Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Daddaab-ka)

2

1. Qalab gaar ah (ul farrarro leh) oo malabka lagu soo bixiyo.

3

2. Gacanqabad weelka qaarki loo yeelo siiba kuwa gadowga leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bbo, m.dh) 1. Qalab farraaro leh oo malabka lagu soo bixiyo. 2. Sidde loo sameeyo weelasha gadawga leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. forked instrument; heavy club; handle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab laba farraaq leh oo malabka lagula soo baxo. Daddaabka balabka ku soo qaado.

2

daddaab-ka: (magac, lab, keli) gacanqabad weelka qaarkii loo yeelo siiba kuwa gadawga leh. Daddaab malaha dhiishu. Dh: daf.

3

daddaab -ka: (magac, lab, keli) gacanqabad weelka qaar leeyahay. Daddaab ma laha joogu. Dh: sidde, siddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: forked instrument; heavy club; handle

2

lx: daddaab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: daddaab

waa la naqliyay ✓

-ha: (mmagac, lab, keli) xadhigga lugta iyo jeeniga gammaanka lagaga xidho si aanay u cararin. Daddaabaha faraska ku xira. Dh: shakaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn oo dogob ah oo loogu daadego godadka ceelasha iyo wixii la mid ah. Dh: makaab, xakab, karkaar.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax ku daddan ahaan. Dh: mammanaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dhudhub ah oo xooluhu hadday maraan aanay ka soo noqon karin. Deddaabta ka horjoogsada geela. deddan: (tilmaame) tuulan oo dusha wax laga saaray. Nin busto ku deedan ayaa jiifa. Dh: dedan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daddaabbeyn-ta)

2

(fardo) daddaabbe ku xirid.

waa la naqliyay ✓

Daddaabbe ku xiran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaan-ta)

2

Weel harag ah, oo gadow iyo daddaabbo leh, oo inta dowlis lagu xiro, ceelasha lagu shubo oo biyaha loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Xoolo, daddaabe ku xirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daddaabee.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la daddaabeeyay ahaansho (xoolo).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daddaabeysan. la-mid: daddabeysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: daddaabeysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fardo shakaal ku xidh. Dh: shakaal, daddaabaxir.

2

daddaabaxidh-ka: (magac, lab, keli) fardo shakaal ku xidhid. Dh: shakaal, daddaabaxir.

3

daddaabaxidh -ka: (magac, lab, keli) daddaabe ku xidhid. Dh: shakaalid, daddaabaxirid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shakaal oo lugta hore iyo tu dambe isku xidh. Dameerka daddaabaxidh.

2

daddaabaxir -ka: (magac, lab, keli) shakaalid oo neef gammaan ah lugta hore iyo ta dambe isku xidhid. Farduhu daddaabaxidhka way ku socon yagaanniin. Dh: shakaalid.

waa la naqliyay ✓

(fal) shakaal oo lug dambe iyo tu hore isku xidh. Faraska daddaabbee. Dh: shakaal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax shakaalan ahaan. Daddaabbeysnaan ayuu farasku ku daagaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg daddaabbeysnaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) jeeniga iyo lugta danbe isku xidhan. Dartaabuu xamar tooyad, u daddaabboxidhnaa! Dh: shakaalan, daddaaboxidh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daddaabeyn faras ku samayn. Daddaabeyska fardaha haka illoobin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) faras xadhig ku xiran yahay. Faras daddaabeysan maad aragteen? Dh: shakaalan, shakalan.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef gammaan ah, daddaabe ku xidh. Dh: shakaal, shakal.

waa la naqliyay ✓

1

(Daddaabba-ha)

2

Xarig fardaha, kd., lagaga xiro lug iyo jeeni si ayan u cararin ama u fogaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Xarig si isweydar ah lug iyo jeeni loogu xiro geela; weydaar. 2. Xarig la iskula xiro qoorta iyo xabadka faraska si uusan aad ugu ordin. 3. Hangool.

waa la naqliyay ✓

m. n. rope for tying horses, etc.

waa la naqliyay ✓

1

de: rope for tying horses, etc.

2

lx: daddaabbe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: daddaabbe

waa la naqliyay ✓

(fal) neef gammaan ah, daddaabe ku xidh. Dh: shakaal, shakal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xadhig gammaanka lagu dhakaalo. Dh: dabar, dhaddaabaxidh.

waa la naqliyay ✓

1

adaddaah¹: m.l la-mid: adaddaahid.

2

adaddaah²: f.mg1 (-hay, -hday) 1. Madaxwareer yar. 2. Jirro muddo lala jiifey si tartiib ah uga bogsasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. impulsive action

2

adaddaah v. be slightly giddy, have a dizzy spell ~ vertigo; wobble, totter, lose one's balance

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida ilmo yar socodbarashadiisa samee; ubadka raadqaadkiisa hore oo kale u soco. Wiil yar oo dab ku sii adaddaahaya waa laga qabtaa, ee ka joog lama yidhaahdo.

2

adaddaah -a: (magac, lab, keli) madaxwareer ama jirro kooban.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dandaami.

waa la naqliyay ✓

v. lift a heavy weight, carry something heavy

waa la naqliyay ✓

1

a: dandaami

2

de: lift a heavy weight, carry s.t. heavy (of two ~ more people)

3

lx: daddaami

4

pd: (daddaamiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: daddaami

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhaab-ta)

2

Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaab¹: m.l (-bbo, m.dh) Jaad geedaha ka mid ah oo xididkiisa laysku daweeyo.

2

dhadhaab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Meel leh dhagax fidsan oo is haysta. 2. Meel maydka lagu dhaqo.

3

dhadhaab³: m.dh (-bo, m.l) (jooloji) Walax adag ee qolofta dhulku ay si weyn uga samaysantahay; walaxdaas oo ka kooban macaadin; mararka qaarkood waxay ka koobantahay hal macdan oo kaliya, laakin sida badan waxay ka koobantahay dhawr macdannod.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaab¹: m.dh (-bo, m.l) 1. Meel leh dhagax fidsan oo is haysta. 2. Meel maydka lagu dhaqo.

2

dhadhaab²: m.dh (-bo, m.l) (jool.) Walax adag ee qolofta dhulku ay si weyn uga samaysantahay; walaxdaas oo ka kooban macaadin; mararka qaarkood waxay ka koobantahay hal macdan oo kaliya, laakin sida badan waxay ka koobantahay dhawr macdannod.

waa la naqliyay ✓

Rock

waa la naqliyay ✓

m. n. boulder, large heavy rock

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) large rock (laarj rook), boulder (bool-dhar) ~ dandaan, dhagax weyn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhagxaanta waaweyn ee qolofta dhulku ay ka sameynsan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhagax

2

de: boulder, large heavy rock

3

lx: dhadhaab

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-m

6

key: dhadhaab

waa la naqliyay ✓

1

khaddaab¹: m.l Qad lagu xardho soo jeedka haweenka si loogu qurxiyo.

2

khaddaab²: f.g1 (-bay, -btay) Haween soo jeedkeeda si loo qurxiyo qad ku xardhid.

waa la naqliyay ✓

m.l Qad lagu xardho soo jeedka haweenka si loogu qurxiyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midab inta badan cas oo lagu xardho soo jeedka haweenka si loogu qurxiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maddaraq.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa iyo dhaqanka wanaagsan. Dh: adab, edeb.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

2

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. horizontal thing; newborn baby

2

dadab [feminine] n. area cordoned off, place designated for certain functions

3

dadab v. place as an obstacle; put something down across something else; hold a newsborn baby keeping its legs together

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) horizontal (hori-zantel); sideways (saaydh-weeys) ~ dadban, dhinac —dadab -ay / tay: (v) put or place sideways or horizontal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dhinac ah u dhig. Dadab miiskan ku gudban afaafka. Dh: gudub, babbac.

2

dadab-ka: (magac, lab, keli) si leexsan oo aan toos ahayn. Kursigu si dadab ah ayuu u yaallaa. Dh: gudub.

3

dadab-ka: (magac, lab, keli) buur weyn.

4

dadab -ta: (magac, dhedig, keli) docda dhiska aqal-Soomaaliga. Goormaan dadab galaynaa. Dh: ilaxidh, daho, meegaar, dadabwareeg, waageer, aqal

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. good manners, educated ~ polite behavior

waa la naqliyay ✓

aadaab-ta: (n) politeness (polaayt-nes); manners (man neris); etiquette (eti keeyt) ~ akhlaaq

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa suubban ee la jecel yahay in uu qofku yeesho. Waaberi wa arday aadaab leh. Dh: akhlaaq, edeb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: good manners, educated ~ polite behavior

3

lx: aadaab

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: aadaab

waa la naqliyay ✓

1

(Cadaab-ka)

2

Aakhiro, meesha intii Ilaah caasiday oo dhurdarraystay ay joogaan oo lagu silciyo; naar; jahannamo.

waa la naqliyay ✓

1

cadaab¹: m.l/dh 1. (dii.) Meel aad u kulul, dhibaato badan oo lagu ciqaabo inta Eebbe ku caasiday marka ay aakhiro tagaan; naar. 2. Dhibaato weyn; silic; rafaad.

2

cadaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. (dii.) Eebbe, inta caasiday naar gelin. 2. Cid ciqaabid.

waa la naqliyay ✓

1

cadaab¹: m.l/dh 1. (dii.) Meel aad u kulul, dhibaato badan oo lagu ciqaabo inta Eebbe ku caasiday marka ay aakhiro tagaan; naar. 2. Dhibaato weyn; silic; rafaad.

2

cadaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. (dii.) Eebbe, inta caasiday naar gelin. 2. Cid ciqaabid. m.f.dh, cadaabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] hell; torture; pain, stress

2

cadaab v. damn, send to hell; punish

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. cadaabo-ha] hell (hel) ~ naar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kadeed oo saxariiri; dhibaato gaadhsii.

2

cadaab: (fal) 'awood Ilaahay' cadaabta ku rid.

3

cadaab -ta: (magac, dhedig, keli) kadeedka iyo saxariirta cid la gaadhsiiyo, wejigii ay dooniba ha yeelatee.

4

cadaab -ta: (magac, dhedig, keli) aakhiro meesha intii Ilaahay caasida la geynayo. Dh: jahannamo, naar, saciira. Li: janno.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadaal-ka)

2

1. Degdeg, dhaqso, durba, haddiiba.

3

2. Kal iyo laab wax u qabad; hagarbax.

waa la naqliyay ✓

1

dadaal¹: m.l 1. Wax qabad isxilqaamid iyo isku taxallujin leh. 2. Si dhaqso ah oo hawl loo qabto. la-mid: dedaal¹.

2

dadaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Si isxilqaamid iyo isku taxallujin leh hawl u qabasho. 2. Si dhaqso leh hawl u qabasho. la-mid: dedaal².

waa la naqliyay ✓

1

dadaal¹: m.l 1. Wax qabad isxilqaamid iyo isku taxallujin leh. 2. Si dhaqso ah oo hawl loo qabto. la-mid: dedaal.

2

dadaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Si isxilqaamid iyo isku taxallujin leh hawl u qabasho. 2. Si dhaqso leh hawl u qabasho. m.f.dh, dadaalid. la-mid: dedaal.

waa la naqliyay ✓

1

v. strive, try hard

2

dadaal vl. n. act of striving ~ trying very hard; speed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) effort (efort); struggle (istara-gel); exertion (ig-zeer-shin); endeavor (en-dhever) ~ isku-taxalujin

2

dadaal -ay I dadaashay: (v) strive (istaraayv); make an attempt; try hard; do one's best; endeavor (en-dhever)

waa la naqliyay ✓

1

Sforzo

2

Effort

waa la naqliyay ✓

1

Zelo

2

Zeal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl iyo waxqabad dheeraad la imow. Dadaal gaadhi doontee. Dh: dedaal.

2

dadaal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo waxqabad dheeraad ah oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(wax ku daddan)

2

Tiigana haya; culays iyo xoog weyn saara haya; si gaar ah u danayna haya; mamman.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof fudud oo aan degganayn ahaansho. 2. Ku d.: Qof, wax ku mamay ahaansho. la-mid: deddan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] anxious, impulsive, eager, paying too much attention to something

waa la naqliyay ✓

-daddnaa / daddnayd: (adj) covered (ko-veridh) ~ deddan, daboolan. Ex: walax daddan; something covered

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) Qof fudud oo aan degganayn ahaansho.

2

daddan -ka: (magac, lab, keli) (ku ~) qof, wax ku mamay ahaansho. Li: deddan.

3

daddan: (tilmaame) (ku ~) wax tiigsanaya oo culays iyo xoog weyn saaraya; si gaar ah u danaynaya oo mamman.

waa la naqliyay ✓

1

de: anxious, impulsive, eager, paying too much attention to s.t. With preposition ku

2

lx: daddan

3

pd: (daddanaa)

4

ps: adj-der

5

xe: He was anxious to play around.

6

xv: Tumashada buu ku daddanaa.

7

key: daddan

waa la naqliyay ✓

v. emigrate, leave a place

waa la naqliyay ✓

1

a: dalaw

2

de: emigrate, leave a place

3

lx: dalaab

4

pd: (dalaabay)

5

ps: v1=

6

see: dalow

7

key: dalaab

waa la naqliyay ✓

(fal) u aroor meel aad u dheer.

waa la naqliyay ✓

Hadahaa.

waa la naqliyay ✓

1

conj., [expression] so, therefore, then

2

haddaa: question word, time: now?

waa la naqliyay ✓

(adv) at this time; yet (yat). Ex: haddaa diyaar ma aha; isn't ready yet

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) miyaanay ahayn! haddanad heesay, haddaa maxaad fanka ugu biirtay?

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ladaab-ka) leg.

2

2. (Ladaab-ta) (cabidda xoolaha) maalin walba; had iyo goor; kalaggo'id la'aan; durduur.

waa la naqliyay ✓

1

ladaab¹: m.l (-byo, m.dh) Legga xoolaha.

2

ladaab²: m.dh 1. Waraabinta xoolaha maalin walba la waraabiyo. 2. L. ah: xoolo maalin walba biyo cabba.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. brisket, fatty meat on breast of an animal

2

ladaab [feminine] n. daily watering, interval at which livestock are watered

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cabbidda xoolaha ee maalin walba la waraabiyo. Dh: durduurad

2

ladaab -ta: (magac, dhedig, keli) leg hilib ah. Nin ladaabta ka hirqaday, oo laqanyoonayaan ahaay. Dh: dhinac, leg, dhawar.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo habab kala duwan loo dhex maro ama loo dulmaro, iyada oo gacmaha iyo lugahaba hor iyo gadaal loo dhaqdhaqaajiyo. Daqsi caano ku baddaal bartay fuud buu ku gubtaa. Dh: dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Caddaad-ka)

2

Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: caddow 1. Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras. 2. Dhar midab baxay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: caddow 1. Cudur dadka ku dhaca oo oogadu cadcaddaato; baras. 2. Dhar midab baxay.

waa la naqliyay ✓

m. n. anemia

waa la naqliyay ✓

1

(Adad) S Heliotropium cinerascens DC. Boraginaceae.

2

S Heliotropium ovalifolium Forsk. Boraginaceae.

3

S Heliotropium zeylanicum (Burm) Lam. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓