dagni — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) wax la dagay ahaan. Li: foojigni, digtooni, soojeedid. dagniin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si xeelad ah iyada oon digtoonayn wax u yeelid. Dh: dagid.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) male iyo mala'awaal aan xaqiiqo ku fadhiyin. Doob dani baa dilay. Dh: danni.

waa la naqliyay ✓

1

daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.

2

daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.

waa la naqliyay ✓

1

daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.

2

daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) bahal yar oo midhahal iyo dalagga cuna oo dhuuxa ka gala. Daani baa hadhuudhkii cunay. Dh: daaniye.

waa la naqliyay ✓

1

(Danni-ga)

2

Male.

waa la naqliyay ✓

1

danni¹: m.l Dareen shaki iyo hubsiino la'aan abuura.

2

danni²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Dareen shaki iyo hubsiino la'aan leh cid ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen shaki iyo hubsiino la'aan abuura.

waa la naqliyay ✓

m. n. thought

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida ay wax yihiin maskaxdaada ka suurayso. Dh: malee, malay, tuhun.

2

danni -ga: (magac, lab, keli) tuhun aanad hubin oo kaa gala wax ama cid. Dh: tuhun, male.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: thought

3

lx: danni

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: danni

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daqan.

waa la naqliyay ✓

v. aggravate an already injured spot

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) hurt (hart); cause to feel pain, especially in an already injured spot ~ damqi

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg danqi.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggravate an already injured spot rw: daqan

2

lx: daqni

3

pd: (daqniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daqni

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: darnaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg darnaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel la faqay ahaan. Dh: fagnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dag. la-mid: dagniin.

waa la naqliyay ✓

n, (caution) carbuun, -ti, rahmad, -ki, cudhaal, -shi; give for security, rahan; hold in false security, dag; false security, dagniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan helin ilaalintii iyo dhowriddii uu mudnaa. Dh: dayac, baylah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagniin-ta)

2

Dhagar; khatal; sir; mardabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dagid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. deception

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) deception (disapshan) ~ khayaano, dagmo

waa la naqliyay ✓

1

de: deception

2

lx: dagniin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn2-f

5

key: dagniin

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Wax dayacan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagan¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaldamid oo wax dagan noqosho. Dagmidda iska jir.

waa la naqliyay ✓

inch. v. be unattentive; become defenseless

waa la naqliyay ✓

1

de: be unattentive; become defenseless

2

lx: dagnow

3

pd: (dagnaaday)

4

ps: v3a=inch

5

key: dagnow

waa la naqliyay ✓

1

(Daqnid-da)

2

Nabar (dhaawac, kd.) buka sii xanuujin ama si kale wax u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danqid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of hurting an already sore spot

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bukaysiinta nabar hore.

waa la naqliyay ✓

1

a: danqasho ~ daqnasho (/da) [vn-f]

2

de: act of hurting an already sore spot

3

lx: daqnid

4

pd: (-da)

5

ps: vn-f

6

key: daqnid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danqid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel horay u bugtay dhaawac cusub gaadhid. Dh: danqid.

waa la naqliyay ✓

v. take place, go on, be conducted

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhagaxyee.

waa la naqliyay ✓

v. stone, throw stones (at)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) stone (stoon); hurl or throw stones at ~ dhagaxyee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dhagaxyee.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhagaxyee

2

de: stone, throw stones (at)

3

lx: dhagxi

4

pd: (dhagxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dhagxi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax taagan ahaan; sare u joogid. Taagni ayuu igula hadlay.

waa la naqliyay ✓

s.f. - baaris cudureed.

waa la naqliyay ✓

1

(Ani-ga)

2

(aniga; aan; i; ii) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

mu.eb la-mid: aniga.

waa la naqliyay ✓

pron., sg. I, me

waa la naqliyay ✓

(pronoun) I (aay); me (mii) ~ aniga. Ex: yaa hadlay?, ani; who spoke?, me

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'aniga; aan; i; ii'. Nin ani yidhi dad iska sooc.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aniga

2

de: I, me

3

lx: ani

4

pd: (an)

5

ps: pro-red-1sg

6

key: ani

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Cid dhibaato aysan filayn gaarsiin ama ka dhaadhicin wax aan jirin; dhagrid; khatalid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Cid dhibaato aysan filayn gaarsiin ama ka dhaadhicin wax aan jirin; dhagrid; khatalid. m.f.dh, dagid.

waa la naqliyay ✓

v. deceive, cheat; ambush

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. cheat (jiit)-, deceive (di-ziiv) ~ khiyaan, hod. 2. come down to the ground ~ soo dag

waa la naqliyay ✓

(fal) isagoon iska kaa fileyn khayaamee. Dh: khatal; mardabay; khiyaamee; dhagar mar i dage ale ha dago.

waa la naqliyay ✓

1

de: deceive, cheat; ambush

2

lx: dag

3

pd: (dagay)

4

ps: v1=

5

syn: hod, khatal

6

key: dag

waa la naqliyay ✓

1

(Dan-ta)

2

Wax qof, kd., wax ugu jiraan ama u roon ama saameeya (dheef, hawl, muraad, arrin, ...).

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. m.f.dh, damid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, suf. this, these

2

dan [inchoative] v. be extinguished, die (out); stall (as engine)

3

dan [feminine] n. interest, aim, objective

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) aim (eeym); purpose (par-pas); interest (in-tarest); intention (in-teen-shin); objective (ob-jak-tiv) ~ ujeedo. Ex: maxaad danayinaysaa? what is your intention?

waa la naqliyay ✓

1

Scopo

2

Purpose

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu qofku u arko inuu noloshiisa lagamammaarmaan u yahay oo aanu qofku dhaafi karin. Dani waa seeto.

2

dan-ta: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan garanuugtu kolka ay tahay koox isla socota.

waa la naqliyay ✓

1

(Amni-ga)

2

Nabad; bedbaado; nabaaddiino.

waa la naqliyay ✓

m.l Nabad, nabadgelyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nabad, nabadgelyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. safety, security

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) safety (seey-fti)-, security (si-kuuriti) ~ nabad, ammaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kalsooni iyo degganaansho dareemid. Ciidamada amniga ayaa maanta u dabbaaldegay sannadguuradiisii afartanaad. Dh: nabadgelyo, badbaado, nabad. Li: colaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: nabad

2

de: safety, security

3

lx: amni

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: amni

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Tayada ay wax leeyihiin. 2. Da'.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Tayada ay wax leeyihiin. 2. Da'.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fil ama asaag. Dh: da'.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagi-da)

2

Haddeer, amminka.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wakhtiga markaa la joogo; haddeer; imminka. 2. Meel.

waa la naqliyay ✓

f. n. now, the present time

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) imikadaa la joogo. Dh: hadda, imika, eegga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cag (2)

2

de: now, the present time

3

lx: cagi

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-time

6

syn: haddeer, amminka ~ imminka

7

key: cagi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Bank

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lower jaw; cheek

2

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

2

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

2

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

waa la naqliyay ✓

nickname-m deceiver, cheater, ambusher

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay isaga oo aanay hooyadii wax fool ah yeelan oo aan lagu talo galin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

2

dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. first month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape; be misled, be cheated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel haadaan ah oo laga dhaco. Daliga ha ka dhicine iska jir. Dh: haadaan, dalaw, gebi, qaw.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab, nal iyo wixi lamida bakhtin. 2. Dhibaato xasilin. la-mid: demi.

waa la naqliyay ✓