dagaaf — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) dagaal iyo dirir, faro isa saar. Dh: islayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaag-ga)

2

Aan waxba haysan oo iska dalaaba haya; dalaw; daaddun.

waa la naqliyay ✓

1

dagaag¹: m.l 1. Qof ama dad ka dalaabay degaankoodii cayrnimo awgeed. 2. la-mid: dagaagid.

2

dagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cayrnimo awgeed la dalaabid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

dagaag¹: m.l Qof ama dad ka dalaabay degaankoodii cayrnimo awgeed.

2

dagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Cayrnimo awgeed la dalaabid (qof). m.f.dh, dagaagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. migrant, refugee; destitute person

2

dagaag v. migrate; become destitute

waa la naqliyay ✓

-da: (n) migrant (migrant), refugee ~ qaxooti

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed ama caleen, dhulka dushiisa ku baah oo dhan walba u bax.

2

dagaag-ga: (magac, lab, keli) baaha iyo dhan walba u bixidda ay sameeyaan geedaha aan lahayn jirrid ay ku joogsadaan.

3

dagaag-ga: (magac, lab, keli) dad aan waxba haysan oo iska daadduun ah; gaajo iyo diihaal dartii la qaxid. Dagaalladii sokeeye waxay keeneen inay ummadu dagaag noqoto. Dh: daaduun.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaal-ka)

2

Dirir; islayn; faro isasaar.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan. 2. la-mid: dagaalid.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin. m.f.dh, dagaalid.

waa la naqliyay ✓

fight

waa la naqliyay ✓

1

v. attack, fight, do battle, wage war

2

dagaal vl. n. fighting, war, battle, attack; fight, struggle, campaign

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dirir, dagaalamid

2

dagaal -ay / dagaashay: (v) fight against

waa la naqliyay ✓

1

Guerra

2

War

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, la dirir oo colaadi. Dh: dirir.

2

dagaal -ka: (magac, lab, keli) iska hor imaad dirireed oo waxyeello ka dhacdo. Dagaal wiil baa ku dhintee wiil kuma dhasho. Dh: colaad. Li: nabad.

waa la naqliyay ✓

1

de: strategy, military tactic

2

lx: dagaal

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: dagaal

waa la naqliyay ✓

حَرْب

waa la naqliyay ✓

m. n. settlement, surroundings, environment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) -ka: (n) 1. settlement (setal-ment)-, environment (en vaayro ment)-, residence (rezi-densi)-, domicile (domo-saayl) ~ deegaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. i regional state

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement, surroundings, environment

2

lx: dagaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dagaan

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaaf-ka)

2

Nabsi la wareegey oo xumaaday; darxumo.

waa la naqliyay ✓

1

dalaaf¹: m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

2

dalaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Dad ama xoolo, wax darxumo iyo rafaad ka muuqdo noqosho. 2. Ceel, biyo ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bad luck

2

dalaaf v. have bad luck

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabsi ad gashay dartii la darxumoo oo baahi la taagdarraw. Dh: dhibaatoo.

2

dalaaf -ka: (magac, lab, keli) ceel biyihii ka gudheen oo goof ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Nuqul, bartilmaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoraal in dib loo eego u baahan oo aan dhammaystirnayn. Dh: qabyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaaf-ka)

2

Wareegga Kacbada lagu wareego, waqtiga Xajka.

waa la naqliyay ✓

1

dawaaf¹: m.l 1. Wareegga kacbada lagu sameeyo iyadoo waajibka xajka la gudanayo. 2. Socod badan oo warwareeg ku jiro. 3. la-mid: dawaafid.

2

dawaaf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Iyadoo waajibka xajka la gudanayo, kacbada wareeg ku samayn. 2. Socod badan oo warwareeg ku jiro samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dawaaf¹: m.l 1. Wareegga kacbada lagu sameeyo iyadoo waajibka xajka la gudanayo. 2. Socod badan oo warwareeg ku jiro.

2

dawaaf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Iyadoo waajibka xajka la gudanayo, kacbada wareeg ku samayn. 2. Socod badan oo warwareeg ku jiro samayn. m.f.dh, dawaafid.

waa la naqliyay ✓

v. go around the Kaaba at Mecca

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the circumfering of the Ka'bah seven times. People usually do this during umrah or hajj

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku wareeg Kacbada.

2

dawaaf -ka: (magac, lab, keli) socod cibaado ah oo lagu wareego Kacbada kana mid ah rukunnada Xajka la'aantiina aanu ansaxaynin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Kabco ~ Kacbo

2

de: go around the Kaaba at Mecca (part of the Haj pilgrimage)

3

lx: dawaaf

4

pd: (dawaafay)

5

ps: v1=intr

6

key: dawaaf

waa la naqliyay ✓

1

xagaaf¹: m.l (-fyo, m.dh) Dhul ciid guduud jilicsan leh oo ariga saac u lahayn.

2

xagaaf²: m.dh (-fo, m.l) Kabo harag ka samaysan oo duug ah.

3

xagaaf³: f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Wax siman ka dhigid (dhul). m.f.dh, xagaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. rake, hoe (implement for moving soil)

2

xagaaf v. rake, hoe (land ~ soil)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

2

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

3

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo shanqadha ay sameeyaan shimbiro iyo wixii la mid ah oo si kedis ah u kala yaacyaaca ama u kala haada. bagagaflayn -ta: (magac, dhedig, keli) shanqadh bagagaf ah samayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabgaab-ka)

2

Hubka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel dhow keliya wax ka dilo; colka dabka jaadkaas ah sita.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hub meel gaaban wax ka dila. 2. Ciidan haysta hubka noocaas ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] short-range weapon

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hub lagu dagaallamo oo loogu talagalay inuu meel dhaw wax ka dilo. Li: dabdheer.

waa la naqliyay ✓

1

de: short-range weapon

2

lx: dabgaab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dabgaab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddig ka mid ah xidigaha cirka oo daruur u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagnaan-ta)

2

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] defenselessness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) being a defenseless

waa la naqliyay ✓

1

Disattesa; trascuratezza

2

Carelessness

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

2

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: defenselessness

2

lx: dagnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dagnaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabsi haleelay dartiis la darxumaysan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. la-mid: dawaafsii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. m.f.dh, dawaafin.

waa la naqliyay ✓

v. lead ~ conduct a pilgrimage

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, Kacbada ku wareeji.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead ~ conduct a pilgrimage

2

lx: dawaafi

3

pd: (dawaafiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dawaafi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rarada dameeraha; shadaaf. Dh: heeryo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fayaal, m.l/dh) Degaxaar.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) bir la ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo oo beeraha lagaga shaqeeyo ciiddana lagu rogo: majarafad daab godan la geliyo. Dh: xagafo, xagaaf.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Si cagajiid ah u socosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bir xalleefsan, godan oo xoolaha shilinta, ragaadka iyo wixi lamida looga guro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daaf-ka) Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

2

2. (Daaf-ta) Doc, dhinac; barbar; gees; hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daaw.) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] purulent conjunctivitis (eye disease)

2

daaf v. have conjunctivitis

3

daaf [feminine] n., loc. side, corner; bottom of hill

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye disease; conjunctivitis (kon-jen-ten-veey-tis); pinkeye (pin-kaay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaf-ka)

2

1. Meel la hagaajiyey oo la qurxiyey oo arooska loo sameeyo oo lagu sameeyo caweys, cunno, dheelaas, cayaaro, kd.

3

2. Dhis kala durugsan; hadoodil.

4

3. Kol, kal, toogo, moog; jilays.

5

4. Hareer; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

gaaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. Dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

2

gaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax ka dheeraan iyada oo muujinaya diidmo iyo nicitaan (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Xaflad loo sameeyo labada is aroosay maalinta ay toddoba baxayaan. 2. dhisme ku meelgaar ah. 3. Kaltan. 4. Dad shir u fadhiya looga arrinsanayo xaajo waxku'ool ah. 5. Hareer. 6. Dibad. 7. Meesha gorayada ku dhasho. 8. Midab geelu yeesho oo madow xigeen ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traditional wedding party, usually in northern Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ka qaybqaado hawlaha iyo ciyaaraha aroos.

2

gaaf-ka: (magac, lab, keli) wareegga guriga arooska hortiisa laga dadbo oo la qurxiyo si habeennada arooska dhallinyaradu ay ugu caweyso. Galabta ayaa gaafkii la dadbayaa. Dh: xayndaab, ardaa.

3

gaaf -ka: (magac, lab, keli) xaflad casuumad iyo ciyaaro iskugu jirta oo habeenka seddexaad ama toddobaad ee arooska la sameeyo.

4

gaaf -ka: (magac, lab, keli) hareer ama dibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground cleared for wedding celebrations, wedding feast; structure set up for wedding feast; occasion, party, time; yard, open space

2

lx: gaaf

3

pd: (-ka Pl: gaafaf (ka))

4

ps: n4-m

5

key: gaaf

waa la naqliyay ✓

1

(Afaaf-ka)

2

Meel furan (xero, derbi, aqal), oo laga galo ama laga baxo; illin; kadin; irrid

waa la naqliyay ✓

m.l (afaaf, m.dh) Meesha furan ee aqal, xero iyo wixi lamida laga galo ama laga baxo; kadin; irrid.

waa la naqliyay ✓

m.l (afaaf, m.dh) Meesha furan ee aqal, xero iyo wixi lamida laga galo ama laga baxo; kadin; irrid.

waa la naqliyay ✓

m. n. doorway, entrance

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) doorway (doorwey); the entranceway to a room, building, or passage

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel inteeda kale xidhan tahay sida xero, derbi iyo aqal, halka laga galo ama laga baxo. Dh: albaab, kadin, irrid.

waa la naqliyay ✓

1

de: doorway, entrance

2

lx: afaaf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: afaaf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaag-ga)

2

Dhowaan (ama agag).

waa la naqliyay ✓

m.l Fagaag. la-mid: agag.

waa la naqliyay ✓

m. n. proximity, environs, neighborhood

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhowaan; agag.

waa la naqliyay ✓

1

de: proximity, environs, neighborhood Alt sp: agag

2

lx: agaag

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m

5

key: agaag

waa la naqliyay ✓

1

(Bagaf-ka)

2

1. Wax fidsan oo aan qiro weyneyn oo wareegsan.

3

2. hilib, waran... qaabkaas leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Weel aan weyneyn, in yar godan oo aan wax badan qaadin. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af ballaaran oo badeelka u eg leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. frame (for stretching)

waa la naqliyay ✓

ka: (n) an oval shape

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) weel ama walax kale oo in yar godan ama balaleexsan oo aan qaro weynayn. Saxni bagaf ahi soor ma qaado. Li: godan

2

bagaf -ka: (magac, lab, keli) madaxa waranka inta birta ah. Sargafka ayuu madaxa igaga dhuftay.

3

bagaf -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo godan oo aan qaro weynayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: frame (for stretching)

2

lx: bagaf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: bagaf

waa la naqliyay ✓

1

(Cagaf-ta)

2

Cagta geela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gfo, m.dh) Cagta geela. la-mid: cuguf.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. camel's foot

2

cagaf v. walk awkwardly as someone with club foot does

waa la naqliyay ✓