dabtuur

-ah: (adj) constitutional (kon-isti-tuu-shinal) ~ dastuurka waafaqsan

(tilmaame) si xeerka qaabbilsan, waafaqsan xeerka.

1. (Abuur-ka) a) Wax aan hor u jirin uumis; alkun. b) Geed ubxa haya, docda uu lafta ama iniinta ku lee yahay, oo kolkii la beero korta oo geed hor leh oo cusub noqota; laf ama iniin ama cad kasta oo geed hor leh noqon karta; firi. c) Hawsha la qabto kolka beerta abuurka lagu rida hayo.

2. (Abuur-ta) Sida loo uumay (farsamo, hab, qaab); baxaalli.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid.

abuur¹: m.l 1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. la-mid: abuurid.

abuur²: m.dh Dabeecad ama muuqaal loo dhashay; baxaalli. Tusaale: Hala yaabin, qofkaas waa abuurtiise. la-mid: abuuris.

abuur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax aan hore u jirin uumis. 2. Wax beerid. m.f.dh, abuurid.

m. n. seed; growing thing; creation

abuur v. plant; create

-ay / tay: (v) plant (palaant); place seeds or young plants in [land]; sow ~ beer

abuur-ka: (n) seed (siidh); seed stock; a supply of seed for planting —ku abuur -ay / tay: (v) implant (impalaant)

(fal) 'awood Ilaahay' wax aan jirin uun; meel bilow ah wax ka alkun. Ogow aayaadka Koonka, Ilaahay baa abuuray, arsaaqda na nagu mannaystay. Dh: alkun, uun.

abuur: (fal) beer iyo wax la mid ah fal; dhulbeereed shinniyee. Beerta sannadkan qamadi ku abuur. Dh: beer, fal.

abuur -ka: (magac, lab, keli) alkunka Eebbe ee adduunyada alkumay. Abuurka Alle keligii baa leh. Dh: uun, uumitaan.

abuur -ka: (magac, lab, keli) dhirta ubaxa lihi docda ay lafta ama iniinta ku leeyihiin oo kolkii la beero geedku ka soo baxo.

abuur -ka: (magac, lab, keli) shinnida xulka ah ee beerta loogu talo galay; firida tayada leh ee beeritaanka loo xulay. Dh: shinni, firi.

abuur -ka: (magac, lab, keli) makhluuqaadka kala duwan ee Alle uumay. Dh: uun, uumiye.

abuur -ka: (magac, lab, keli) abuurista oo ah hawsha la qabto kolka beerta shiinnida lagu ridayo. Dh: abuuris, shinniyays.

abuur -ta: (magac, dhedig, keli) sida iyo farsamada loo uumay; habka iyo qaabka loo sameeyay. Inantaa, anigu abuurteedaan la yaabay. Dh: baxaalli.

بذرة

aftuur¹: m.l la-mid: afxir¹.

aftuur²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: afxir².

(Astur) S, N Cathamus tinctorius L. ?

(Dabuub-ta)

Hadal, dood, baane, baanise.

m.dh (-bo, m.l) 1. la-mid: dabeeb. 2. Meel hoobad ah.

f. n. discussion, argument, 'words'

-ta: (n) standpoint (istaandh-pooynt); point of view; one's opinion or conviction. Ex: dabuubtayda maqal!; listen to my point of view!

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka uu qofku ku tiraabo. Dabuubtiisa gabay wataan ka tegay dihashadiisiiye.

dabuub-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddada ama nuxurka hadalka. Dabuubta gabaygan cid ku daasha mooyaane cid kale ma fahmi karto. Dh: dulucda, biyadhac.

de: discussion, argument, 'words'

lx: dabuub

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: dabuub

m.l D. ah: xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

-a: (magac, lab, keli) xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

1. (Daruur-ka) Tolmo kabaha iyo lammooyinka, kd., serjiyada lagaga tolo, qurux iyo si ayan u furfuran darteed; rigrigo.

2. (Daruur-ta) Dhibco biyo ah oo yaryar oo ciiddaas ah oo inta isu yimid ishu qabato, oo cirka dhexdiisa hehaaba haya: kolkay dhulka fadhido waa ciiryaamo ama dhedo.

daruur¹: m.l 1. Tolmo kabaha, lammooyinka iyo wixi lamida sarjiyada looga tolo si loo qurxiyo. 2. Midab barobaro cadcad ah oo xoolaha qaarkood yeeshaan.

daruur²: m.dh (-ro, m.l) Caad biyo xambaarsan oo cirka iyo dhulka dhexdooda heehaaba.

daruur³: m.dh (-ro, m.l) (fiisikis) Dhibco yaryar oo biyo ah oo ka samaysmay uumi-bax biyood oo galay gibilka, ka dibna ku qaboobay meel joog sare leh oo dhulka dushiisa. Uumi-baxa biyuhu wuxuu ka yimaadaa, harooyinka, webiyada iyo wixi lamida.

daruur⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Kabo, laammo iyo wixi lamida sarjiyadooda tolmo lagu qurxinayo u yeelid.

daruur¹: m.dh (-ro, m.l) Caad biyo xambaarsan oo cirka iyo dhulka dhexdooda heehaaba.

daruur²: m.dh (-ro, m.l) (fiisikis) Dhibco yaryar oo biyo ah oo ka samaysmay uumi-bax biyood oo galay gibilka, ka dibna ku qaboobay meel joog sare leh oo dhulka dushiisa. Uumi-baxa biyuhu wuxuu ka yimaadaa, harooyinka, webiyada iyo wixi lamida.

Cloud

v. put a border on

daruur [feminine] n. cloud

name-m cloud, mist

-ta: (n) cloud (kalawdh)

daruuro leh: (adj) cloudy (kalawdhi)

(fal) kabo saan ah iyo wax la mid ah rigrigo u samey. Sartan kabaha ah ii daruur. Dh: tol.

daruur: (fal) «u» iska diid oo ha yeelin; si daran uga soo horjeedso.

daruur -ta: (magac, dhedig, keli) uumiga biyuhu kolkuu sare u baxo ee u qaboobo ee aanu weli di'in. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee illeen xalay roobkibaa da'ayeey: Dh: fad, heego, dhool, xay.

سَحَابَة

-ka: (magac, lab, keli) qof aan weji furneyn oo cabuus ah.

-ka: (magac, lab, keli) madow roobaad oo aan loo kala garanayn cir da'aya iyo daruur.

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha dadka dhintay lagu aaso.

m.l Kutubkii loo soo dejiyey nabi Daa'uud.

m.l Kutubkii loo soo dejiyey nabi Daa'uud.

f. n. psalm; Psalms (book of the prophet David)

bw: Arabic

de: psalm; Psalms (book of the prophet David)

initial: s

lx: sabuur

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: sabuur

m.l Dhismo yar oo badanaa geedo iyo caws ka samaysan oo hargaantigu u galo gorayada, marka uu gaadayo.

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

(Dabafur-ka)

Banatiikhdii hore jaad kamid ah.

dabafur¹: m.l 1. (-rro, m.dh) la-mid: dabakafur. 2. Khiyaamo; dhagar. 3. la-mid: dabafurid.

dabafur²: f.g1 (-ray, -rtay) Xog qof u qarsoon kashifid.

m.l 1. (-rro, m.dh) la-mid: dabakafur. 2. Khiyaamo; dhagar.

m. n., [compound] musket, old-fashioned rifle

dabafur v., [compound] open something at the back; reveal, give (a secret)

(fal) cid ballan aad isku ogaydeen kaga bax. Dh: badhifur, wacadfur.

dabafur -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah hubkii hore ee lagu dagaallami jiray oo gadaal ku lahaa meel laga furo oo laga cabbeeyo. Awoowo wuxuu lahaan jiray dabafur. Dh: dabakafur.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

-ga: (magac, lab, keli) roob shuux ah oo ka da'a xeebaha gobollada koonfureed, wuxuuna ku beegan yahay dhammaadka dabshidka.

magaca wiil midab cad oo qurux badan la dhashay oo lagu metaalay fadka iyo darruuraha.

m.l (-rro, m.dh) (siyaasad) Nidaam dawladeed oo leh sharci, iyo aasaas oo la rabo in lagu maamulo dawlad.

m.l (-rro, m.dh) (siyaa.) Nidaam dawladeed oo leh sharci, iyo aasaas oo la rabo in lagu maamulo dawlad.

m. n. constitution {politics}

-ka: (n) constitution (kon-isti-tuuu-shin) ~ see also [eeg] dastuur

a: distoor

bw: Arabic

de: constitution {politics}

lx: distuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: distuur

v. consume something completely, use up; throw away from

de: consume s.t. completely, use up; throw away from

lx: ka tuur

pd: (tuuray)

ps: v1=expr

key: ka_tuur

(Mastuur-ka)

Kashif la'aan; astur; qarsoodi.

m. n. secrecy; secret

cf: astur, qarsoodi

de: secrecy; secret Opp: kashif

lx: mastuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: mastuur

-ka: (n) Neptune (neptuun). Ex: meeraha 8aad ee qorraxda ku wareega; the eighth planet from the sun

-ka: (magac, lab, keli) xiddig meerayaasha ka mid ah oo aad dhulka uga weyn kana fog: waxa kale oo loo yaqaan Woodle.

santuur¹: m.l Qori marka hashu ilmaha diiddo sanka looga xiro oo mayrax lagula duubo.

santuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Hal ilmo diiddey sanka qori uga xirid.

1. (Tastuur-ka) Qori kolkol shiraaca lagu xiro oo doonyuhu ku isticmaalaan kolkay mokhoorka yihiin.

2. (Tastuur-ta) Xeer; caado; dhaqan.

tastuur¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Xeer ama qaynuun waddan lagu maamulo. 2. Qori kolkol lagu shiraaca lagu xiro oo doonyuhu isticmaalaan.

tastuur²: m.l/dh.u Dhaqan iyo dabeecad qof leeyahay. la-mid: dastuur.

tastuur¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Xeer ama qaynuun waddan lagu maamulo. 2. Qori kolkol lagu shiraaca lagu xiro oo doonyuhu isticmaalaan.

tastuur²: m.l/dh.u Dhaqan iyo dabeecad qof leeyahay. la-mid: dastuur.

m. n. mast of a boat (to which sails are attached)

tastuur: m. n. constitution, fundamental law of the land

tastuur: [feminine] n., [collective] custom, norm; manners; regulation, rule

-ka: (n) constitution (kon-isti-tuu-shin); law (loo); regulation (rege-leey-shin); rule (ruul) ~ dastuur, qaanuun

-ka: (magac, lab, keli) qori kolkol shiraac lagu xidho oo doonyuhu isticmaalaan markay makhoorka yihiin.

tastuur -ka: (magac, lab, keli) qoraal ay dawladi samaysato ama ummadi dhigato si ay isugu xakumaan. Tastuur la'aani waa sharci la'aan. Dh: xeer, dastuur.

-ta: (magac, dhedig, keli) waadaan ceelka la soo daray oo aan buuxin.

(fal) xoog u orod; fadal kici.

fadaltuur -ka: (magac, lab, keli) xoog u ordid: fadalkicin.

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

dabaggur¹: m.l Faraxumayn naag hurudda lagu sameeyo. la-mid: dabaggurid.

dabaggur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qof dumar ah oo hurdaysa si tartiib ah marada uga qaadid si looga macsiyaysto. 2. Cad yar oo maro ah oo surwaal iyo wixi lamida gadaal looga kabo meel faddhacday.

dabaggur¹: m.l Faraxumayn naag hurudda lagu sameeyo. la-mid: dabaggurid.

dabaggur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Qof dumar ah oo hurdaysa si tartiib ah marada uga qaadid si looga macsiyaysto. 2. Cad yar oo maro ah oo surwaal iyo wixi lamida gadaal looga kabo meel faddhacday. m.f.dh, dabaggurid.

v. attempt sexual intercourse with a woman while she is asleep

-ay / tay: (v) sexual assault of a woman while she is sleeping; rape (reeyp)

-ka: (magac, lab, keli) hab naagaha hurda lagaga qarraafo.

de: attempt sexual intercourse with a woman while she is asleep {C & S}

lx: dabaggur

pd: (dabagguray)

ps: v1=tr

key: dabaggur

-ka: (magac, lab, keli) weel ama koob dhegle ah oo dheer xagga sarana af ballaadhan ku leh, xagga hoosana u yar. Dh: farasle, dabadhuub.

Grewia tenax 40

débiteur, adj. - Deynsane; Qofka qaamaysan.