dadabxambaaro

m.dh la-mid: nidaamdarro.

-da: (magac, dhedig, keli) habqan iyo maamulxumo.

-da: (magac, dhedig, keli) nabur berdedka iyo saska bi'iya oo qofka firfircoonidii u soo celiya. Dh: gagabtirasho.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Tiro saddex jeer isku dhufsasho.

m.f.dh eeg daabacan. la-mid: daabacnaansho.

m.dh 1. la-mid: daabaqaad. Calaamad, summad, lagu dhigo neef iib u jooga. 2. Tartamidda cayaar turub laba dhinac oo iska soo horjeedaa ay u tartamaan foorooyin ay kala qabaan, in ay qolo keliya wareegto.

(Dabammarya-da)

Qof la erya hayo ama la foodsaaray, hadduu si degdeg ah, kii kale u dhabarjebsho oo gadaal uga maro; dhabarjebis.

m.dh 1. Nooc legdenka ka mid ah oo qofka gadaal la isu dhaafiyo. 2. Khiyaano; dhagar. 3. la-mid: dabammaryayn.

vl. n., [compound] act of passing behind; evasion, deceit; sodomy

-da: (magac, dhedig, keli) xagga danbe kaga imaansho. Dabammaryada libaaxu dadka wuu ku laayaa. Dh: dhabarjebin.

dabammaryo -da: (magac; dhedig, keli) cid kale, khiyaano kula kicid. Dh: mardabays, dabammartays.

de: act of passing behind; evasion, deceit; sodomy

lx: dabammaryo

pd: (/da)

ps: vn6-f-cmp

key: dabammaryo

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale, waxay samayso la samayn.

f.g3 (-stay, -satay) Awr jilbaha korkooda ka xirid.

m.f.dh eeg dadabso. la-mid: dadabsad, dadabsi.

-da: (magac, dhedig, keli) leexsasho ruux aad leexsato. Dh: duufsasho.

(fal) carcaraaf oo jihadu ha kaa lunto.

dalambaabi-ga: (magac, lab, keli) carcaraafka iyo dad jihadu ka lunsantahay ahaansho. Dalambaabi baan ahay, daalaadhacaayee. Dh: heedadaw.

f.mg3 (-stay, -satay) Wax xogtooda la ogyahay qarsasho.

m.dh Dhimbilo yaryar oo dabka ka duulduula.

m.dh Dhimbilo yaryar oo dabka ka duulduula.

m.dh Madax wareer.

m.dh Madax wareer.

-da: (magac, dhedig, keli) dadaxwareer iyo dawakhaad.

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Saxaro iyo kaadi iska dhiqid. la-mid: darabdhaqo.

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Saxaro iyo kaadi iska dhiqid. m.f.dh, darabqaadasho. la-mid: darabdhaqo.

(fal) xubnaha qashinsaarka ee muuqda maydh. Dh: darabdhaqo.

(Dhabaabaca-da)

Si gaar ah oo loo ordo; durduro: baabbaco.

m.dh Hab geelu u ordo oo afarta addinba mar qaado. la-mid: dhabaabacayn.

f. n. fast run, rush

de: fast run, rush

lx: dhabaabaco

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dhabaabaco

-da: (magac, dhedig, keli) dharbaaxo xoog ah oo wejiga qof kale lagu dhifto. Dhabanaano ayuu indhaha ku caseeyey. Dh: dhabannaano.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka ku qaadid. Dh: xambaarid.

-ka: (magac, lab, keli) eedqaadasho; eed korka u ridad. Dh: eedqaad.

-a: (magac, lab, keli) leexinta ama liicinta hirarka ileyska, biyaha, jabaqda iyo birlab-danabka marka ay ka soo dhex dusaan dalool ama ay hareeraha ka soo maraan walax dhidban.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku hareeraysnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hareeraha oo dhan laga istaagay ahaan.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Garbasaar isku dadid.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Garbasaar isku dadid. m.f.dh, garbasaarasho.

v., [compound] wear something over one's shoulders; wear a stole ~ shawl

(fal) garbasaar xidho.

de: wear s.t. over one's shoulders; wear a stole ~ shawl

lx: garbasaaro

nt: garbasaarad (ka) [vn-m], garbasaarasho (/da) [vn-f]

pd: (garbasaaraday)

ps: v3a=cmp

key: garbasaaro

f.g2 (-iyay, -isay) Wax isku qaldid. la-mid: isdabammari.

-yey/say/yeen / nay: (v) steal (istiil); misuse (mis yuus)

(Isdabammar-ka)

Iska dabakallaabad; iska dabawareeg.

isdabammar¹: m.l la-mid: isdabamar1.

isdabammar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: isdabamar².

v., [compound] go in a circle; chase one's tail

de: go in a circle; chase one's tail

lx: isdabammar

pd: (isdabammaray)

ps: v1=cmp

key: isdabammar

m.dh.u 1. Qoryo yaryar oo laysu soo uruuriyey. 2. Xoolo iyo dad tiro iyo tayaba liita.

m.dh.u 1. Qoryo yaryar oo laysu soo uruuriyey. 2. Xoolo iyo dad tiro iyo tayaba liita.

f. n., [collective] brushwood for burning; person of little value

-ha: (magacwadareed) jajab iyo waxyaabo yaryar oo daadsan oo la isku soo ururshay. Dh: jaabejaabe.

de: brushwood for burning; [fig.] person of little value

lx: jaabajaabo

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: jaabajaabo

(Ladaabasha-da)

(xoolo) maalin walba cabbid; qatin la'aan; durduurasho.

m.f.dh eeg ladaabo. la-mid: ladaabad.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, maalin walba biyo cabid.

m.f.dh eeg qaabsan¹. la-mid: qaabsamaansho, qaabsami (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan wanaagsanaan, qaab fiicnaan. Suleekha waa gabadh Ilaahay qaabsamaan u dhaliyay. Dh: habsamaan. Li: qaabxumaan.

m.f.dh eeg qaabxun. la-mid: qaabxumaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan foolxun lahaan.

(Qaarxabaal-ka)

Geed sida qaraha u faalala oo korna ku yeesha miro waaweyn oo kuwa bocorta le'le'eg hoosna buruq aad iyo aad u weyn oo la qoto oo geela iyo xoolaha kaleba loo jarjaro oo laga waraabsho.

qaarxabaal¹: m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daawo) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

qaarxabaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kukul loogu duugo si loogu daweeyo, xabaalid.

m.l 1. (botani) Geed sida qaraha u faalala oo kor ku yeesha miro waaweyn kuwa bocorta la eg, hoosna ku leh buruq weyn oo inta la jarjaro xoolaha lagu oon baxsho. 2. (daaw.) Xabaalidda qof lafo xanuun qaba qaarka dambe carro kulul loogu duugo si loogu daweeyo.

m. n., [collective] plant species

(fal) qof xanuun qaba sida lafagaraaca qaybta hoose ee jidhka aas.

qaarxabaal -ka: (magac, lab, keli) geed sida xabxabka ama qaraha u baxa oo xagga sare ku yeesha midho waaweyn oo kuwa bocorta le'eg hoostana buruq weyn ku yeesha.

de: plant sp.

lx: qaarxabaal

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: qaarxabaal

-da: (magac, dhedig, keli) eeg raabraabe.

m.dh Wax si joogto ah uga fekerid.

-da: (magac, dhedig, keli) walbahaar iyo walaac.

f.mg3 (-stay, -satay) Taxambo samayn. la-mid: taxamboolayso.

m.dh Nafley weyn oo badda ku nool.

-ka: (magac, lab, keli) awr weyn oo hayin ah oo lagu guuro. Awr daabbadqaag ah ayaan awrkiraal ku soo kaxaystay.

-da: (magac, dhedig, keli) runta iyo xaqa oo aan lagu dhaqmin. Daacadarro waa diindarro iyo didnimodarro.

m.f.dh eeg dabaqabo. la-mid: dabaqabad.

-da: (magac, dhedig, keli) wax daadanaya ama si kalaba u dayacan caymintii.

m.dh.u Dhimbilo.

f. n., [collective] sparks which fly up from the fire

-dambaabburada: (n) sparks (ispaar-kis) thrown off from a burning fire ~ danbaaburo, dhinbilo

de: sparks which fly up from the fire

lx: dambaabburo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: dambaabburo

-da: (magac, dhedig, keli) dhimbiilaha ka duula dabka marka la shidayo. Dh: dhimbiilo.

(Danbaabbura-da)

Dhinbilaha dabka shidan oo olola haya ka boodbooda.

f. n. flicker, sparkle

-danbaabburada: (n) sparks (ispaar-kis); thrown off from a burning fire ~ dambaaburo, dhinbilo

de: flicker, sparkle

lx: danbaabburo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: danbaabburo

-da: (magac, dhedig, keli) dhinbiilaha yaryar ee ka baxa dabka marka uu shidmayo oo horey u bakhtiya. Dh: danbaabudho.

(Dhabannaana-da)

Sacab fidsan oo si xoog leh qof dhabanki loogu dhufto; dharbaaxo.

m.dh (-ooyin, m.l) Si xoog leh oo cid sacab fidsan dhabanka looga dhufto.

f. n. slap on the ears ~ side of the face

-dhabannaanada: (n) slap (islaap); a sharp blow made with the open hand to the face

-da: (magac, dhedig, keli) dhirbaaxo lagu dhufto qof. Dh: dhirbaaxo.

de: slap on the ears ~ side of the face

lx: dhabannaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dhabannaano

m.dh Godnaanta dhabarku ku yeesho dusha sare.

gadaalabbar¹: m.l 1. Barashada, qaabka iyo xeeladaha kudmada. 2. la-mid: gadaalabbarid.

gadaalabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Qaabka iyo xeeladaha kudmada barid.

v., [compound] teach about reproduction and reproductive organs, sex education