dabxidhid

(Dabdhid-ka)

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro la moodo in dab lagu gubey, ka soo yaacaan.

-ka: (magac, lab, keli) hab ay ciidamadu cadawga iskaga difaacaan; qaab loo dagaallamo. Aaggii cadawga dabxidh baan ku samaynay

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

m.dh la-mid: daabaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

m.f.dh eeg axadh².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u calalin. Axadhidda maydhaxda ha ku badin.

axadhid -da: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo si aad ah u lafagurida.

(Dabshid-ka)

Sanada Soomaalida oo qorraxda dhammaadkeeda, oo dab la shido ama la tuuro lagu xuso: Afgooye, dabka ka sokow, waxaa lagu xusaa Istun, dalka intiisa kalena, cayaaro; neyruus; dabtuur; istun.

m.l Dabbaaldeg lagu maamuuso dhammaadka sanad qorraxeedka Soomaaliyeed oo ku aaddan toddobaadka u dambeeya bisha Luulyo, laguna xuso ciyaaro kala duwan iyo dab la shido.

m.l Dabbaaldeg lagu maamuuso dhammaadka sanad qorraxeedka Soomaaliyeed oo ku aaddan toddobaadka u dambeeya bisha Luulyo, laguna xuso ciyaaro kala duwan iyo dab la shido.

m. n., [compound] Somali New Year festival (around early August)

nickname; name-m bonfire; Somali New Year festival (around early August). Lit: troublemaker; born during the New Year's festival; or he who was born when his family feasted with prosperity after a long, lean period; the first born son after a number of female siblings before him and his parents were longing for a son. Syn: Neyruus. Cf: Diiriye and Diirshe

-ka: (n) 1. the act of lighting a fire. 2. traditional festival

-ka: (magac, lab, keli) billawgga sannadka Soomaalida oo inta dab la shido xoolaha lala dhex maro, carruurtuna ka bootaysato. Dh: nayruus.

dabshid: wiil dhashay reerka oo carruur la'aan ka walwalaya ama ayaan farxadeed dhashay. Waxa kale ee loo baxshaa wiil gabdho badan ka daba dhashay.

Duleellada dabayshu babiska uga soo gudubto.

de: Somali New Year festival (around early August) Lit: light fire; See also: Neyruus

lx: Dabshid

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: Dabshid

(fal) qabaal, naadh iyo wax la mid ah biyo ugu shub xoolo.

darxidh -ka: (magac, lab, keli) kolka xoolaha soo arooray loo dhisayo meeshii ay ku cabbi lahaayeen biyaha.

-da: (magac, dhedig, keli) reer dhawaan la dhisay xoolo u soocid. Nin guursaday yabdhid kama maarmo. Dh: xoolayn.

(Dabiibid-da)

1. Qof buka geedo siin ama dacarfaalid.

2. Takhtarid.

m.f.dh eeg dabiib². la-mid: dabiib¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qof buka, geedo, Qur'aan ama wax kale, ku daawayn. Wadaadku dabiibidda ijaaso ayuu u haystaa. Dh: baanasho.

-da: (magac, dhedig, keli) kicitaanka dab ama olol meel ka kaca. Xilliga xagaaga dabkiciddu way badan tahay. Dh: dabkac.

dabkicid-da: (magac, dhedduign, keli) dab iyo olol oogsada. Dabkicidda waxa lagu eedeeyey duqda guriga leh.

m.dh la-mid: dawakhid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dawakhid.

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama wax kale oo af bannaan, dabool dulsaaarid. Aabudhidda ceelku waxay ka badbaadinaysaa xayawaanka. Dh: daboolis. Li: furid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cabbudh.

m.f.dh eeg dabaakh². la-mid: dabaaqid, dibaakhid.

m.f.dh eeg dabaxad.

-da: (magac, dhedig, keli) qof wax la isku ogaa dabamarid oo wax aanu raalli ka ahyn ku samayn. Dh: dabamarid.

m.f.dh eeg dabaxir².

-da: (magac, dhedig, keli) dab aan hore loo shidin ololin. Dh: hurin, noolayn.

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

(Dalxiisid-da)

Dalxiisnimo dal ku marid ama ku tegid.

m.f.dh eeg dalxiis².

-da: (magac, dhedig, keli) marka uu qofku daawasho dhul ku cusub, ku marayo.

(Sabbikhid-da)

Sabbakh u yeelid, gelin; aslid; renjiyid; midabayn.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

m.f.dh eeg dabadhac.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore, ka daba imasho. Iska dabadhicidda ha la joojiyo. Dh: daba imasho.

m.f.dh eeg dabadheh.

-da: (magac, dhedig, keli) in yar oo biira ah ka daba gayn. Dh: dabadhahid.

m.l Neef ugaar ah oo aan gelin dabinka loo dhigo.

-ka: (magac, lab, keli) ugaadh aan gelin dabinka loo dhigo.

m.f.dh eeg dambaxir².

-da: (magac, dhedig, keli) wax weyn oo isku yaal, wax yar oo ka mid ah ka dillaacin. Dh: falliirid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku laaqnaa, kala gurid oo kala soocid.

-da: (magac, dhedig, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; far iyo suul ku qaadasho. Dh: qadhiidhad, qariirid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo aad lahayn xoog ku kaxaysasho. Xabbaadhiddu waax xaaraan. Dh: dhicid, qaadidi, boojin.

-da: (magac, dhedig, keli) in mar ka badan xidhid. Xidhxidhidda jiho qudha u daa. Dh: xirxirid, xirxiris.

m.dh la-mid: dembidhaafid.

-da: (magac, dhedig, keli) saamixid oo qalad la galay iska cafin. Dembidhaafid Eebbaa laga sugaa. Dh: dembidhaafis.

-da: (magac, dhedig, keli) xabeeb ama xanuun la hadli kari waayid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mareegaxidh.

(Akidid-da)

(talo, arrin, ...) cid ku raacid, adkayn, xoojin, tiirin.

m.f.dh eeg akid. la-mid: akidis.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg akidaad.

m.f.dh eeg ayid.

-da: (magac, dhedig, keli) taageeris dhan waliba noqon karta. Dh: ayidaad.

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

-ga: (magac, lab, keli) sunbudhlaha ama buuriga la qiijiyo ee la cabbo. Biidhi cabbe dooni maayo. Dh: sigaar.

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

m.l (cabiid, m.dh) Qof la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; bidde; addoon; cabid. la-mid: cabid¹.

name-m devout

-ka: (n) slave (isleeyv)

-ka: (magac, lab, keli) addoon lagu shaqaysto. Dh: bidde.

m.f.dh eeg daad².

(Daahid-da)

1. (-') Daah u yeelid; ilixirid.

2. Raagid; dib u dhicid.

3. (ka soo daahid) madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

daahid: m.f.dh eeg daah³. la-mid: daah¹ (2).

dąahid: m.f.dh eeg dąah².

vl. n. lateness, delay

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo roonaansho cudur. Daahid baannu ugu ducaynnay bukaanka.

daahid -da: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xidhid. Qolku daahid buu u baahan yahay.

daahid -da: (magac, dhedig, keli) dib u dhac ku yimaadda waqti ama cid meel tegi lahayd. Daahid baa ku dhacaday ambabaxeennii. Li: degdeg.

de: lateness, delay

lx: daahid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: daahid

m.dh la-mid: debcid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daabicid.

(Dabiib-ka)

1. Qof buka geedo u karis; dacarfaal.

2. Takhtar.

dabiib¹: m.l 1. (-bbo,m.dh) Qof yaqaan sida wax loo daaweeyo; dakhtar. 2. Dacarfal. 3. la-mid: dabiibid.

dabiib²: f.g1 (-bay, -btay) Cid daaweyn.

dabiib¹: m.l 1. (-bbo,m.dh) Qof yaqaan sida wax loo daaweeyo; dakhtar. 2. Dacarfal.

dabiib²: f.g1 (-bay, -btay) Cid daaweyn. m.f.dh, dabiibid.

m. n. doctor; healer, herbalist

dabiib v. treat, give medical treatment

-ka: (n) doctor (dhaktor)

(fal) wax buka daawo sii ama siyaabo kale u dabiib. Dh: daawee, dawee, dhakhtari.

dabiib -ka: (magac, lab, keli) dawaynta cid bugta. Dabiib waa lagala quustay duqda.

dabiib-ka: (magac, lab, keli) qof wax dhakhtariya. Dabiib wacan baa loogu yeeray gabadhii bugtay. Dh: dhakhtar, dhaqtar.

m.f.dh eeg dabaq². la-mid: dabbaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabbaqid.

(Dabrid-da)

Dabar ku xirid; seetayn.

dabrid¹: m.l (-dyo, m.dh) Tababbar ciidamada la siiyo oo lagu baro habka xabbado rididda. la-mid: debrid.

dabrid²: m.f.dh eeg dabar².

m.l (-dyo, m.dh) Tababbar ciidamada la siiyo oo lagu baro habka xabbado rididda. la-mid: debrid.

m. n., [compound] volley, firing

-ka: (n) firing (faayaring); practice firing; volley (vaali) ~ tacshiirad

-ka: (magac, lab, keli) tijaabinta hubka, lagu tababaranaayo. Dh: sharribaad.

de: volley, firing

lx: dabrid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: dabrid

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Ilmo xoolaad, yar, aan hooyo lahayn, neef kale nuujin.

(fal) waxar kolba ri' la jaqsii mid kale. Doog waynihii baad ri' xuna iga dabsiiseene.

(Dadbid-da)

Gudub u dhigid; babcid.

m.f.dh eeg dadab³. la-mid: dadab¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) aqalka taagid; aqal dhis. Dadbidda aqalka waxa ka hoorreeya halkii laga dhisi lahaa oo la helo.

m.dh la-mid: dedmid.

-da: (magac, dhedig, keli) bir, midhidh yeelasho. Dh: daxaloobid.

(Dhidid-ka)

Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda kasoo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.