daboolo — Macnaha & Turjumaada

1

(Daboola-da)

2

Cudur geela candhada kaga dhaca oo uu la candhabeelo; ibadaboolo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: daboole.

waa la naqliyay ✓

f. n. camel disease

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel, afka wax ka saaro. Daboolo collobta fijaanka ku jirta. Dh: aabbudho.

2

daboolo-da: (magac, dhedig, keli) cudur geela candhada kaga dhaca oo uu la candhabbeelo. Daboolo ayaa ibaha hasha ka gashay. Dh: ibatir, ibojidiinyow, ibaddaboolo.

waa la naqliyay ✓

1

de: camel disease

2

lx: daboolo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: daboolo

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (havar); lid (lidh); cap (kaap); cozy (kowsi) ~ fur hado, dahaar aabbur

2

dabool -ay / dabooshay: (v) put a cover or covering on

waa la naqliyay ✓

1

Copertura

2

Cover

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax muuqda qari ama weel afkiisu furan yahay wax saar. Caanaha dabool daqsigu yaanu geline. Dh: aabbudh.

2

dabool -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo weel weyn afka laga saaro si waxa ku jira aanu cayayaanku u gelin ama saxar ugu dhicin ama aanu u qaboobin. Daboolka saar xeedhada. Dh: afsaar, aabbu.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur candhada geela ku dhaca oo ibaha xira. la-mid: daboolo, ibadaboole, ibadaboolo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, dhedig) neefka xoolaha ay dabadu ka go'an tahay. Awrkii daboole ayaa geelii ku qooqay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fur bannaan oo didaar ama dul xidhan ku dhextaal. Masaftu salka ayay daloolo yar ku leedahay. Dh: fur.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dahaar-ka)

2

Waxa wax korka lagaga daboolo oo lagu rogo, dhawraarin ama qurux darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Ded-ka)

2

Wax biyaha iyo dabaysha iyo dheelka iyo kulka celiya oo ama aqallada la dhisa hayo korka laga saaro ama wax kaloo loo baqa hayo la huwiyo oo lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Loxod-ka)

2

1. Alaabada iilka lagu daboolo.

3

2. Iilka qofka dhinta la geliyo.

4

3. Qabri; xabaal; (ama luxud).

waa la naqliyay ✓

1

(Qabil-ka)

2

Wax wax la huwiyo ama lagu daboolo oo qiro weyn; darbaal.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

waa la naqliyay ✓

1

dabaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

2

dabaq²: f.g1 (-bqay, -baqday; -bqi) Wax, dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka samaysan, daboolid. la-mid: dabbaq.

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd 1. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan. 2. la-mid: dedid.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. la-mid: dąd².

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

hagoog¹: m.dh (-go, m.l) 1. Maro qaarka sare ee dadka oo aan indhuhu ku jirin lagu daboolo. 2. Sida marada hagoogta ah loo xirto. 3. Gambada haweenku madaxa saartaan. 4. Koofiyadda inteeda wejiga hareysa.

2

hagoog²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax dedid. 2. Meel har u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd¹. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. m.f.dh, dedid. la-mid: dąd.

waa la naqliyay ✓

1

hagoog¹: m.dh (-go, m.l) 1. Maro qaarka sare ee dadka oo aan indhuhu ku jirin lagu daboolo. 2. Sida marada hagoogta ah loo xirto. 3. Gambada haweenku madaxa saartaan. 4. Koofiyadda inteeda wejiga hareysa.

2

hagoog²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax dedid. 2. Meel har u yeelid. m.f.dh, hagoogid.

waa la naqliyay ✓

/kaanapi/ (n) dahaar (wax korka wax looga daboolo, qurxin ama dhowritaan darteed).

waa la naqliyay ✓

/fender/ (n) 1. qaybta baabuurka ee shaagga daboosha (n) 2. xijaab ama dahaar lugu daboolo qaxanka dabka, si-aan dhimbiluhu u daadan

waa la naqliyay ✓

/gloos owva/ (v) dedid, qarin, siiba cillad ama xumaan la daboolo.

waa la naqliyay ✓

/pool/ (n) 1. marada naxashka lugu daboolo 2. wax xumaada ama xiisa beela 3. siigo ama uuro qiiq oo kale ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) weel iyo wax la mid ah, dabool saaro oo ku adkee. Aabbudho dhiisha si aanu cayayaanku kaaga gelin. Dh: daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

de: lid, cover

2

hm: 1

3

lx: dabool

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dabool_1

waa la naqliyay ✓

1

de: cover, close; disguise

2

hm: 2

3

lx: dabool

4

pd: (daboolay)

5

ps: v1=

6

key: dabool_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel afka dabool ka saarad. Dh: aabbudhad.

waa la naqliyay ✓

Dabool korka laga saaray; la qariyey; aan muuqan.

waa la naqliyay ✓

1

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho.

2

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho. m.f.dh, daboolmid.

2

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho. m.f.dh, daboolnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] covered

waa la naqliyay ✓

-daboolnaa / daboolnayd: (adj) capped (kapidh); covered (kavaridh); something covered

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qarsoon ama dabool afka laga saaray. Af daboolan waa dahab. Dh: aabbudhan, aabburan.

waa la naqliyay ✓

1

de: covered

2

lx: daboolan

3

pd: (daboolnaa)

4

ps: adj-der

5

key: daboolan

waa la naqliyay ✓

1

(Daboolid-da)

2

Dabool korka ka saarid; wax ku rogid; qarin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabool².

waa la naqliyay ✓

vl. n. disguising, camouflaging

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira dusha wax ka saarid oo wixii ku dhici lahaa ka ilaalin. Dh: daboolis.

waa la naqliyay ✓

1

de: disguising, camouflaging

2

lx: daboolid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: daboolid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qarinta weelka gudahiisa isaga oo afka wax laga saarayo si aanu saxarku ugu dhicin ama cayayaanku u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. person with knock-knees

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) bow-legged (bow-legidh) male ~ qof luujo leh

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: person with knock-knees

2

lx: dalboole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dalboole

waa la naqliyay ✓

f. n. shortcomings, defects

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -oowday; -oobi) la-mid: sabool².

waa la naqliyay ✓

(fal) hantidu ha kaa madhato oo faramadhnaw, sabool noqo, faqiir noqo. Dh: caydhow. Li: hodonoow, tanaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws dhaadheer, rarada laga sameeyo oo geed gaabyada ka hoos baxa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada waalid midkood hooyadii. Dh: mocooyo, abooto.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboota-da)

2

1. Hooyada hooyadeed ama aabbaha hooyadii; Mocooyo; Ayeeyo.

3

2. Fil weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hooyada hooyadeed ama aabaha hooyadii; ayeeyo, macooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Hooyada hooyadeed ama aabaha hooyadii; ayeeyo, macooyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. grandmother; great grandmother

waa la naqliyay ✓

-abootada: (n) 1. great grandmother. 2. grandmother ~ ayeeyo, macooyo

waa la naqliyay ✓

1

abooto! (falkaabe) erey hanjabo iyo dagaal ku jiraan oo la macne ah: 'car!' ama 'kuma dhacdid!' Abooto! Bal waa kaase ku dhac inaad i dharbaaxdid. Dh: Car! Wir!

2

abooto -da: (magac, dhedig, keli) hooyada labada waalid midkood. Dh: mocooyo, ayeeyo.

3

abooto-da: (magac, dhedig, keli) haweenay aad u filweyn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg alool.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalool-ka)

2

1. Meel furan oo aalaa wareegsan.

3

2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

3

dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

Aperture, Hollow, Slit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun)

2

dalool : fraction

3

dalool [inchoative] v. be perforated, get a hole in

waa la naqliyay ✓

(Dalol) S Talinum portulacifolium (Forsk) Asch & Schweinf. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap); opening (owpenin) ~hog, duleel. Ex: jeebkaygu waa daloolaa; there is a hole in my pocket —daloolshan: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh) daloolsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel furan oo badanaa wareegsan.

waa la naqliyay ✓

جوف

waa la naqliyay ✓

1

(Sabool-ka)

2

(qof) aad u xoolo yar; miskiin; faqiir.

waa la naqliyay ✓

1

sabool¹: m.l.kh S. ah: qof aad u xoolo yar.

2

sabool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof sabool noqosho. la-mid: saboolow.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh S. ah: qof aad u xoolo yar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): poor person; indigent

2

sabool [inchoative] v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) poor person, impoverished man or woman, bankrupt ~ faqiir

2

sabool -ah: (ad) poor (puur); poverty-stricken; underdeveloped ~ faqri -ah, fakhri; miskiin. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, impoverished, poverty-stricken, destitute. Ex: waddamada saboolka ah; the underdeveloped countries

waa la naqliyay ✓

1

Povero

2

Poor

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) 'qof' aad u xoolo yar, qofka hayntiisu yar tahay; qof caydh ah. Dh: miskiin, fiqiir, faqiir. Li: hodan, taajir.

waa la naqliyay ✓

مسكين، فقير

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dabaal samayn. la-mid: dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dabaal samayn. m.f.dh, dabaalasho.

waa la naqliyay ✓

v. swim

waa la naqliyay ✓

-dabaashay / dabaalatay: (v) swim (iswim). Ex: ma dabaalan taqaan? can you swim?

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha dul sabbee adoon dhulka taabanayn waxna fuushanayn. Kaalay badda dabaalo. Dh: dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: swim

2

lx: dabaalo

3

pd: (dabaashay)

4

ps: v3b=

5

key: dabaalo

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax dhammaanaya, inta u danbaysa. Daboodiga colaadda ka hadhay halla badbaadiyo. Dh: dabaadi, dabayaaqo, gabaabsi.

waa la naqliyay ✓

Dalool ku yaal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. m.f.dh, daloolin. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

v. pierce, put a hole in(to)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make a hole or opening in; pierce (piris); perforate (peer-fareeyi); drill (diriil) ~ duleeli, qod

waa la naqliyay ✓