dabeyl — Macnaha & Turjumaada

m.dh (-lo, m.l) (daawo) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) (daaw.) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹: (5).

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

v. request, order (as merchandise)

waa la naqliyay ✓

1

(Dabay-sha)

2

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wind; weather

2

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

waa la naqliyay ✓

1

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

2

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

2

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

waa la naqliyay ✓

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylo ka yimaada waqooyi-bari oo doonyuhu uga dhoofaan koonfurgalbeed. 2. Xilliga dabeylaha asyabku dhacaan. la-mid: asjab.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Ereygu wuxu ka soo jeedaa gariig micnihiisuna waxa weeye “dabeyl gashay soohyada” waxaase loo isticmaalaa xaalad cudur gaar u ah sambabada taaso ay keentay jiidmadii iyo isku soo roorkii (elasticity) sambabada oo luntay. Waxa yaraada isdhaafshadii O2 iyo CO2 markas waxaa timaadda dhibaato neefsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeyl qabow oo soo dhacda galabnimada xilliga xagaaga. 2. Neecaw udgoon, muddo yar socota, oo galabnimada wakhtiga kulaylaha ka timaadda xagga badda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xilliyada diraaceed mid ka mid ah oo leh dabeylo qabow iyo mararka qaarkood roob aan badnayn.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl. 3. la-mid: qallalid.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylo ka yimaada waqooyi-bari oo doonyuhu uga dhoofaan koonfur-galbeed. 2. Xilliga dabeylaha asyabku dhacaan. la-mid: asjab.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Ereygu wuxu ka soo jeedaa gariig micnihiisuna waxa weeye 'dabeyl gashay soohyada' waxaase loo isticmaalaa xaalad cudur gaar u ah sambabada taaso ay keentay jiidmadii iyo isku soo roorkii (elasticity) sambabada oo luntay. Waxa yaraada isdhaafshadii O2 iyo CO2 markas waxaa timaadda dhibaato neefsasho.

waa la naqliyay ✓

1

qallal¹: m.l 1. Cudur maskaxeed nafleyda ku dhaca oo suuxdin iyo gariir keena. 2. Cudur nafleyda dhinac naafeeya; dabeyl.

2

qallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Wax qoyanaa engegid. 2. Qof sarco qaba suuxid. 3. Xubin jirka nafleyda ka mid ah hawl gabid. m.f.dh, qallalid.

waa la naqliyay ✓

Dabeyl

waa la naqliyay ✓

Dabeyl tiireed

waa la naqliyay ✓

Dabeyl barafeed

waa la naqliyay ✓

Lid dabeyl ganacsi

waa la naqliyay ✓

Dabeyl kulul

waa la naqliyay ✓

Dabeylo lixaadle

waa la naqliyay ✓

Dabeyl-ka-jeed

waa la naqliyay ✓

Dabeyl buureed

waa la naqliyay ✓

Dabeyl nabaadguurln

waa la naqliyay ✓

Jiho dabeyleed muujiye

waa la naqliyay ✓

(fal) laydha u dhig oo neecawi si uu kuugu engego.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabweyn-ta)

2

1. Dabka lagu dagaallamo kiisa waaweyn oo culculus.

3

2. Colka dabka jaadkaas ah haysta oo ku dagaallama.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hub culus oo lagu dagaalamo. 2. Col hub culus ku dagaalama. la-mid: debweyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective], [compound] heavy artillery

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka goobta madaafiicda. Dabwaynta ayaan ka mid ahay.

2

dabweyn -ta: (magac, dhedig, keli) hub culus oo lagu dagaallamo. Dh: debweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: heavy artillery

2

lx: dabweyn

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col-cmp

5

key: dabweyn

waa la naqliyay ✓

vl. n. remainder, the one left; the end

waa la naqliyay ✓

1

de: remainder, the one left; the end

2

lx: dambeyn

3

pd: (-ta)

4

ps: vn2-f

5

xe: but at the end ...

6

xv: dambeyntiise

7

key: dambeyn

waa la naqliyay ✓

f. n. last ~ latest of anything

waa la naqliyay ✓

1

de: last ~ latest of anything Alt sp: dambeeys

2

lx: dambeys

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

key: dambeys

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabee-sha)

2

Qof dumar ah oo maamulka reerkeeda ka adag oo aad u wanaajisa; aan baali ahayn; gaari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman who manages her household well

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) gabadh gaari ah oo dadnimo badan leh ninkeegana u wanaagsan. Naag dhaliil leh iyo naag dhabeel ah dhab looma wada dheehdo. Dh: gaari. Li: basari.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman who manages her household well

2

lx: dhabeel

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhabeel

waa la naqliyay ✓

m.dh Midab madow oo ku dherersan macasha ilaa sakaarka idaha.

waa la naqliyay ✓

name-m black

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanka madow madaxa ilaa legga.

waa la naqliyay ✓

(fal) beytari iyo wixii la mid ah, danab u yeel oo tamari. Dh: dabee, jaajgaree, danabay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab ku rid ama shid. Dabee girgiraha.

2

dabee: (fal) tamar ka buuxi adiga oo adeegsanaya koronto. Ii dabee taleefoonka. Dh: danabee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhagax aan qornayn oon dhisme loo diyaarin. Innaga tuur dhagaxani waa daber oo dhismaha ma galayee. Dh: deber.

waa la naqliyay ✓

v. recite poetry, chant

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. poetic composition; poem (poo em); poetry (poo ye tari); verse (veers) maanso, gabey. 2. gabey -ey: (v) compose or sing (recite) a poem

waa la naqliyay ✓

1

de: recite poetry, chant

2

lx: gabey

3

pd: (gabeyey)

4

ps: v1=

5

see: gabay [v1= ~ n2-m]

6

key: gabey

waa la naqliyay ✓

Buur

waa la naqliyay ✓

/leybal/ (n) warqad ama calaamad yar oo lugu dhejiyo shay, si looga akhristo wuxu waxay yihiin (sida loo isticmaalayo iwm). e.g. I don't know what is in this bottle because it has no label. e.g. His neighbours labelled him a thief.

waa la naqliyay ✓

lare; tilmaame

waa la naqliyay ✓

label, n.m. - marko (tilmaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaa-sha)

2

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. swimming

waa la naqliyay ✓

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabbaal

2

de: swimming

3

lx: dabaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: dabaal

waa la naqliyay ✓

سياحة

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeeb-ta)

2

Hadal la tooxdo; dabuub; dood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah. la-mid: dabuub (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. argument

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.

waa la naqliyay ✓

1

de: argument

2

lx: dabeeb

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dabeeb

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeec-a)

2

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: dabci¹. 2. Xiriir ka dhexeeya laba qof ama ka badan oo saaxiib ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. nature, character, behavior, temperament

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) sida qofba Ilaahay u abuuray dhaqan iyo baaxaalli ahaan. Xirsi waa wiil dabeec wanaagsan. Dh: dabeecad, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabeecad (da) [n1-f]

2

cf: siiro

3

de: nature, character, behavior, temperament

4

lx: dabeec

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: dabeec

waa la naqliyay ✓

1

dabeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dabeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) ciidanka intiisa sidata hubka ee aan waranlaha ahayn. Rag dabley ah ayaa lagu arkay duleedka reerka.

2

dabley -da: (magacwadareed) askar ciidan ah oo derejadoodu tahay dable illaa laba'alifle. Siyaad waa sarkaal hurin dabley ah hoggaamiya.

3

dabley -da: (magac, dhedig, keli) jirrida geedka dacartu marka uu qalalo oo dabka si dhaqso ah u qabsan karo. Dabley innoo soo gura iyadaa dabka qabsan oge.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (havar); lid (lidh); cap (kaap); cozy (kowsi) ~ fur hado, dahaar aabbur

2

dabool -ay / dabooshay: (v) put a cover or covering on

waa la naqliyay ✓

1

Copertura

2

Cover

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax muuqda qari ama weel afkiisu furan yahay wax saar. Caanaha dabool daqsigu yaanu geline. Dh: aabbudh.

2

dabool -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo weel weyn afka laga saaro si waxa ku jira aanu cayayaanku u gelin ama saxar ugu dhicin ama aanu u qaboobin. Daboolka saar xeedhada. Dh: afsaar, aabbu.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalee-sha)

2

Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel bannaan oo aan dugsi lahayn. 2. D. ah: meel cidla' ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): evacuated area; empty, void

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.

2

daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.

waa la naqliyay ✓

Meel bannaan ama firaaqo leh. Daleel cidlo ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: evacuated area; [atr.] empty, void

2

lx: daleel

3

pd: (/sha)

4

ps: n2-f

5

key: daleel

waa la naqliyay ✓

f. n. rapidity

waa la naqliyay ✓

1

(Daweyn-ta)

2

Dawo ku samayn; cudur biskoodsiin.

waa la naqliyay ✓