Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh la-mid: danyar¹.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) marka qofku cidda uu ku tiirsanyahay ama qolodiisu aanay tiro badneyn. Dabyareha aan ahay waa waxa la igu duudsiyey. Dh: bahyare, laangaab. Li: laandheere.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabar-ka)

2

1. Xarig gaaban oo xoolaha addimmada lagaga xiro kolka la lisa hayo (sida lo'da) ama la doona hayo inayan fogaan ama baxsan (sida geela); seeto.

3

2. Midab cawl ah oo ilkaha ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiim.) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1). m.f.dh, dabrid².

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid. m.f.dh, dabrid.

waa la naqliyay ✓

Connective

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobble rope for camels; fetters, manacles, chains

2

dabar v. hobble (a camel), tether, tie up, fetter, chain

waa la naqliyay ✓

name-m hopple robe; fetter, manacle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) plaque (palaak)-, plaque on a tooth surface

2

dabar -ka: (n) shackle (shaakaiy fetter (fe-tar); the hobble of an animal ~ seeto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.

2

dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.

3

dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.

4

dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.

5

dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.

waa la naqliyay ✓

1

da'yar¹: m.dh.u Dhallinyaro. la-mid: da'yaro.

2

da'yar²: f.mg4 (-raa, -rayd) Wax muddo yar jiray ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dhallinyaro. la-mid: da'yaro.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) young (yaang); youth (yuuth) ~ dhallinyaro —da'yar -ah: (adj) young (yaang). Ex: gabadh da 'yar; a young girl

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhallinta soo koraysa ee ay bulsho leedahay. Li: da'roon.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbar-ta)

2

Caro dadka kolkol ku kacda oo maskaxdiisa rogta oo uu waxa san iyo waxa xun la kala sooci waayo; sa'; si'id.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Caro xad-dhaaf ah oo qofka is hanashada ka lumisa. 2. Dhagar, khayaano.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Caro xad-dhaaf ah oo qofka is hanashada ka lumisa. 2. Dhagar, khayaano.

waa la naqliyay ✓

f. n. rage, fury

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl ama arrin, xilkeeda qaado. Dh: debber.

2

dabbar -ka: (magac, lab, keli) male aan cid laga sugin oo sidii loo arko loo qabto.

3

dabbar -ka: (magac, lab, keli) cadho dadka kolkol ku kacda oo maskaxdiisa rogta oo uu wax san iyo wax xun kala saari waayo. Dabbar buu leeyahay ninkuye naga ilaali. Dh: si'id.

waa la naqliyay ✓

1

de: rage, fury

2

lx: dabbar

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: dabbar

waa la naqliyay ✓

1

danyar¹: m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

2

danyar²: f.mg4 (-raa, -rayd) Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax dhaafsiisan nolol maalmeedka ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] the poor, people of modest economic circumstances

2

danyar [compound] adj., (ie. n., adj.): poor, economically weak

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) poor (puur) person; economically poor person ~ reer tabareed

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadka inta haynta yar ee saboolka ah. Dh: danlay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'yaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ahaanta noole aan in badan soo jirin ama aan muddo dheer soo noolayn. Dh: da'rooni.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'yar¹; da'yaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg da'yari.

waa la naqliyay ✓

1

dabakar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Geedgaab leh laamo dhuudhuuban, tootoosan oo la laga dhigto. 2. Cad maro ah.

2

dabakar²: f.g1 (-ray, -rtay) Maro, cad maro kale ah ku tolid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Geedgaab leh laamo dhuudhuuban, tootoosan oo la laga dhigto. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plant species

2

dabakar m. n. or vl. n. elongation, extension; patch; suffix {grammar}

waa la naqliyay ✓

[DABAKAR] Dalbergia microphylla (uarandensis?) 90, D. uarandensis 03, Ormocarpum muricatum 01

waa la naqliyay ✓

1

(Dabacar) C Dalbergia uarandensis (Chio) Thulin Papilionaceae.

2

C Ormocarpum somalense Gillett. Papilionaceae.

3

C Ormocarpum muricatum Chiov. Papilionaceae.

4

C Tephrosia obbadensis Chiov. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka : (n) elongation (iloon-geeyshin); extension, attachment ~ ku dabakar

2

—ku dabakar -ay / tay; (v) attach (ataaj); prefix (piri-fiksi) connect at the end ~ ku lifaaqan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedgaab leh laamo. dhuudhuuban oo tootoosan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Sabuulka isagoo aan bislaan oo weli curdan ah beerta laga gooyo, ka dibna inta god lagu guro la dubo. 2. Weel kasta oo dab la saaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.l) 1. Sabuulka isagoo aan bislaan oo weli curdan ah beerta laga gooyo, ka dibna inta god lagu guro la dubo. 2. Weel kasta oo dab la saaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xasiidda galkeeda lagu dubo. Li: huuris, karis.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof hanti yar ama caydhba ah oo aan wax badan haysan. Kol haddaan danyare ahay, duunyo ii dareerayn; deldellaadi waa adi. Dh: danlay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saboolnimo iyo hantiyari.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bartamaha habeenka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bartamaha habeenka.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil horay u soo dhalan waayey ama hooyadii fooshu ku dhegtay.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad ka dhuumanaysay, wax iskaga toosi oo sangadha yaree.

waa la naqliyay ✓

Euphorbia erlangeri 01, Monadenium stellatum 01

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase; run after s.o. ~ s.t.

2

lx: daba

3

pd: (daba-orday)

4

ps: v1=tr

5

xe: I ran after the bus.

6

xv: Baska ayaan daba-orday

7

key: daba

waa la naqliyay ✓

1

(Dayr-ta)

2

Afarta nur oo sanadu u qaybsanto mid kamid ah, oo roob leh: waxay u dhexaysaa xagaaga iyo diraacda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

Fall

waa la naqliyay ✓

f. n. autumn rains; fall season of northeast monsoon [September - November]

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) autumn (oo-tem); fall (fool) ~ xilliga ama fasalka dayrta. Ex: dayrtaan baan rabaa inaan Xamar tago; I will be going to Mogadishu this autumn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhisme wareegsan oo meel ku oodan sida xerada oo kale. Dh: xayndaab, deyr.

2

dayr-ta: (magac, dhedig, keli) xilli roobaad u dhexeeya xagaaga iyo diraacda oo ka mid ah afarta xilli ee sannadku u qaybsamo. Dayri labo daaha ma wada qoyso.

waa la naqliyay ✓

1

a: xilli

2

de: autumn rains; 'Fall' [September - November] (the lesser rainy season)

3

lx: Dayr

4

pd: (

5

ps: n1-f-time

6

key: Dayr

waa la naqliyay ✓

خَرِيف

waa la naqliyay ✓

Si deggan oo miyir leh; qunyar; tartiib; xasil.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Si deggan oo miyir leh. la-mid: aad yar, aadyar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.fk Si deggan oo miyir leh. Tusaale: Aayar u soco! la-mid: aad yar.

waa la naqliyay ✓

[adverb] or [adverbial] [expression] slowly, gently, lightly, slightly

waa la naqliyay ✓

(adv) slowly (islowli); taking more time than is usual or necessary ~ tartiib, qunyar. Ex: Aayar u soco; walk slowly. —Syn: dilatory, leisurely, laggard, deliberate

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si miyir ah u faltan ama u dhaqan. Aayar socodkaaga kolka ad waalidkaa la socoto.

2

aayar: (tilmaame) si deggan oo miyirsan. Aayar gaadhiga kolkaad magaalo dhex socoto. Dh: miyir, tartiib, qunyar. Li: xoog, aad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aad yar

2

de: slowly, gently, lightly, slightly

3

lx: aayar

4

pd: (aadyar)

5

ps: adv

6

key: aayar

waa la naqliyay ✓

1

(Abaar-ta)

2

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

f. n. drought, famine

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) drought (da-raawt); famine (faa min); wide-reaching food shortage -abaari keentay: (adj) drought victim; drought refugee

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli reeruhu abaarsadeen oo roob la waayay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka safaannaha marka roobku baaqdo ee sidaa awgeed xooluhu daaq waayaan, dhulku na oomane noqdo. Col iyo abaar ba cagahaagaa lagaga baxaa. Li: barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: oommane

2

de: drought, famine

3

lx: abaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: abaar

waa la naqliyay ✓

مَجَاعَة وَجَفَافِ

waa la naqliyay ✓

v. throw oneself, pounce (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

(Abyan-ka)

2

Garasho ama dareen, wax sillan ama lala yaabo, ay dhaliyeen; yaab; irkig; amakaag; ashqaraar.

waa la naqliyay ✓

1

abyan¹: m.l 1. Garasho ama dareen, wax silloon ama lala yaabo, ay dhaliyaan; amakaag; ashqaraar. 2. la-mid: abyamid.

2

abyan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ka a.: wax aad ula yaabid.

waa la naqliyay ✓

1

abyan¹: m.l 1. Garasho ama dareen, wax silloon ama lala yaabo, ay dhaliyaan; amakaag; ashqaraar. 2. la-mid: abyamid.

2

abyan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ka a.: wax aad ula yaabid. Tusaale: Odayaashu waxay ka abyameen sida ay arrintu isu beddeshay. m.f.dh, abyamid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Abian

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be complete, done; be whole, wholesome

2

abyan m. n. surprise, amazement

waa la naqliyay ✓

name-m complete; done; be whole, wholesome; surprise, amazement. Syn: Ebyan, Ebyoon, Dhamme, Dhammo

waa la naqliyay ✓

(adj) completed ~ see [eeg] ebyoon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fajac oo yaab; irkig oo amakaag. Shir aguugay waayeel abyamey, talo ashaaddowday. Dh: ashqaraar.

2

abyan: (tilmaame) wax ama arrin dhammaystiran. Arrintu abyan bay ahayd, markii odayada la dilay. Dh: idil, dhan. Li: qabyo.

3

abyan -ka: (magac, lab, keli) dareen iyo garasho ay wax sillan ama wax lala yaabaa dhaliyeen. Abyan baa ku dhacay, odaygii markuu, geerida indhaday. Dh: amakaag, yaab, irkig, ashqaraar.

waa la naqliyay ✓

1

de: Abian

2

hm: 3

3

lx: Abyan

4

ps: name-f

5

key: Abyan_3

waa la naqliyay ✓

1

(Afyar-ta)

2

Magac kalluun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] fish species

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. small mouth; little mouth. 2. small opening

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: fish sp.

2

lx: afyar

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-cmp

5

key: afyar

waa la naqliyay ✓