dadyow — Macnaha & Turjumaada

m. n., [collective] people; the people

waa la naqliyay ✓

1

de: people; the people

2

lx: dadyow

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

key: dadyow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dad noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become human

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo dhaqanka fiican ee dadka.

2

dadow -ga: (magac, lab, keli) noqoshada ruux dadnimo ku dhantahay. Dh: dadnoqod.

waa la naqliyay ✓

1

a: dadoob

2

de: become human

3

lx: dadow

4

pd: (dadoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: dadow

waa la naqliyay ✓

1

(Dayow-ga)

2

Wareer wax lala kala garan waayo oo qofku aqoon waayo meesha uu joogo iyo goorta ay tahay iyo afartii docood meel ay kala jiraan; jahawareer; asqo; dhama'.

waa la naqliyay ✓

1

dayow¹: m.l 1. Wareer lala kala garan waayo waqtiga iyo meesha la joogo. 2. la-mid: dayoobid.

2

dayow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wareer awgiis, waqti iyo jaho garan waayid.

waa la naqliyay ✓

1

dayow¹: m.l Wareer lala kala garan waayo waqtiga iyo meesha la joogo.

2

dayow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wareer awgiis, waqti iyo jaho garan waayid. m.f.dh, dayoobid.

waa la naqliyay ✓

m. n. bewilderment, puzzlement

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) disorientation (dis-oriyanteey-shin); bewilderedness (biwil-dheridh-nes) ~ jahaw- reersanaan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jahawareer ku dhaca ruuxa oo uu garan waayo dhan uu socdo. Dh: salal, dhama'.

waa la naqliyay ✓

1

de: bewilderment, puzzlement

2

lx: dayow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dayow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) la-mid: deddow.

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: of other people

waa la naqliyay ✓

1

de: of other people with rare genitive suffix -oow

2

lx: dadoow

3

ps: np-gen

4

key: dadoow

waa la naqliyay ✓

1

(Qaanuun-ka)

2

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

waa la naqliyay ✓

m.l (afaf-caan, m.l) (c.af) Luqadda caadiga ah oo looga hadlo ama laga fahmo dhul ballaaran, dadyow kala duwanna ay ku hadli karaan ama fahmi karaan inkasta oo uusan ahayn afka waddaniga ah. Af Inqiriisku waa af-caamka ugu muhiimsan, oo ay ku hadlaan fahmaanna in ka badan dunida nuskeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Caadifad muujinayso in qofku uu si daran u aaminsan yahay in dalkiisa iyo dadkiisina ay ka muhiimsanyihiin ama ka fiicanyihiin dadyowga kale.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (taar.) Waagii ka dambeyay waagii macdanka, markaas oo birtu ay beddeshay macdanka xagga hubka iyo qalabka kale; waaga birtu wuxuu astaamiya heer dhaqameed bani'aadam oo ka dhexeeya dadyowga kala duwan ee ma astaamiyo muddo cad oo waqtiyaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

m.l (afaf-caan, m.l) (c.af) Luqadda caadiga ah oo looga hadlo ama laga fahmo dhul ballaaran, dadyow kala duwanna ay ku hadli karaan ama fahmi karaan inkasta oo uusan ahayn afka waddaniga ah. Af Ingiriisku waa af-caamka ugu muhiimsan, oo ay ku hadlaan fahmaanna in ka badan dunida nuskeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Caadifad muujinayso in qofku uu si daran u aaminsan yahay in dalkiisa iyo dadkiisina ay ka muhiim sanyihiin ama ka fiicanyihiin dadyowga kale.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (taar.) Waagii ka dambeyay waagii macdanka, markaas oo birtu ay beddeshay macdanka xagga hubka iyo qalabka kale; waaga birtu wuxuu astaamiya heer dhaqameed bani'aadam oo ka dhexeeya dadyowga kala duwan ee ma astaamiyo muddo cad oo waqtiyaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jool.) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

/kosmapolitan/ (adj) dadyow ama dowlado kala duwan la xiriira (adj) 2. heer caalami ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dadyow qarni mida noolaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef xoolo ah, xummad la jiifi waa.

2

duudyow -ga: (magac, lab, keli) xumad noolaha u diidda jiif iyo joog oo ay la harjadaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg raadiye.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg abkow.

waa la naqliyay ✓

s.m. - daado.

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. jackal

2

dayo pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

name-m future, destiny; benefit from

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) 1. Wax adag noqosho (wax). 2. Ka a.: wax ka lib helid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaaday, -kaatay) 1. Wax adag noqosho (wax). 2. Ka a.: wax ka lib helid. m.f.dh, adkaansho. adyad m.dh Cay iyo aflagaaddo cid aan mutaysan lagu yiraahdo; aabi; faduul.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become strong, become hard

waa la naqliyay ✓

-adkaaday / adkaatay: (v) become hard ~ see also [eeg] adkayso —ka adkow -ka adkaaday / ka adkaatay: (v) overcome (oo ver kam)-, defeat (difiit)-, conquer (konkarf, overpower (overpaawar). Ex: Iskuday inaad ka adkaatid dibaatada fakhriga; try to overcome the obstacles ofpoverty

waa la naqliyay ✓

(fal) mid adag oo aan jilicsanayn, ahaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: adkaw

2

de: become strong, become hard

3

lx: adkow

4

pd: (adkaaday / adkaatay)

5

ps: v3a=inch

6

key: adkow

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (badow /-wyo, m.dh) 1. Qof degaanka uu markaa joogo aqoon yar u leh. 2. Qof aan ilbax ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

waa la naqliyay ✓

-gada: (n) wild (waayldh) person; rural person; uncivilized person, regarded as crude; countryman; rustic (ras tik); without arts ~ reer miyi, jungali, badwi, khashiin

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg badaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: badwi

2

de: countryman, rustic, country bumpkin, bedouin

3

lx: badow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: badow

waa la naqliyay ✓

1

(Cadow-ga)

2

Labo qof ama dad badan oo is neceb, waxa midba midka kale u yahay; cadaawe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) la-mid: cadaawad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) la-mid: cadaawad; cadaawo.

waa la naqliyay ✓

m. n. enemy, antagonist, opponent

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) enemy (ena-mi); foe (fow); opponent (o-poo-nant)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg cadaw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: cadaw

2

de: enemy, antagonist, opponent

3

lx: cadow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: nacab

7

key: cadow

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday; -oobi) Duq noqosho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday; -oobi) Duq noqosho (qof). m.f.dh, da'oobid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) duqoobid oo da' weyn gaadhid. Dh: gabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: get ~ become older; be aged Alt sp: da'oob

2

lx: da'ow

3

pd: (da'oobay)

4

ps: v1=inch

5

key: da'ow

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: deddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aad iyo aad u miyirdoorsamid.

2

daddo -da: (magac, dhedig, keli) carcarta u horraysa ee nabarka. Dh: carcar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalow-ga)

2

1. Wadaan.

3

2. Meel dheeroo laga dhaco; gebi; deli; god.

waa la naqliyay ✓

1

dalow¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Wadaan ramal ah; baaldi. 2. Haadaan ama meel dheer oo hoobad ah; deli. 3. Qof dalkiisii dhibaato awgeed uga cararay ee meel kale degaansada. 4. la-mid: dalaabid.

2

dalow²: f.mg1 (-laabay, -lawday; -laabi) Qof dalkiisii ku dhibaatooday, dal kale iska aadid.

waa la naqliyay ✓

1

dalow¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Wadaan ramal ah; baaldi. 2. Haadaan ama meel dheer oo hoobad ah; deli. 3. Qof dalkiisii dhibaato awgeed uga cararay ee meel kale degaansada. 4. la-mid: dalaabid.

2

dalow²: f.mg1 (-laabay, -lawday; -laabi) Qof dalkiisii ku dhibaatooday, dal kale iska aadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. immigrant

2

dalow v. migrate, go to a distant place, expatriate oneself

3

dalow m. n. low deep area of land, a hole

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. container made of leather used to get out water from wells ~ wadaan, 2. a deep openin; in the earth's surface; chasn (kaazem); gorge (goog) ~ haadaan

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) eeg dalaw.

2

dalow-ga: (magac, lab, keli) weel xadhig lagu xidho dabadeedna ceelasha lagaga cabbo. Dh: waadaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. drink

waa la naqliyay ✓

1

(Danio) N Hildebrandtia somalensis Peter. Convolvulaceae.

2

N Hildebrandtia africana Vatke. Convolvulaceae.

3

N Hildebrandtia vilosa Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

4

N Hildebrantia sericea Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-woobay, -wowday) la-mid: daawow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cudur ku haya ha kaa tago; ka bogso xanuun ku haya.

2

dawow -ga: (magac, lab, keli) daawo ku bogso: cudur ku haya ka caafimaad.

waa la naqliyay ✓

Caafimaad qaba; aan bukin; ladan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-oobaa, -oobayd) Wax caafimaad qaba ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-oobaa, -oobayd) Wax caafimaad qaba ahaansho. m.f.dh, fayoobaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] healthy

waa la naqliyay ✓

-fayoobaa: (adj) healthy (helthi) ~ roonaan, fiicnaan.—Syn: sound, wholesome, well

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan cudur qabine caafimaad ah; aan bukin.

waa la naqliyay ✓

1

de: healthy

2

lx: fayow

3

pd: (fayobaa)

4

ps: adj

5

key: fayow

waa la naqliyay ✓

1

(Gadow-ga)

2

Ul ama wax la mid ah oo inta laysku soo laabay labada madax laysugu xiray; garangar; (ama gedow).

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Ul ama ka badan oo wareegsan, oo lagu xiro afka sare ee saab, wadaan, iyo wixi lamida. la-mid: gedow.

waa la naqliyay ✓

m. n. ring, hoop ~ circle made with a small branch for the framework of woven containers

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ul ama wax la mid ah oo inta la isku soo laabay labada madax la isugu xiray. Dh: gedow, garangar.

waa la naqliyay ✓

1

a: gedow

2

cf: haan

3

de: ring, hoop ~ circle made with a small branch for the framework of woven containers

4

lx: gadow

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: gadow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) naq iyo doog cusub oo dhulka qariya. Kayn hadaw ah ayay xooluhu mirtaan. Dh: barwaqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Madow-ga)

2

1. Midabka caddaanka ka dhigan.

3

2. Iftiin la'aan; gudcur; mugdi; (ama madoow).

waa la naqliyay ✓

1

madow¹: m.l 1. Midibka dhuxusha. 2. Mugdi, gudcur. la-mid: madoow¹.

2

madow²: f.mg4 (-oobaa, -oobayd; madmadow) 1. Wax midibka dhuxusha oo kale leh ahaansho. 2. Wax mugdi ah ahaansho (meel). 3. Qof uurkutaaleysan ahaansho. la-mid: madoow².

waa la naqliyay ✓

1

madow¹: m.l 1. Midibka dhuxusha. 2. Mugdi, gudcur. la-mid: madoow.

2

madow²: f.mg4 (-oobaa, -oobayd; madmadow) 1. Wax midibka dhuxusha oo kale leh ahaansho. 2. Wax mugdi ah ahaansho (meel). 3. Qof uurkutaaleysan ahaansho. m.f.dh, madoobaan. la-mid: madoow.

waa la naqliyay ✓

[adjective] or n., [abstract] black, dark (in color); obscure; gloomy, sad

waa la naqliyay ✓

noir.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) black (balaak) ~ madoow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg madaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: sp: madaw ~ madoow

2

de: black, dark (in color); obscure; [fig.] gloomy, sad Opp: cad

3

lx: madow

4

pd: (-ga / madoobaa Pl: madmadow)

5

ps: adj; n0-m-abs

6

key: madow

waa la naqliyay ✓

زِنْجِيَّ، أَسْوَدَ

waa la naqliyay ✓

1

(Qadow-ga)

2

Geedo jaadad badan ah oo yaryar oo kuwa waaweyn korkooda ka baxa oo ka magoola; dhillowyahan.

waa la naqliyay ✓

1

qadow¹: m.l 1. la-mid: qadi 2. Geed yar oo jaadad badan ah dhirta waaweyn korkooda inta ka baxa magoola. 3. Cagaar ay yeeshaan geedaha qaarkood xilliga kaliisha.

2

qadow²: f.mg1 (-dway, -dowday; -dwi) Geed qadow bixin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] parasitic plant species

waa la naqliyay ✓