Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

s.m. - daado.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill down, pour down, flow away

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill down, pour down, flow away

2

lx: daado

3

pd: (daatay / daadatay)

4

ps: v3b=

5

key: daado

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: deddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aad iyo aad u miyirdoorsamid.

2

daddo -da: (magac, dhedig, keli) carcarta u horraysa ee nabarka. Dh: carcar.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Dad noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become human

waa la naqliyay ✓

1

(fal) yeelo dhaqanka fiican ee dadka.

2

dadow -ga: (magac, lab, keli) noqoshada ruux dadnimo ku dhantahay. Dh: dadnoqod.

waa la naqliyay ✓

1

a: dadoob

2

de: become human

3

lx: dadow

4

pd: (dadoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: dadow

waa la naqliyay ✓

m.dh Roob da'a xilliga guga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen dayaxu la fariisto dirirka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

Fog

waa la naqliyay ✓

-dhadada: (n) mist (mist); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foosf); white frost ~ dhedo, dharab

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo dayrtii la arko oo sida daruuraha aroorta hore dhulka u qarisa oo qoqoyaan badanna samaysa. Saaka waxa da'aysa dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadoobid-da)

2

Dhalanka iyo baxaalliga dadkoo kale yeelasho; dad noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorismaris-ka)

2

(sheekaxariiro) Qof kolna dad ah kolna dhurwaa; waraabe-dadow.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraabe-dadow-ga)

2

Qorismaris.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dadow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro weyn, adag oo baabuurta aqallada iyo wixi lamida roobka looga dado; shiraaq.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Nooc ka mid ah cawska biyaha ka dhex baxa oo dado aqallada; naqdac. la-mid: gargeer, gargoof.

waa la naqliyay ✓

1

maxmil¹: m.l (-llo/-xaamil, m.dh) 1. Rixli. 2. Bir qaroofan oo yaxaasbadeedka lagu dabo. 3. Maro xariir-madow ah oo tal iyo quraan lagu qurxiyey oo kabcada lagu dado.

2

maxmil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Libaax-badeed maxmil ku dabid.

waa la naqliyay ✓

m.l Raar weyn oo loo sameeyo in aqalka lagu dado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Maro weyn, adag oo baabuurta aqallada iyo wixi lamida roobka looga dado; shiraaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo/-xaamil, m.dh) 1. Rixli. 2. Bir qaroofan oo yaxaasbadeedka lagu dabo. 3. Maro xariir-madow ah oo tal iyo quraan lagu qurxiyey oo kabcada lagu dado. m.dh, maxaamil.

waa la naqliyay ✓

/drayv-wey/ (n) dariiq-khaas ah oo guri ama meel dadoow ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

/foster/ (v) 1. korin, hayn ama korin ilmo dadoow. (n) 2. dhiiri-gelin, kobcin, boorrin

waa la naqliyay ✓

/skwat/ (v) 1. kadaloobsi (v) 2. degid ama la wareegid guri dadoow, si sharci darro ah.

waa la naqliyay ✓

/trespaas/ (v) 1. dhul-dadoow galid amar-la'aan (gelid sharci darro ah) (n) 2. dambi (sharci-jebin).

waa la naqliyay ✓

/trespaasar/ (n) qofka gala i ama u dhaca dhul dadoow.

waa la naqliyay ✓

/trastii/ (n) ammaano-haye (qof ama shirkad haysa oo xafida lacag ama hanti dadow).

waa la naqliyay ✓

v.tr. - korsasho ilma dadow.

waa la naqliyay ✓

agg. - wax dadow.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maryo la isku tolay oo rarka looga dhigo awrta iyo dameeraha. Dh: karbaash.

2

darbaal -ka: (magac, lab, keli) maro adag oo aan biyaha sii daynin oo alaabada lagu dado si aanay u qoyin. Darbaalka alaabta saar roobka ha ka celiyee. Dh: shiraac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dad-ka)

2

Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.

2

dąd¹: m.l la-mid: ded¹ (1).

3

dąd²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: ded².

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] people

2

dad v. cover up, conceal, hide

waa la naqliyay ✓

/dhaadh/ (n) aabbe (baabe).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) people (piipol); human beings; folk (fook)

2

dad badan: (n) crowd (karowdh); a lot of people ~ dad buuqsan

3

dad u adeegid -da: (n) social service (so-shiyalserfis); like social worker ~ adeegga shacabka

waa la naqliyay ✓

1

Gente

2

People

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) noolaha Eebbe abuuray kuwa ugu toosan ee caqliga leh. Waa inta ka soo jeedda Nebi Aadan iyo Xaawa. Dh: bani'aadmi.

waa la naqliyay ✓

أُناس

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) hilbo googa'an oo aan badnayn oo la isku keeno. Wallee culimo sheekheed wataan cado la siin waayin. Cado keliya waataan ka dhigay currubtii reerkaase. Dh: hilbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

2

S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.

2

dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.

2

dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.

3

dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.

4

dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.

5

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.

6

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dafa-da)

2

Shinbir hilibka cunta oo bahallada yaryar iyo wixii kaloo ay dhifsan karto dhifsata oo dafta; dhuuryo, dhufato, faraggoys, huf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

f. n. hawk species

waa la naqliyay ✓

-dafada: (n) hawk (hook) ~ dhuuryo, huf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka boobta oo weerar kulul ku qaadata. Dafo ayaa hilibkii iga boobtay. Dh: yili, huf, balqayo, baqayo, faragoys.

waa la naqliyay ✓

1

a: dafto

2

cf: dhuuryo, huf

3

de: hawk sp.

4

lx: dafo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: dafo

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

2

dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. first month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape; be misled, be cheated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: diho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) asturo oo wax qarsoon oo meel dahan ku jira ka dhig. Alaabtaada indhaha dadka ka daho. Dh: qarso.

2

daho-da: (magac, dhedig, keli) alool ama raar lagu kala xidho aqalka Soomaaliga. Dahaan ku kala xidhay aqalka. Dh: ilaxidh.

3

daho: (tilmaame) meel dugsi ahaan loo hoos galo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.

2

dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.

3

dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

2

lx: dano

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: dano

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

m.dh Hooy yar oo ka samaysan raro; qoryo, dhoobo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqal Soomaali ka samaysan caws iyo maydhax. Li: daar.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. mucayan, la yaqaanno.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo1. la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. medicine, remedy

2

dawo [feminine] n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

name-f medicine, remedy

waa la naqliyay ✓

-dawada: (n) medicine (meda-sin); medication (medi-keey-shiri); drug (daraag); remedy (ramedi) ~ daawo. Ex: wax dawo ah ma qaadataa? do you take any medication?

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeedu dhib jirtay daawo u noqotay, gaar ahaan mid labada waalid u dhaxaysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) wax kasta oo xanuunnada, nabarrada ama kob kasta oo bugta bogsiiya oo lagula tacaalo ama xal u noqda dhibta cudurrada iyo xanuunnada. Dh: waawo.

2

dawo-da: (magac, dhedig, kali) eeg dacawo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓