dacaro — Macnaha & Turjumaada

(Daro) S Typha domingensis Pers. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dacar hayso noqosho (cid).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dacar hayso noqosho (cid).

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ay dacari hayso noqo. Dacaroo oo fasax qaado.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Dhul oomane ah oo dhacar leh, xoolo ku hayn oo ku dhaqaalayn; dhaqar daaqid. la-mid: dhacarso.

waa la naqliyay ✓

v. graze one's livestock on good pasture

waa la naqliyay ✓

1

de: graze one's livestock on good pasture (in an otherwise arrid country area)

2

lx: dhacaro

3

pd: (dhacartay)

4

ps: v3b=

5

key: dhacaro

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.

waa la naqliyay ✓

v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.

2

daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy

2

lx: daaro

3

pd: (daartay)

4

ps: v3b=tr

5

key: daaro

waa la naqliyay ✓

1

(Dacar-ta)

2

1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir.

3

2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, heerkutaasha ku urura; xammeeti.

4

3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.

waa la naqliyay ✓

1

dacar¹: m.l Dhismo weyn oo dusha ka dedan dhinacyadana ka furan oo laga dhiso qabuuraha wadaaddada waaweyn oo marka la siyaaranayo dadku harsado.

2

dacar²: m.dh 1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir. 2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, beerkutaasha ku urura; xammeeti. 3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir. 2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, beerkutaasha ku urura; xammeeti. 3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bitter aloe; bitter stuff; bile

waa la naqliyay ✓

[DA-AR] Aloe 03

waa la naqliyay ✓

1

(Da-ar) N Aloe breviscapa Reynolds & Bally. Liliaceae.

2

N Aloe somaliensis W. Watson. Liliaceae.

3

May Aloe microdonta Chiov. Liliaceae.

4

N Aloe scobinifolia Reynolds & Bally. Liliaceae.

5

N Aloe megala cantha Bak. Liliaceae.

6

May Aloe ruspoliana Bak. Liliaceae.

7

N Aloe steudneri Schweinf. Liliaceae.

8

S Aloe pirottae Berger. Liliaceae.

9

N Asparagus asiaticus L. Liliaceae.

10

S Crinum somalense Chiov. Amaryllidaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m bitter

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. bitter aloe (bitar-alow) 2. constipation (konis-tipeey-shin) ~ qaras.

waa la naqliyay ✓

magac wiil la rajaynayo in uu noqdo mid adag oo aanu cadaawuhu soo haweysan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aad u qadhaadh. Dh: xadhaadh. Li: macaan, malab.

2

dacar-ta: (magac, dhedig, keli) geed gaaban oo leh dhego kala sarsarreeya oo waaweyn. Dheecaanka ka baxa dhegihiisu waa qadhaadh, daawo ahaanna waa loo isticmaalaa.

3

dacar -ta: (magac, dhedig, keli) cillad xanuun ah oo ku dhacda caloosha, qushka caloolsha ku jira ee layska dacarbixiyo. Rag damac iyo dacari kama dhammaato. Dh: qaras.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaras, qush, sibir

2

de: bitter aloe; bitter stuff; bile

3

lx: dacar

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: dacar

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

f. n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

-dacawada: (n) fox (fokis) ~ dawoco, dawo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ayga u eg. dhogor iyo dabo humbulan oo makri iyo khiyaano badan. Waa xayawaan hilib kunool ah. Dacawo meeshay macal ku baratay macaluul ugu bakhtiday. Dh: dayo, dawaco, calaso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dawaco ~ dawo

2

de: jackal, fox

3

lx: dacawo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dacawo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Neef, dacay ku xirasho (qof). la-mid: dacayeyso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama qof kale wax waydiisi. Dawaro badan dadkaa kugu naca. Dh: baryo, tuugid, qarafaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaalalya-da)

2

(xoolo) Caloosha oo kacda ama dacaroota, oo sida wax laqanyaysan lala noqdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caloosha oo kacda ama dacaroota oo sida wax laqanyaysan ay xooluhu la noqdaan, marka ay cunto ama biyo iska badshaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel lamadegaan ah oo qallalan. Dh: lamadegaan.

2

hannas-ka: (magac, lab, keli) wax garadkiisu liito oo fahankiisu gaaban yahay. Hannasow dareenkaa, gannajow dardarahaa, dacaroow carcarahaa. Dh: doqon, hoorri, haytolosh, gannaje.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg dacaroo.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg dacaroo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caloolxanuun inta la shubo qofka laga dacarbixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacdarra-da)

2

Rafaad iyo si xun ku noolaansho, (ka yimid hagar iyo iskullad).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato badan oo ay nafley nolosha kala kulanto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato badan oo ay nafley nolosha kala kulanto.

waa la naqliyay ✓

f. n. mistreatment, neglect, not using something properly; oppression

waa la naqliyay ✓

-dacdarrada: (n) lack of caring; mistreatment (mistiriitment) !

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dayac dartood si xun u noolaansho. Dacdarro ayaan ku noolahay sannad in ka badan.

waa la naqliyay ✓

1

de: mistreatment, neglect, not using s.t. properly; oppression

2

lx: dacdarro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dacdarro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: dhacaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'yar¹; da'yaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg da'yari.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dicaayad.

waa la naqliyay ✓

f. n. propaganda

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dacaayad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: propaganda

3

lx: dacaayo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: dicaayad

7

key: dacaayo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-reeyay, -raysay) 1. (f. g) Wax dhadhan qaraar u yeelid. 2. (f.mg) U d.: cid, wax awood iyo xoog ugu diidid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-reeyay, -raysay) 1. (f.g) Wax dhadhan qaraar u yeelid. 2. (f.mg) U d.: cid, wax awood iyo xoog ugu diidid. m.f.dh, dacarayn.

waa la naqliyay ✓

v. make bitter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaraar oo aan dhuunta mari karin uga dhig, dacar ku dar. Haantii sidii godayska looga wadey bay caanihii dacaraysay. Dh: dacaray, qadhaadhee, xadhaadhee. Li: macaanee, sonkoree, malabee.

2

dacaree: (fal) cid kale, wax u diid. Uga dacaree inuu goolka dhaliyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: make bitter

2

lx: dacaree

3

pd: (dacareeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dacaree

waa la naqliyay ✓

avv. - bilaabid, sadar cusub billaabid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nadaafad aan nijaas iyo wasakh midna ku jirin. Li: nijaas.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan kolka horeba si wanaagsan u joogin, taabad oo dhaqaajin.

2

danqaro -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ridqinka oo xanaf loo yeelo iyadoo wax adag lagu garaacayo. Dangaro ayuu u baahanyahay dhagax ridqinku.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeedho cunto ah oo casuumad iyo duco ahaan loo kariyo oo subag iyo caano wixii la helaba lagu daro. Dh: taraaro.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Neef xoolo ah darar ka maalid.

waa la naqliyay ✓

v. enable an animal to produce more milk for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan, caano badan gasho. Dh: badso.

waa la naqliyay ✓

1

de: enable an animal to produce more milk for oneself (as a result of grazing on rich pasture land)

2

lx: dararso

3

pd: (dararsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dararso

waa la naqliyay ✓

m.dh Lo' yaryar, gaagaaban oo aan caano badnayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dawarsi samayn (qof). la-mid: dewerso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dawarsi samayn (qof). m.f.dh, dawarsasho.

waa la naqliyay ✓

v. beg, ask for alms

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale bari inay wax ku siiso. Dh: tuugso, qarafayso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dewerso

2

de: beg, ask for alms

3

lx: dawarso

4

pd: (dawarsaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: dawarso

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo meel dhacar leh soofin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gacayr.

waa la naqliyay ✓

macaron, n,m. - Nooc kamid ah macmacaanada.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saliid m. ah: saliid sisin lagu sameeyay. 2. la-mid: macsarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saliid m. ah: saliid sisin lagu sameeyay. 2. la-mid: macsarad.

waa la naqliyay ✓

f. n. sesame oil; oil, present tenses; olive, present tenses

waa la naqliyay ✓

-macsarada: (n) sesame oil (sasarni ooyal) ~ saliid macsaro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg macsarad.

waa la naqliyay ✓

1

a: macsarad (da) [n1-f]

2

de: sesame oil; oil-press; olive-press

3

lx: macsaro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: macsaro

waa la naqliyay ✓

m.l.w Wax la yaab leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.w Wax la yaab leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] marvels, wonders, extraordinary things

waa la naqliyay ✓

-wacdarada: (n) wonder (wan-der); miraculous achievement. Ex: wacdaro bay muujiyeen; they performed a wonder

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax aan hore loo arag oo loo maqal oo aalaa u badan in loo bogay. Wacdaraha adduunyada, waxa laga waraystaa, ruuxii waxgaradee. Dh: weysaaro, cajaa'ib.

waa la naqliyay ✓

1

cf: weysaalo

2

de: marvels, wonders, extraordinary things

3

initial: w

4

lx: wacdaro

5

pd: (/ha)

6

ps: n-m-col

7

key: wacdaro

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood. m.f.dh, carasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

caro v. destroy things in frustration

waa la naqliyay ✓

carada: (n) anger (ang-ger)-, rage (reeyj); fury (fiyuuri)-, wrath (raath); indignation (in-dhig-neey-shin) ~ xanaaq, cadho

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

agg. - gacaliye; qaali.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ciil dartii, wax u baabi'i; ku cartan; ku cadho burbur.

2

caro -da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓