dagati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagati
m.dh.kh Wax dayacan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daganti
-da: (magac, dhedig, keli) wax aan helin ilaalintii iyo dhowriddii uu mudnaa. Dh: dayac, baylah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dacati
dacati¹: m.l la-mid: tacaddi¹.
dacati²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/-isay) la-mid: tacaddi².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dacati
-ga: (magac, lab, keli) cid kale ku xadgudbid. Dh: tacaddi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhagaati
m.l/dh (-iyo, m.l) la-mid: dhegaati.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhagaati
-ga: (n) string (istring); a cord used for fastening, tying, or lacing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhagaati
-ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo maliil ah oo dhismaha walxaha aqal baadiyaha isku keena. Aqalkaaga dhidib hana ka illaawin dhagaati.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dacatin
m.dh eeg tacaddiyid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dacatin
-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale ku xadgudbid. Dh: tacaddiyid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagaari
-da: (magac, dhedig, keli) xiddig ka mid ah xidigaha cirka oo daruur u eg.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
davanti
avv. - hore, horay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maganti
-da: (magac, dhedig, keli) eeg magan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xagatin
(Xagatin-ta)
Ciddi xoog wax loogu jiidey ama wax kale oo la mid ah, raadka ama nabarka ay reebaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagatin
m.dh (-imo, m.l) Ciddi xoog wax loogu jiiday ama wax kale oo la mid ah, raadka ama nabarka ay reebaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagatin
m.dh (-imo, m.l) Ciddi xoog wax loogu jiiday ama wax kale oo la mid ah, raadka ama nabarka ay reebaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xagatin
f. n. scratch, abrasion, laceration; scar
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xagatin
-ta: (n) scratch (iska-raaj) ~ xoqniin
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagatin
-ta: (magac, dhedig, keli) xarruufid: xagasho. Dh: xagasho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xagatin
de: scratch, abrasion, laceration; scar
initial: x
lx: xagatin
pd: (-ta Pl: xagatimo (/ha))
ps: n1-f
key: xagatin
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xagatin
خمش، خدش
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DAAT
(Dat) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.
N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baati
(Baati-ga)
Dhar jilicsan oo midabyo leh oo la tosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baati
m.l (-iyo, m.dh) Dhar cudbi ah, adag oo midabo leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baati
m.l (-iyo, m.dh) Dhar cudbi ah, adag oo midabo leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baati
m. n., [collective] batik (tie-dyed colored cloth)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baati
-ga: (n) batik (ba tiik)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baati
-ga: (magac, lab, keli) dhar jilicsan oo midabbo leh. Baati u soo gad gabadha la aroosayo. Dh: shiid
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baati
cf: dhar
de: batik (tie-dyed or colored cloth)
lx: baati
pd: (-ga)
ps: n2-m-col
key: baati
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
DAABI
[RABI] Commicarpus sp 01
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaci
daaci¹: m.l.kh D. ah: neef aad caato u ah.
daaci²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) In weyn oo wax hoore ah shubid. 2. (f.mg) Fatihid (webi).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daaci
v. burp, make someone belch; pour a large quantity of (liquid)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daaci
-ga: (n) preacher (priijar); spiritual preacher; especially one who publicly teaches religious faith
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaci
(fal) wax toosan liici sida ul. Dh: liici.
daaci -ga: ( magacwadareed) xoolaha caatada ah doonka jiilaal. Soo durduriyoo, lo'da dihatito, daaciga ha layn.
daaci -ga: (magac, lab, keli) qof Ilaahay dartii dadka diinta ugu yeedha oon maal iyo mushaqaayad midna aan dadka ka doonayn. Sheekh Yuusuf Al-Kownayn, wuxu ahaa daaci la yaqaanno.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaci
de: burp, make s.o. belch; [fig.] pour a large quantity of (liquid)
lx: daaci
pd: (daaciyey)
ps: v2a=tr
key: daaci
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daadi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daadi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel ay ku jireen ka geddin. m.f.dh, daadin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daadi
v. spill, scatter; water, irrigate
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DAADI
(Dadi) S Leucas urticifolia R.Br. Labiatae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daadi
-yey / sey: (v) spill (ispH); pour out; discharge (dis-jaarjy dump (dhamp)-, scatter (iskaater) ~ qub
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daadi
(fal) sida dareere ama wax kale saydh oo dhulka ku sii daa. Midho geed saaran kuwo gunti ku jira looma daadiyo. Dh: qub.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daadi
de: spill, scatter; water, irrigate
lx: daadi
pd: (daadiyey)
ps: v2a=
key: daadi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daafi
(Daafi-da)
Badar aad u iniino yaryar oo waanbaha u eg; waxaa badanaa laga sameeyaa canbaabburka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daafi
m.dh Nooc ka mid ah badarka oo aad u yaryar, canjeeladana laga sameeyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daafi
f. n. cereal, grains, granules
daafi [feminine] n. Ethiopian pancake
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daafi
-da: (n) Ethiopian pancake ~ canjeelo amxaaro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daafi
-da: (magac, dhedig, keli) badar aad u miro yaryar oo waanbaha u eg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daahi
f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daahi
f.g2 (-iyay, -isay) Cid ama wax kale meel ay waqti xaddidan tegi lahayd dib uga dhacsiin. m.f.dh, daahin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daahi
v. delay, hinder, detain
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daahi
(fal) waqtigii ballantu ahayd daba mari oo ka dambaysii. Roobkii da'ay baa na daahiyey. Dh: habsaami.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daahi
de: delay, hinder, detain
lx: daahi
pd: (daahiyey)
ps: v2a=
key: daahi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaji
f.g/lg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) U muujin kalsooni iyo debecsanaan qof dhagar lala maagganyahay. Tusaale: “Dambiililhii mudda dheer waa la daajiyay dabadeese waa la qabtay”. 2. (f.lg) Xoolo meel daaq leh soofin. la-mid: daaqsii.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daaji
f.g/lg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) U muujin kalsooni iyo debecsanaan qof dhagar lala maagganyahay. Tusaale: Dambiililhii mudda dheer waa la daajiyay dabadeese waa la qabtay. 2. (f.lg) Xoolo meel daaq leh soofin. m.f.dh, daajin. la-mid: daaqsii.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daaji
ditransitive v. pasture, make (livestock) graze at ~ on
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daaji
-yey / say: (v) graze (gareeyz); pasture (paas-jer)', put animals out to grass or pasture; browse (baraaws')
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaji
(fal) dhul baad leh gee, dhul daaq leh soo daaqsii. Soo daaji adhiga banka marta webiba'ay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaji
de: pasture, make (livestock) graze at ~ on
lx: daaji
pd: (daajiyey)
ps: v2a=ditr
see: daaqsii
key: daaji
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daali
v. tire, make tired
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daali
(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daali
de: tire, make tired
lx: daali
pd: (daaliyey)
ps: v2a=tr
key: daali
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daani
daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.
daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daani
daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.
daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daani
-ga: (magac, lab, keli) bahal yar oo midhahal iyo dalagga cuna oo dhuuxa ka gala. Daani baa hadhuudhkii cunay. Dh: daaniye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaqi
m.l Nooc shabaagta ka mid ah oo lagu dabo libaaxbadeedka yaryar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daari
m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daari
(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.
daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.
daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daata
m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daata
m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Daata
Data
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daawi
-da: (magac, dhedig, keli) fiirsasho indho ka buuxsi ah meel fagaare ah. Daawi ayaa maanta la iskugu soo baxay iyo dhoollatus.
daawi -ga: (magac, lab, keli) wax kasta oo aan noolayn oo ah mood. Dh: manoole. Li: noole.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagal
-ka: (magac, lab, keli) raad ama calaamado tusa meel in la degi jiray. Dh: degel, degal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagan
dagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).
dagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dagan
dagan: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagmid.
dagan: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dagan
der. [adjective] deceived, tricked, duped; defenseless
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dagan
(adj) defenseless (difeensilas)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagan
(tilmaame) wax dayacan ama baylahsan. Dh: dayacan.
dagan: (tilmaame) khatalan ama ku siran. Reerkii oo dagan bay ciidanku galeen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagan
de: deceived, tricked, duped; defenseless
lx: dagan
pd: (dagnaa)
ps: adj-der
key: dagan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagni
-da: (magac, dhedig, keli) wax la dagay ahaan. Li: foojigni, digtooni, soojeedid. dagniin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, si xeelad ah iyada oon digtoonayn wax u yeelid. Dh: dagid.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
dégât
dégât, n.m. - Waxyeelo; dhaawacaad; badhi-gooyo (lacag).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaati
(fal) aayar u soco. Waan sii soconne iska soo gaati. Dh: gaatan, tukub, kuurkuurso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haati
f.g/mg2 (-iyay, -isay) la-mid: haadi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haati
v. wave
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haati
-yey / say: (v) 1. make something fly. 2. deceive someone ~ khayaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haati
(fal) eeg haadi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haati
de: wave
lx: haati
pd: (haatiyey)
ps: v2a=tr
see: haadi
key: haati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maati
m.dh la-mid: maato.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maati
f. n., [collective] dependents
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maati
-da: (n) disadvantaged people, such as children, women, aged persons ~ maato
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maati
-da: (magacwadareed) dhallaan iyo dad aan dagaallami karin. Dh: maato, maxas, birimageyday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maati
de: dependents
lx: maati
pd: (-da)
ps: n-f-col
see: maato
key: maati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Qaati
(Qaati-ga)
Khaati.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qaati
m. n. bored ~ fed-up person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaati
-ga: (magac, lab, keli) diiqad iyo nafsad la'aan. Hanjabaadda taliyaha qaati ayay askartu ka joogaan. Dh: qaatiyaan, khaati, khaatiyaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaati
a: khaati
de: bored ~ fed-up person
lx: qaati
pd: (-ga)
ps: n2-m
key: qaati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bagagi
m.dh.kh B. ah: basari; baali, areebo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bagagi
f. n. dirty and unclean woman
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bagagi
-da: (magac, dhedig, keli) haweenay aan nadaafad badneyn; haweenay basari ah oo uskag badan. Sidii bagagi doora leh hadduu, bigigiflow rooro. Dh: baali, guumeys. Li: dhabeel, gaari.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bagagi
de: dirty and unclean woman
lx: bagagi
pd: (-da)
ps: n7-f
key: bagagi