daganduug

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Ceel, god iyo wixi lamida aasid. 2. Wax baabbi'in.

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

-ga: (magac, lab, keli) roob shuux ah oo ka da'a xeebaha gobollada koonfureed, wuxuuna ku beegan yahay dhammaadka dabshidka.

m.dh (-llo, m.dh) Weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

-sha: (magac, dhedig, keli) weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

danduul-sha: (magac, dhedig, keli) halka malabka shinnidu ku samayso ee geedka ka soo laadlaadda. Dh: handuul.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha doonta soo gala, meesha godan ee ay isugu tagaan ama ay fadhiistaan. Dh: banduul.

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh u gaar ah geeska afrika oo u eg deerada kase waaweyn oo aad u qurux badan.

* (Taanbuug-ga)

Teendho; khaymad.

m. n. tent

-ga: (n)tent (tent) ~ teendho

-ga: (magac, lab, keli) khaymad; teendho.

bw: taambuug {N}

de: tent

initial: t

lx: taanbuug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: teendho

key: taanbuug

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daadduumi.

-da: (n) slope (slowp) ~ janjeer

m.l Suuman yaryar oo kabaha sandalka ah lagu qurxiyo.

-ka: (magac, lab, keli) suuman yaryar oo kabaha sandalka ah lagu qurxiyo.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

m.l Wax yar oo abaalmarin ahaan loo siiyo hawl la qabtay.

(Garannuug-ta)

Ugaarta jaad kamid ah oo sur aad u dheer leh (ama gerennuug).

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug, gerinnuug.

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug.

f. n., [collective] Waller's gazelle

-ta: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

a: gerennuug

cf: liig

de: Waller's gazelle

lx: garannuug

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: garannuug

m.f.dh eeg dakanaduug². la-mid: dakanaaduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) heshiist gaadhid oo xumaan iyo dakane wixii jiray masaxid. Dh: uurxaadhasho.

m.l/dh (-gyo, m.dh) Ubad naasley oo aan weli naaska hooyadii ka go'in; naasnuug.

m.l/dh (-gyo, m.dh) Ubad naasley oo aan weli naaska hooyadii ka go'in; naasnuug.

m. n. baby that is still breast feeding

-ga: (n) an unweaned mammal; suckler (sak-lar)

de: baby that is still breast feeding

lx: caanannuug

pd: (-ga ~ -ta)

ps: n2a-m/f

key: caanannuug

m.dh la-mid: daadduumid.

m.dh la-mid: daadduumin.

-ga: (magac, lab, keli) dameer yar oo hooyadaadii markuu jaqayo labada lugood dhexdooda ka nuuga.

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

m.l Neef ugaar ah oo aan gelin dabinka loo dhigo.

-ka: (magac, lab, keli) ugaadh aan gelin dabinka loo dhigo.

m.l Duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

pr. n., loc. Dagahbur [small town in western Somalia.]

de: Dagahbur [small town in western Somalia]

lx: Dhagaxbuur

ps: n0-loc

key: Dhagaxbuur

-ga: (magac, lab, keli) jaajuur la dhigo meel in wax laga dhiso la doonyo oo astaan u ah billawga mashruuc la dhisayo.

-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iska hor'imaad ah oo shiid iyo arbushaad wata.

(Dhaqanguur-ka)

Dhaqan dhaqan kale oo ka xoog badani ka kor yimid oo ka adkaaday oo hafiyey oo meeshii ka saaray; dhaqanwareeg.

dhaqanguur¹: m.l 1. Dhaqan, dhaqan kale oo ka xoog badan dumiyey. 2. la-mid: dhaqanguurid.

dhaqanguur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhaqan bulsho mid kale oo ka xoog badan ku beddelmid.

dhaqanguur¹: m.l 1. Dhaqan, dhaqan kale oo ka xoog badan dumiyey.

dhaqanguur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Dhaqan bulsho mid kale oo ka xoog badan ku beddelmid. m.f.dh, dhaqanguurid.

v., [compound] change one's ways, make a cultural change, adapt, adopt a new culture

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhaqandoorsan.

de: change one's ways, make a cultural change, adapt, adopt a new culture

lx: dhaqanguur

nt: dhaqanguur (ka) [vn2-m]

pd: (dhaqanguuray)

ps: v1=cmp

key: dhaqanguur

(Duban-dur) N Lasiurus scindicus Henr. Gramineae.

(Kamandhuur-ka)

Kuudud; yoxoob.

kamandhuur¹: m.l la-mid: kamandhuurid.

kamandhuur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Si foolxun u fadhiyid.

v. crouch, sit in a crouching position

-ka: (magac, lab, keli) fadhi foolxun; yoxoob; kuudud.

bw: kuudud, yoxoob

de: crouch, sit in a crouching position

lx: kamandhuur

nt: kamandhuur (ka) [vn-m]

pd: (kamandhuuray)

ps: v1=

key: kamandhuur

-ga (magac, lab, keli) wax aad u tiro badan oo aan cidina garanayn. Yuug yamaanyuug baa dhulkii qabsaday. Dh: yamaayuug.

m.l (botani) Geed gaab ciinka u eg, aan caleen lahayn, laamo xubno leh yeesha iyo canano indhaha lagu daweeyo. la-mid: dhallaandhuux.

m.l (botani) Geed gaab ciinka u eg, aan caleen lahayn, laamo xubno leh yeesha iyo canano indhaha lagu daweeyo. la-mid: dhallaandhuux.

f.g1 (-gay, -gtay) Alaab aad u burburin. la-mid: baduuji, baduuq.

f.g1 (-gay, -gtay) Alaab aad u burburin. m.f.dh, baduugid. la-mid: baduuji, baduuq.

v. break, smash to pieces

-ay/tay: (v) crash (karaash); break violently; smash (ismaash)~ jajabi

(fal) xasuuq wax ku burburi; wax jiray daqiiqaha iyo carjaajuqaha ka dhig. Baabuurkii baabuur kale ayaa baduugay. Dh: burburi.

baduug: (fal) niyadda ka dil ama ka jebi. Waa si ay niyadda baariga ah uga baduugaane.

de: break, smash to pieces

lx: baduug

pd: (baduugay)

ps: v1=tr

key: baduug

(fal) rigaax oo burburi, jejebi adiga oo xoog isticmaalaya. Boqollaal gu' oo tegey wixii idin baguugaayey.

v., [compound] get down, go down

de: get down, go down

lx: daadeg

pd: (daadegay)

ps: v1=cmp

key: daadeg

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

(Dagaag-ga)

Aan waxba haysan oo iska dalaaba haya; dalaw; daaddun.

dagaag¹: m.l 1. Qof ama dad ka dalaabay degaankoodii cayrnimo awgeed. 2. la-mid: dagaagid.

dagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cayrnimo awgeed la dalaabid (qof).

dagaag¹: m.l Qof ama dad ka dalaabay degaankoodii cayrnimo awgeed.

dagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cayrnimo awgeed la dalaabid (qof). m.f.dh, dagaagid.

m. n. migrant, refugee; destitute person

dagaag v. migrate; become destitute

-da: (n) migrant (migrant), refugee ~ qaxooti

(fal) geed ama caleen, dhulka dushiisa ku baah oo dhan walba u bax.

dagaag-ga: (magac, lab, keli) baaha iyo dhan walba u bixidda ay sameeyaan geedaha aan lahayn jirrid ay ku joogsadaan.

dagaag-ga: (magac, lab, keli) dad aan waxba haysan oo iska daadduun ah; gaajo iyo diihaal dartii la qaxid. Dagaalladii sokeeye waxay keeneen inay ummadu dagaag noqoto. Dh: daaduun.