dabo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabo
(Daba-da)
1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.
2. Dhammaad; af.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabo
dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.
dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabo
dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.
dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DABO
(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.
S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabo
-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.
dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabo
(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.
dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.
dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daabo
f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Qalab daab u samaysasho. 2. (f.mg) Ku dhicid daab (dhasha xoolaha). Tusaale: “Waxartu waa daabatay”.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daabo
v. make a handle for something
daabo v. become sick, get diarrhea (of calves)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daabo
(fal) ilmo maqal ah oo dhashay, dambar ama caano ku shuban. Nirigtii danbarkii bay ku daabatay.
daabo: (fal) daab la qabsado u samayso; gasho daab. Waranka daabo oo dagaalka aad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabro
(Dabra-da)
Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabro
dabro¹: m.dh 1. Geed nagaar dhulka ku faalada, laamo dhuudhuuban oo jilicsan leh, xooluhu daaqaan oo dooxooyinka ka baxa. 2. (-ooyin, m.l) Weerar rogaal celis ah.
dabro²: f.g3 (-raday, -ratay) Awr iyo wixi lamida dabar ku xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabro
f. n. ambush
dabro v. hobble (an animal) for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabro
(fal) neef dabar ku xidho. Awrka dabro.
dabro -da: (magac, dhedig, keli) ciidan gaar ah colka la weerarayo gudaha u gala oo wax soo dhaca oo soo burburiya. Dabro ciidan ah baa na soo dhexgashaye innaga saara.
dabro-da: (magac, dhedig, keli) rogaalcelis waran ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalbo
dalbo¹: m.l.w eeg dalab².
dalbo²: f.g3 (-baday, -batay) 1 . Dalab sameyn (qof). 2. Ciidan amar siin. 3. Isu baaqid (turub).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dalbo
f.g3 (-baday, -batay) 1. Dalab samayn (qof). 2. Ciidan amar siin. 3. Isu baaqid (turub). m.f.dh, dalbasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dalbo
v. apply for job; order, send away for; subscribe (to a magazine)
dalbo: m. n. having knock-knees, knock-kneed condition
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dalbo
-dalbaday / dalbatay: (v) apply (aplaay); order (oodher)
dalbo -dalbaha: (n) [plural of dalab] bow-leg (bow-leeg) ~ lugo kala-jeeda leh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalbo
(fal) sheego waxa baahidaadu tahay ama aad doonayso. Dh: weyddiiso.
dalbo: (fal) turub u baaq. Dalbo turubka adigu marka hore.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darbo
(Darba-da)
1. Buro; bursad.
2. Nabar; laad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darbo
darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).
darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darbo
darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).
darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin. m.f.dh, darbasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darbo
f. n. growth, wart; wound
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darbo
-da: (magac ,dhedig, keli) u darraanta qadoodiga.
darbo da: (magac, dhedig, keli) is diyaarin iyo tabaabulshaysad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darbo
de: growth, wart; wound
lx: darbo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: darbo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhabo
f.mg3 (-btay, -batay) Dhaqdhaqaaqid, kicid (dhabayl).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhabo
v. move up, rise
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhabo
(fal) wax dhabanaya oo boodh kicinaysa ahow.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhabo
de: move up, rise
lx: dhabo
pd: (dhabtay)
ps: v3b=
key: dhabo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabbur
(Aabbur-ka)
Weel afka ka awda; dabool; fur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabburan
Aabur la saaray; la daboolay; furaysan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabburid
(Aabburid-da)
Weel dabool saarid; daboolid; furayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aagaan
1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.
2. (Aagaan-ta) Haan yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abeeso-lugaley
(Abeeso-lugaley-da)
Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Awdid
(Awdid-da)
Meel daloosha xirid, wax ku rogid, ku qarin; daboolid; gufeyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baalfallaar
(Baalfallaar-ta)
Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bakayle
(Bakayla-ha)
Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barroosin
(Barroosin-ka)
Bir culus oo ilko dhawr ah oo dib usoo laaban iyo dabo daloosha oo silsilad loogu xiro leh, oo maraakiibta iyo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojina hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bashiic
(Bashiic-a)
In yar dabool ka qaad; (albaab, kd.) furid yar ee aan wah laga siin, (ama bishiic).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bawne
(Bawna-ha)
Bahal yar oo kadafka u eg, kase dabo buuran; booddo-dheeri buu caan ku yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birjiir
(Birjiir-ta)
Bir jaadad badan ah oo jirka lagu dabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birlaxooxeed
(Birlaxooxeed-da)
Weel bir ah oo dabo la qabto leh oo laxooxda lagu dubo; birtaawo; daawe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bujin
(Bujin-ta)
Weel isku aabburan daboolka kaqaadid; wax gudaha biyo ama dhacaan ama neefi kaga jirto dillaacin; qarxin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buqid
(Buqid-da)
Biyo, neef, gaas iyo wixii la mid ah oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celina hayey tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buunshe
(Buunsha-ha)
Daboolka jilicsan oo ku rogan badarka oo tumidda lagaga baxsho; diir; qob; qolof; bariiq (bariiska); (ama buushe).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cadar
(Cadar-ka)
1. Maalintii kolka cirku daboolan yahay dhulkana hoosiis wada hayo.
2. Udug: udgoon; barafuun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caws
(Caws-ka)
1. Nagaar jaadad badan ah oo dhulka badanki kashkaash u ah oo daboola: waa caleemo aan jirrid iyo laamo waaweyn midna lahayn; xoolahaa daaqa.
2. Gogol laga falkiyo; harrar; raar; falag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Circaddaa
(Circaddaa-ga)
Kolka roobku da'a hayo, oo daruuruhu iyagoo isku tirmay oo isu wada ekaaday, cirka qarshaan oo wada daboolaan, oo jahooyinka la kala aqoon waayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabaggaalle
(Dabaggaalla-ha)
Bahal yar oo jaadad badan ah oo dhirxagatada kamid ah; wuxuu lee yahay dhogor iyo dabo hunbulan; hadba labada danbuu isku taagaa; wuxuu cunaa oo jecel yahay quullaha;
soongur; tukulush.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dab
(Dab-ka)
Kulaylka iyo iftiinka ka yimaada, wixii la gubo ama la shido.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dab
dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.
dab²: m.dh Ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin.
dab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dab
dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.
dab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn. m.f.dh, dabid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dab
m. n. fire
dab v. trap, entrap, snare; braid; tow (a vehicle)
dab vl. n. trapping
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dab
/daab/ (n) 1. taabasho khafiif ah (dusha ka salaaxid) (v) 2. dusha ka mar-marin (korka ka yar marin).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dab
-ka: (n) 1. fire (faayar) 2. dab -ay / tay: (v) trap (taraap); ensnare (inis-neer); trap with or catch with a snare ~ dabin qool
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dab
Fuoco
Fire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dab
(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.
dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.
dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.
dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.
dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.
dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.
dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.
dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?
dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.
dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.
dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabo
(Aaba-ha)
Tixgelis; danayn; aabayeel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabo
m.l Dareen naxariis, rabitaan iyo xurmayn leh oo qof qof kale u hayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aabo
m. n., [abstract] consideration, attention, care; thoughtfulness
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabo
-ha: (magac, lab, keli) dareen naxariis, muhasho iyo xurmayn weheliyaan oo qof qof kale u hayo.
aabo -ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.
aabo -da: (magacwadareed) dhallinyarta caado ahaan wiilka arooska ah raacda ee la socota inta aanu aroosbixin. Dh: mixiisyo, minxiisyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aabo
de: consideration, attention, care; thoughtfulness
lx: aabo
pd: (/ha)
ps: n0-m-abs
key: aabo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cabo
(Caba-da)
1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.
2. Weelka jaadkaas ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cabo
cabo¹: m.dh Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la karhado.
cabo²: f.mg3 (-btay, -batay) Erayo calaacal ah dhihid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cabo
f.mg3 (-btay, -batay) Ereyo calaacal ah dhihid. m.f.dh, cabasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cabo
v. complain, reproach
cabo [feminine] n., [collective] sour smell in an unrinsed milk container
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cabo
cabtay/cabatay: (v) complain (kom-palayn); complain against ~ cawday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cabo
(fal) dhib qof ku gaadhsiiyay cid kale kaga ashtakoo; eed sheego. Dh: ashtakee, ashkatee.
cabo -da: (magac, dhedig, keli) biyuhu urta iyo dhadhanka ay yeeshaan, marka haanta caanaha lagu dhaansado. Dh: caancaanni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daba
de: chase; run after s.o. ~ s.t.
lx: daba
pd: (daba-orday)
ps: v1=tr
xe: I ran after the bus.
xv: Baska ayaan daba-orday
key: daba
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dado
s.m. - daado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dafo
(Dafa-da)
Shinbir hilibka cunta oo bahallada yaryar iyo wixii kaloo ay dhifsan karto dhifsata oo dafta; dhuuryo, dhufato, faraggoys, huf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dafo
m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dafo
m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dafo
f. n. hawk species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dafo
-dafada: (n) hawk (hook) ~ dhuuryo, huf
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dafo
-da: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka boobta oo weerar kulul ku qaadata. Dafo ayaa hilibkii iga boobtay. Dh: yili, huf, balqayo, baqayo, faragoys.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dafo
a: dafto
cf: dhuuryo, huf
de: hawk sp.
lx: dafo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: dafo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dago
(Daga-da)
1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.
2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dago
dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.
dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dago
f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Dago
f. n. first month of the Somali lunar calendar
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dago
v. have a narrow escape; be misled, be cheated
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dago
(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.
dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.
dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.
dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.
dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daho
f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: diho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daho
(fal) asturo oo wax qarsoon oo meel dahan ku jira ka dhig. Alaabtaada indhaha dadka ka daho. Dh: qarso.
daho-da: (magac, dhedig, keli) alool ama raar lagu kala xidho aqalka Soomaaliga. Dahaan ku kala xidhay aqalka. Dh: ilaxidh.
daho: (tilmaame) meel dugsi ahaan loo hoos galo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dano
(Dana-da)
1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.
2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dano
m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dano
f. n., (mass n.): milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dano
-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.
dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.
dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dano
de: milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning
lx: dano
pd: (/da)
ps: n0-f-mass
key: dano
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daro
(Dara-da)
(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daro
daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.
daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daro
f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daro
f. n. strangle-hold (in wrestling)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daro
-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daro
(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.
daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.
daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.
daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daro
de: strangle-hold (in wrestling)
lx: daro
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]
xv: Daro waa dirir.
key: daro
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daso
m.dh Hooy yar oo ka samaysan raro; qoryo, dhoobo iyo wixi lamida.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daso
-da: (magac, dhedig, keli) aqal Soomaali ka samaysan caws iyo maydhax. Li: daar.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dato
agg. e s.m. mucayan, la yaqaanno.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dawo
(Dawa-da)
1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.
2. Dawaco; dayo.