dahe
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahe
-ha: (magac, lab, keli) shey wax kaa qariya ama daah kaaga noqda. Dh: daah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dah
f.g/mg1 (-hay, -hday) 1. (f.g) Wax awdid. 2. (f.mg) Dhalasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dah
(fal) wax, muuqaalkiisa qari. Ceebta oo la daho anshaxa ayey qayb ka tahay. Dh: qari, duug, aas, xabaal.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dage
nickname-m deceiver, cheater, ambusher
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dage
magaca wiil dhashay isaga oo aanay hooyadii wax fool ah yeelan oo aan lagu talo galin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daho
f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: diho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daho
(fal) asturo oo wax qarsoon oo meel dahan ku jira ka dhig. Alaabtaada indhaha dadka ka daho. Dh: qarso.
daho-da: (magac, dhedig, keli) alool ama raar lagu kala xidho aqalka Soomaaliga. Dahaan ku kala xidhay aqalka. Dh: ilaxidh.
daho: (tilmaame) meel dugsi ahaan loo hoos galo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dale
/dheyl/ (n) waadi-yar.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dale
n., (a valley) far, -ti.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dame
/dheym/ (n) naag.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dame
dame, n.f. - Naagta la qabo; Gabadh (la sharfo).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dare
/dheer/ (v) 1. ku dhiirrasho (ku indha-adaygid) (v) 2. ku carayn (la taxadiyid) (n) 3. taxadi (carayn).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dare
v.tr. - siin, dhiibid, bixin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dare
v.., (be not afraid of) ha biqin, sababo; do not dare, ka xishoo, baq.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Date
Taariikh
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
date
/dheyt/ (n) 1. taariikh (n) 2. timir (n) 3. ballan (n) 4. shukaansi.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Date
Taariikh
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
date
n., (time of an event) ayaan, -ti; (the fruit of the date tree), timir, -ti; nice and clean date, barni, -di, xallaawi, -gi, sacmaran, -ti; wild dates, maydo, -adi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
daze
/dheys/ (v) 1. dawakhid (wareerid) (n) 2. dawakh (wareer, wax kala-garanwaa).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
adage
/adhij/ (n) oraah horey dad u yiri. e.g. He reminded me about the old adage, “Time is money”.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
adage
adage, n.m. - Odhaah Murti leh oo Hore loo yidhi (Maahmaah Caadi ah).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adame
m.l (-mayaal, m.l/dh) la-mid: adamaddoon.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adame
-ha: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Maandhow urtaan mari sidii, adamadoonkiiye. Dh: aar, libaax.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bâche
bâche, n.f. - shiraac; daah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badhe
m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
badhe
m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Badhe
Equator
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
badhe
-ha: (magac, lab, keli) xarriiq aan muuqan oo maangadeedka oo cilmi ahaan lagu tusmaysto dhexidhka dhulka.
badhe -ha: (magac, lab, keli) kala qaybiyaha walax, meel ama dhul.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bathe
/baath/ (v) 1. biyo isku shubid (qubeysasho) (v) 2. dabaalasho (biyo dhex-gelid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bathe
/beeyth/ (v) 1. kordhighythow. 2. dabaallythow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bathe
v.i., muquuri, badda biyaha kusoo qaboojiso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daage
-ha: (magac, lab, keli) meegaar ceelka looga looga sameeyo dugaagga iyo wixii la mid ah, raggu na hubka iyo dharka dhigto xilliga shubaasha.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daaha
name-f late, not on time, tardy. Lit: she who was born over-due
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daaha
ama Daahsan, magac loo baxsho gabadh uurka ku raagtay oo aan shinkeedii dhalan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daahi
f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daahi
f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin. m.f.dh, daahin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daahi
v. delay, hinder, detain
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daahi
(fal) waqtigii ballantu ahayd daba mari oo ka dambaysii. Roobkii da'ay baa na daahiyey. Dh: habsaami.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daahi
de: delay, hinder, detain
lx: daahi
pd: (daahiyey)
ps: v2a=
key: daahi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaho
dąaho: f.g3 (-hday, -hatay) Ilixir u yeelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daaho
v. drape, screen, cover with a curtain
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaho
(fal) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xiro. Daaho gurigaaga intaan daqsigu kaa gelin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaho
de: drape, screen, cover with a curtain
lx: daaho
pd: (daahday)
ps: v3b=
key: daaho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaqe
m.l la-mid: daaqcune.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daaqe
m.l la-mid: daaqcune.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaqe
-ha: (magac, lab, keli) eeg daaqcune.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daawe
m.l la-mid: taawo¹.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Daawe
Disc
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daawe
m. n. frying pan, grill, skillet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daawe
-ha: (magac, lab, keli) bir la balaadhshay oo wareegsan oo laxooxda lagu dubto. Daawe ii soo iibi aan carruurta loxooxda ugu dubtee. Dh: bircanjeelo, birlaxooxeed.
daawe -ha: (magac, lab, keli) qalab casriga ah, walax goobaaban oo mug ahaan xog loogu kaydio.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daawe
a: birdaawe, taawo {N}
de: frying pan, grill, skillet
lx: daawe
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: daawe
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabee
(fal) dab ku rid ama shid. Dabee girgiraha.
dabee: (fal) tamar ka buuxi adiga oo adeegsanaya koronto. Ii dabee taleefoonka. Dh: danabee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabel
v. request, order (as merchandise)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daber
-ka: (magac, lab, keli) dhagax aan qornayn oon dhisme loo diyaarin. Innaga tuur dhagaxani waa daber oo dhismaha ma galayee. Dh: deber.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dable
* (Dabla-ha)
1. Xubin xoogga dabka sida kamid ah oo aan alifyo iyo xiddigo weli qaadan; askari.
2. Buntukh ama dab kale haysta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dable
m.l (-layaal, m.l/dh) Askari aan derajo lahayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dable
m.l (-layaal, m.l/dh) Askari aan derajo lahayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dable
m. n. private, soldier who carries firearms; constable
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dable
nickname; name-m private soldier who carries firearms; constable
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dable
-ha: (n) 1. a soldier who holds the lowest rank in the army; private (pareey-vit). 2. an armed man
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dable
Soldato
Soldier
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dable
magaca wiil lagu naanaysay askari dable ah oo aan ahayn sarkaal.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dable
-ha: (magac, lab, keli) askari aan wax derejo ah lahayn. Ducaysane wiilkayow, anoo da'yar baan ku dhalay, dablaan ku soo korshoo, dedaal baa igu badnaa. Dh: dhibboo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dable
cf: waranle (soldier armed with a spear), alifle (junior officer)
de: private, soldier who carries firearms; constable
lx: dable
pd: (/ha)
ps: n7-m, n5b-m
key: dable
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabre
-ha: (magac, lab, keli) dagaalka oo la isku soo rogaalceliyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dacee
f.g2 (-ceeyay, -caysay) Wax dac ku wasakheyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dacee
v. cause to overflow; make water dirty
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dacee
(fal) biyo ku daadaadi ceelka iyo darka inta u dhaxaysa.
dacee: (fal) wax dac ku wasakhay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacee
de: cause to overflow; make water dirty
lx: dacee
pd: (daceeyey)
ps: v2b=
key: dacee
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dafle
nickname-m snatcher; taker of things forcibly
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dafle
magac loo baxsho wiil degdeg badan ama xoog wax ku qaata.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dague
dague, n.f. - Toorray; Amlay; Golxob,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dahab
(Dahab-ka)
Macdan sinni badan oo la jecel yahay: midabkiisu waa cillaan ifa haya, sidii la doonona waa loo tumi karaa oo loo rogrogi karaa; ma uu miriro, badanaana waxaa laga sameeyaa lacagta iyo billadaha iyo alaabta dumarku ku xarragoodo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahab
m.l Macdan qaali ah, midab cawlan leh, dhalaasha, aan daxalaysan oo waxyaabaha la isku qurxiyo laga samaysto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dahab
m.l Macdan qaali ah, midab cawlan leh, dhalaasha, aan daxalaysan oo waxyaabaha la isku qurxiyo laga samaysto.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dahab
Gold
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahab
m. n., (mass n.): gold
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dahab
name-m gold; golden boy
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dahab
-ka: (n) gold (goldh)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dahab
ama Dahabo, magac loo baxsho gabadh dahab lagu metaalay qurux iyo wanaag aawadood.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahab
(tilmaame) wax qaali ah.
dahab-ka: (magac, lab, keli) macdan aad u qaali ah oo ay dumarku isku qurxiyaan. Waa macdan midabkeedu casaan dhalaalaya yahay oo aan mirdhin. Dahab nin aan haysan baa caasiya.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dahab
bw: Arabic
cf: qalin (silver)
de: gold
lx: dahab
pd: (-ka)
ps: n2-m-mass
key: dahab
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
dahab
نَضِير، نُصَارٍ، عَسْجَدَ، صَفْرٍ، ذَهَبٍ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahan
f.mg4 (-hnaa, -hnayd) la-mid: dihin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dahar
(Dahar-ta)
1. Daar, sar.
2. Geed weyn oo aan qorraxood ahayne harac ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahar
m.l (dahar, m.dh) 1. Geed weyn oo harac ah. 2. Dhismo hoos leh, qabriyada laga ag dhiso oo Quraanka lagu akhriyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahar
f. n. house, building
dahar [feminine] n., [collective] tree species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahar
-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo hadh fiican leh. Dahar baan hadhgalay. Dh: damal.
dahar-ka: (magac, lab, keli) dhisme lagu sameeyo xabaalaha.
dahar-ta: (magac, dhedig, keli) daar ama sar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahay
v., sg., present habitual: you are / she is
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dahay
a: tahay
de: you are / she is
lx: dahay
ps: v5a-2sg/3f-prhb
key: dahay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahid
m.f.dh eeg dah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahid
-da: (magac, dhedig, keli) wax meel banaan yaaley, halkii uu ku habboonaa dhigid. Xashiishka waa layska dahaa.
dahid-da: (magac, dhedig, keli) qarin oo wax dahsoon ka dhigid. Dh: qarin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahri
m. n. back; pack animal
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dahri
bw: Arabic
de: back; pack animal
lx: dahri
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: dahri
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dakee
f.mg2 (-keeyay, -kaysay) 1. Sariir, kursi iyo wixi lamida ku dul raaxaysasho. 2. Biyo ku dul maraabayn (markab ama doon).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dakee
v. lie down, rest
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dakee
-yey / dakeysay: (v) have a pleasurable or good time; enjoy (injooy) ~ raaxayso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dakee
(fal) gogol ku dul raaxayso oo ku dul naso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dakee
de: lie down, rest
lx: dakee
pd: (dakeeyey)
ps: v2b=
key: dakee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalee
f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax cusboonaysiin ama qurxin. 2. Guri, meel ay hawo ka soo gasho u yeelid. 3. Dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah nasin.