dacayo — Macnaha & Turjumaada

f.g3 (-yaday, -yatay) Neef, dacay ku xirasho (qof). la-mid: dacayeyso.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dicaayad.

waa la naqliyay ✓

f. n. propaganda

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dacaayad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: propaganda

3

lx: dacaayo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: dicaayad

7

key: dacaayo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dacay-da) (xoolo) bushinta hoose; faruurta hoose.

2

2. (Dacay-ga) Xarig hoggaanka ka yar oo xoolaha, inta afka qalkiisa hoose lagaga xiro, lagu wado.

waa la naqliyay ✓

1

dacay¹: m.l Xarig yar oo xoolaha qalka ama faruurta hoose looga xiro si loo xukumo.

2

dacay²: m.dh Faruurta hoose ee xoolaha.

3

dacay³: f.g1 (-yay, -yday; -yi) Neef, si loo xukumo, qalka hoose xarig kaga xirid. la-mid: dacayee.

waa la naqliyay ✓

1

dacay¹: m.l Xarig yar oo xoolaha qalka ama faruurta hoose looga xiro si loo xukumo.

2

dacay²: m.dh Faruurta hoose ee xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. camel lead rope

2

dacay [feminine] n. lower lip of an animal

waa la naqliyay ✓

-da: (n) lower lip, usually used for animal lip ~ bushin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig faruurta ama fuqa hoose kaga xidh.

2

dacay: (fal) biyo fadhiya oo deggan qas oo dac ka dhig. Ha dacaynin biyaha.

3

dacay-da: (magac, dhedig, keli) faruurta hoose ama fuqa hoose ee noolaha.

waa la naqliyay ✓

(Daro) S Typha domingensis Pers. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

f. n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

-dacawada: (n) fox (fokis) ~ dawoco, dawo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ayga u eg. dhogor iyo dabo humbulan oo makri iyo khiyaano badan. Waa xayawaan hilib kunool ah. Dacawo meeshay macal ku baratay macaluul ugu bakhtiday. Dh: dayo, dawaco, calaso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dawaco ~ dawo

2

de: jackal, fox

3

lx: dacawo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dacawo

waa la naqliyay ✓

1

(Dacayn-ta)

2

Biyo dac ah ku bi'in; biyo miir ah oo deggan qasid oo dac ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dacee.

waa la naqliyay ✓

vl. n. state of overflowing, making water dirty

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka iyo darka inta u dhaxaysa biyo ku daadaadin. dacaynaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dacayda ka xidhan ahaan. Awrka dacaynaanta ha ku deyne ka fur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dac, dacee

2

de: state of overflowing, making water dirty

3

lx: dacayn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: dacayn

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dacayo. la-mid: dacayeysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) la-mid: dacayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Suun gammaanka lagu dacayo marka xakame la waayo.

waa la naqliyay ✓

/bit/ (n) 1. in yar (wax aad u yar) 2. birta wax lugu dacayo (fardaha afka looga xiro)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dacar hayso noqosho (cid).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dacar hayso noqosho (cid).

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ay dacari hayso noqo. Dacaroo oo fasax qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel lead rope

2

hm: 1

3

lx: dacay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: dacay_1

waa la naqliyay ✓

1

de: lower lip of an animal

2

hm: 2

3

lx: dacay

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: dacay_2

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Neef, wax la dacayey ahaansho. la-mid: dacayeysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dacayda ama gafuurka ka xidhan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) la-mid: dacay³.

waa la naqliyay ✓

v. tie a rope around a camel's lower jaw to lead it

waa la naqliyay ✓

(fal) dacayda ka xidh. Dacayee hadduu ku raaci waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tie a rope around a camel's lower jaw to lead it

2

lx: dacayee

3

pd: (dacayeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dacayee

waa la naqliyay ✓

1

(Dacayid-da)

2

Xarig yar (dacay), xoolaha, afka qalkiisa hoose kaga xirid (in lagu wado); dacayayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dacay³. la-mid: dacayayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dacayda hoose ka xidhid. Laxdu dacayidda ayay ku ilma oggolaataa.

waa la naqliyay ✓

avv. - bilaabid, sadar cusub billaabid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of charging, suing or complaining ~ eedayn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ashtako labo dhinac is dacweeyaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, dan u gaar ah fushasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, dan u gaar ah fushasho. m.f.dh, danaysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: follow after one's interests, be opportunistic

waa la naqliyay ✓

-danaystay / danaysatay: (v) 1. be opportunistic (opar-junistik) 2. use something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) dantaada ka raaco. Dantaada u dibjir oo danayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: follow after one's interests, be opportunistic

2

lx: danayso

3

pd: (danaystay)

4

ps: v3b=auto

5

key: danayso

waa la naqliyay ✓

m.dh Dacdarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Darengno) S Tephrosia nubica (Boiss) Bak. Papilionaceae.

2

S Tephrosia polyphylla (Chiov.)Gillett. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo dayac hanti ku dhaca. Xoolaha ha daranyeyn ee ilaali. Dh: baylah.

waa la naqliyay ✓

(fal) doondoono wax aad rabto helistiisa; wax aad raadinayso, meel kaste ka fiirfiiri. Dh: baadhbaadho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Dhul oomane ah oo dhacar leh, xoolo ku hayn oo ku dhaqaalayn; dhaqar daaqid. la-mid: dhacarso.

waa la naqliyay ✓

v. graze one's livestock on good pasture

waa la naqliyay ✓

1

de: graze one's livestock on good pasture (in an otherwise arrid country area)

2

lx: dhacaro

3

pd: (dhacartay)

4

ps: v3b=

5

key: dhacaro

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqaya-da)

2

Xoolo inta waa hore dhalay, sii gura haya oo caano yari ku danbeeyaan; gibbaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Neef muddo la maalayey.

waa la naqliyay ✓

f. n. livestock that produces little milk

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef jani ah oo sii gudhaya. Sac dhaqayo ah ayaa ubadka loo dhiijiyaa. Dh: dhalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: livestock that produces little milk

2

lx: dhaqayo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: gabbaan ~ gibbaan, juno, junuf

6

key: dhaqayo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dicaayad.

waa la naqliyay ✓

(fal) Ilaahay weydiiso wax fiican. Ducayso dadkana saamax. Dh: Allabari.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax ama qof iskala fac dhigid. la-mid: filayso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax ama qof iskala fac dhigid. m.f.dh, facaysasho. la-mid: filayso.

waa la naqliyay ✓

v. belong to the same set, be of the same age

waa la naqliyay ✓

-facaystay / facaysatay: (v) be of the same social class; act like one's own generation ~ filayso

waa la naqliyay ✓

(fal) in uu qof kula fac yahay ku dood oo la factirso.

waa la naqliyay ✓

1

de: belong to the same set, be of the same age

2

lx: facayso

3

pd: (facaystay)

4

ps: v3b=

5

key: facayso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gacayr.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) la-mid: macaaneyso.

waa la naqliyay ✓

v. sweeten something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax macaan ka dhigo. Bunka macayso. Dh: macaanayso, sonkorayso

waa la naqliyay ✓

1

a: macaanayso

2

de: sweeten s.t. for oneself

3

lx: macayso

4

pd: (macaystay)

5

ps: v3b=tr

6

key: macayso

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caya-da)

2

Canyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: canyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetable species

waa la naqliyay ✓

1

(Aiyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.

2

S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

3

C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae

4

N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.

5

N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.

6

S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

7

N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.

8

S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.

9

C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

10

N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.

11

S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xawaashka dheriga lagu sameeyo oo aad u dheecaan badan. Dh: calyo.

2

cayo -da: magac, dhedig, keli) geed biyood ka baxa dhulka jabadada ah iyo digada xoolaha. Cayo guri xoolo ma daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: canyo

2

de: vegetable sp.

3

lx: cayo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: cayo

waa la naqliyay ✓

m.l Biyo uus laga miiray.

waa la naqliyay ✓

v. leave alone; let go, release

waa la naqliyay ✓

-ey / deysay: (v) 1. leave it alone ~ daa, dhaaf, iska daa 2. sii daay: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free

waa la naqliyay ✓

1

a: daa

2

de: leave alone; let go, release

3

lx: daay

4

pd: (daayey / daaysey)

5

ps: v2a=

6

key: daay

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. jackal

2

dayo pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baaye.

2

baayo -ha: (magac, lab, keli) barwaago iyo wax wanaagsan oo lagu farxo. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bac geli oo ku duuduub; ku rid bac. Alaabtan ii bacay. Dh: bacee.

2

bacay: (fal) qof sas ama cabsi ku rid; wax aan jirin ku quful ama ka dhaadhici; qof shaki ku beer. Wiilkan yaa baceeyay? Dh: bacee.

waa la naqliyay ✓

Kakow

waa la naqliyay ✓

/kakow/ (n) geedka ama miraha kookaha iyo shukulaatada laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

/kakow/ (n) geed arly kaluul ky bahaw oo meraashey kooky i shukulaaty luku suubiyaw.

waa la naqliyay ✓