Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

dabeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dabeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

1

(Abeer-ka)

2

Neef ishkin ah (geel, lo') oo dheddig oo goortuu ku curan lahaa aan ku curan; qaalin aan weli dhalin; galgaal (lo'); tebis (ari) (ama ameer).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. A. ah: qaalin geel ama lo'aad oo waqtiigii ay rimi lahayd gaartay laakiin aan dhowr da'ood dhalin. 2. A. ah: neef dhaddig oo aad u shilis; gool. la-mid: ameer.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. A. ah: qaalin geel ama lo'aad oo waqtiigii ay rimi lahayd gaartay laakiin aan dhowr da'ood dhalin. 2. A. ah: neef dhaddig oo aad u shilis; gool. la-mid: ameer.

waa la naqliyay ✓

m. n. heifer, female camel that has not given birth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) heifer (he far); a young camel, especially one that has not yet given birth ~ qaalin, ameer

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) neef aad u naaxay ahaan; neef an curan ahaan. Waxa uu Cali soo gatay qaalin abeer ah.

2

abeer-ka: (magac, lab, keli) neef ishin ama adhiba noqon kara oo dhedig oo da'duu ku curan lahaa dib uga dhacay; qaalin aan weli dhalin. Abeerrada tifrimay goojadii, lama amaaraane. Dh: ameer.

3

abeer-ka: (magac, lab, keli) neef qaan ah oo xoog badan aad na u cayilan. Geeluba ugaasooy markuu ayda miranaayo, abeerkiisa naaxiyo markuu aaranku iswaayo.

waa la naqliyay ✓

1

a: ameer

2

de: heifer, female camel that has not given birth

3

lx: abeer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: abeer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab ku rid ama shid. Dabee girgiraha.

2

dabee: (fal) tamar ka buuxi adiga oo adeegsanaya koronto. Ii dabee taleefoonka. Dh: danabee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhagax aan qornayn oon dhisme loo diyaarin. Innaga tuur dhagaxani waa daber oo dhismaha ma galayee. Dh: deber.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeeb-ta)

2

Hadal la tooxdo; dabuub; dood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah. la-mid: dabuub (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. argument

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.

waa la naqliyay ✓

1

de: argument

2

lx: dabeeb

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dabeeb

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeec-a)

2

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: dabci¹. 2. Xiriir ka dhexeeya laba qof ama ka badan oo saaxiib ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. nature, character, behavior, temperament

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) sida qofba Ilaahay u abuuray dhaqan iyo baaxaalli ahaan. Xirsi waa wiil dabeec wanaagsan. Dh: dabeecad, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabeecad (da) [n1-f]

2

cf: siiro

3

de: nature, character, behavior, temperament

4

lx: dabeec

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: dabeec

waa la naqliyay ✓

1

(Dameer-ka, Dameer-ta)

2

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

waa la naqliyay ✓

1

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer¹, dammeer¹.

2

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer², dammeer².

waa la naqliyay ✓

1

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

2

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. donkey (male), ass

2

dameer [feminine] n. donkey (female), jenny

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. donkey (dhoonki); ass (aas). 2. stupid person

waa la naqliyay ✓

1

(I) Asino, generico;

2

(E) Donkey, Jackass

3

(S) DAMEER (S. g: Damèr)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad gammaanka ka mid ah oo la rarto. Dameer ma hadhsado habartiina ma hadhiyo.

2

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) dameeraha tooda dhedig. Dameeri kolba dhaan raacday.

3

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) jaad cayayaanka yaryar ka mid ah oo qolof madow leh. Markay waxoogaa socotoba dabada dhulka ku dhufdhufata. Dameerta waxa la arkaa xilli roobaadka iyo rayska.

waa la naqliyay ✓

حِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Dareer-ka)

2

(wax shubma, xoolo badan) dhaqaaq, shuban, qulqul.

waa la naqliyay ✓

1

dareer¹: m.l Dhaqaaqidda xoolo meel ay tuurnaayeen ka dhaqaaqaan. la-mid: dareerid.

2

dareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u socosho. 2. Nafley meel ay tuurnayd ka dhaqaaqid. la-mid: dureer².

waa la naqliyay ✓

1

dareer¹: m.l Dhaqaaqidda xoolo meel ay tuurnaayeen ka dhaqaaqaan.

2

dareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u socosho. 2. Nafley meel ay tuurnayd ka dhaqaaqid. m.f.dh, dareerid. la-mid: dureer.

waa la naqliyay ✓

1

v. leak, gush out, flow

2

dareer vl. n. scattering, outpouring, circulation, flow; procession

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move disorderly in fashion, usually moving animals ~ soco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, soof oo daaq teg. Dh: soof.

2

dareer: (fal) naas, baanbad ama wax kale, yaac oo shuban. Dh: yaac.

3

dareer -ka: (magac, lab, keli) soofka ay xooluhu dibadda u daaq tegaan. Dh: foof.

4

dareer-ka: (magac, lab, keli) yaacidda hoorku uu shubmo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Awr raray ahaa oo gaboobay.

waa la naqliyay ✓

Dabeerad, nuguur

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay in uu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa. 2. Colka dabkaas sita. 3. Bundug dheer.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] firearms

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka kooxaha ku dagaallama hubka tiirada fog wax kadila. Dabdheer ayaan ka mid ahaa labaatan sano.

2

dabdheer -ta: (magac, dhedig, keli) dabka lagu dabo dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, dabka tiirada fog.

waa la naqliyay ✓

1

de: firearms

2

lx: dabdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-col

5

key: dabdheer

waa la naqliyay ✓

1

(Daayeer-ka)

2

Jaad nafleyda caanaha leh kamid ah, oo xagga abuurta iyo baxaalliga, aad dadka ugu dhow; afargacnoodle; (ama daanyeer).

waa la naqliyay ✓

m.l (daayeer/-rro, m.dh) Xawayaan afarta addin ku socda oo labada hore sida dadka u adeegsada, qaab ahaanna dadka u eg. la-mid: daanyeer.

waa la naqliyay ✓

m.l (daayeer/-rro, m.dh) Xawayaan afarta addin ku socda oo labada hore sida dadka u adeegsada, qaab ahaanna dadka u eg. la-mid: daanyeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. baboon, male monkey

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) monkey (man-ki)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad xayawaanka naasleyda ka mid ah oo xagga abuurta iyo baaxaalliga dadka u dhow. Wax kaste oo uu dadku cuno ba wuu cunaa oo kooxkoox ayuu u nool yahay. Dh: afargacmoodle, daanyeer. Wa: daayeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: daanyeer

2

de: baboon, male monkey

3

lx: daayeer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daayeer

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) U d.: Cid, hadal u jeedin.

waa la naqliyay ✓

v. argue

waa la naqliyay ✓

(fal) dood badan jeedso. Dabeebo oo ha xanaaqine.

waa la naqliyay ✓

1

de: argue

2

lx: dabeebo

3

pd: (dabeebtay)

4

ps: v3b=

5

key: dabeebo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabci¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabci.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhalan ay dadku ku kala duwan yihiin oo baaxaalliga xidhiidh la leh. Suubban waa gabadh dabeeco fiican. Dh: camal, dabeecad.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) jiibsashada dabka agtiisa. Dabjeexsiga dharku yaanu kaaga gubanin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) (xisaab)Ururka xubnaha dambe ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh tirsaneyaal ee la dhigo dhidibka taagan (dhidibtay) ee garaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) (xisaab)Ururka xubnaha dambe ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh tirsaneyaal ee la dhigo dhidibka taagan (dhidibtay) ee garaaf.

waa la naqliyay ✓

n. rear nipple (of an animal with four nipples); backside, seat, posterior

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) naasaha ishinka labada xagga danbe xiga midkood. Naaso dameeraad ma hooraddaa mise waa dambeeddo?

2

dambeed-ka: (magac, lab, keli) wax is daba yaal inta xagga dambe xigta. Dh: danbeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: rear nipple (of an animal with four nipples); backside, seat, posterior (of a woman)

2

lx: dambeed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2(a)-m

5

key: dambeed

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dameerow.

waa la naqliyay ✓

1

dammeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dammeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc gammaanka ka mid ah oo faraska iyo baqasha ka yar oo gaadiidka Soomaalida ka mid ah. Dh: dameer.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbeed-ka)

2

Xoolaha afarta naas leh, labada naas oo xagga lugaha xiga, midkiiba.

waa la naqliyay ✓

m. n. rear

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) rear (riir) ~ dambeed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta afarta naas leh, labadooda naas ee danbe. Danbeed bay beeshay qaalintii curadda ahayd. Dh: dambeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: rear

2

lx: danbeed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: dambeed

6

key: danbeed

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) wax aan ahayn adke ama neef oo si xor ah u qulquli kara oo aan qaabna lahayn. Li: adke.

2

dareere-ha: (magac, lab, keli) saddexda nooc ee matarka mid ka mid ah oo u dhexeeya adkaha iyo neefta waana magaca ka dhexeeya hoorarka aan adkayn oo dhan. Biyuhu waa dareere danabgudbiye ah. Biyuhu waa hoor waana dareere. Hawadu waa neef waana dareere.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin. m.f.dh, dareerin.

waa la naqliyay ✓

v. pour something out, scatter; cause someone to leave a place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pour s.t. out, scatter; cause s.o. to leave a place

2

lx: dareeri

3

pd: (dareeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dareeri

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabee-sha)

2

Qof dumar ah oo maamulka reerkeeda ka adag oo aad u wanaajisa; aan baali ahayn; gaari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Naag maamulka guriga aad ugu fiican; gaari.

waa la naqliyay ✓

f. n. woman who manages her household well

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) gabadh gaari ah oo dadnimo badan leh ninkeegana u wanaagsan. Naag dhaliil leh iyo naag dhabeel ah dhab looma wada dheehdo. Dh: gaari. Li: basari.

waa la naqliyay ✓

1

de: woman who manages her household well

2

lx: dhabeel

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: dhabeel

waa la naqliyay ✓

1

(Dhareer-ka)

2

Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

1

dhareer¹: m.l 1. Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay. 2. la-mid: dhareerid.

2

dhareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qoyaan layiig ah afka ka keenid (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): drool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) salivia (sa-laayva); drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber)

2

dhareer -ay / tay: (v) drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber); salivate (saala-veeyt)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareere inta badan layiig ah oo naflayda afkeeda ka yimaadda. Haddaad dhimanayso dhareerkaa la iska duwaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: drool

2

lx: dhareer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: dhareer

waa la naqliyay ✓

رُوَالٍ وَلُعَابٌ سَائِلِ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gal xig ama maydhax ka samaysan oo sidde leh oo dusha aleel ah lagaga shaqlo iyo wixii la mid waxyaabaadka qiimaha leh lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

beer¹: m.l (-rar, m.l) 1. Xubin uurkujirta ah lafdhabarleyda ka mid ah midabkeedu madow guduud ku dheehanyahay ah oo samaysa xammeetida, dhiiggana wixii sumeynaya ka ilaalisa. 2. Qaybta dhexe ee miraha, jilicsan, qolof ku dahaaran oo uu geedku ka dhasho.

2

beer²: m.dh (-ro, m.l) Dhul la falay oo dhir, miro, badar iyo wixi lamida lagu abuuri karo.

3

beer³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dhul miro ku abuurid. 2. Ku b.: dareen gaar ah ku abuurid (qof). m.f.dh, beerid.

waa la naqliyay ✓

1

v. farm, sow, cultivate, plant

2

beer [feminine] n. farm, garden

3

beer m. n. liver; flank

4

beer m. n. kernel; bean species

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (nooc khamriga ka mid ah).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) farm (faarrn); plantation; garden (gaardhan)

2

—beer -ay / tay (v) farm, plant, grow

3

beer: -ka: (n) liver (livar)

waa la naqliyay ✓

1

Azienda agricola

2

Farm

waa la naqliyay ✓

/biir/ (n) biir (kamry kafiif eh).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul abuur oo wax ka soo saar. Barbari ninkii beertay gubtaa. Dh: turuq, qod.

2

beer: (fal) «kuku abuur jacayl, xumaan iyo walwal. Warkii xalay walawal buu igu beeray.

3

beer -ka: (magac, lab, keli) iniinyaha labada qalbac leh xubin ku dhex jirta sida bun, yicib, quulleh, garas iyo waxii la mid ah. Beer badan baa ku jira quullaha.

4

beer -ka: (magac, lab, keli) xubin uurkujirta ka mid ah, jidhka noolaha ku jirta, ka ilaaliya sunta iyo waabeeyada, dheef shiidka door lixaad leh ka qaata, xammeetidana sameeya.

5

beer-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka barariya oo qofka uu hayaa yeesho yalaalugo, neefqabatin, cuntoxumi iyo oonta xoolaha oo uu ku xanuunsado.

6

beer -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka dalagga cunnada laga soo saaro. Dh: aslaax.

waa la naqliyay ✓