dabbaqan

-da: (magac, dhedig, keli) xeer sharci ah sidii uu ahaa u fulin ama ku camalfalid. Dabbaqaadda shareecadu aqoon ayay u baahan tahay. Dh: dabbiqid.

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon badan u leh dabaynta ama korontada. Dabyaqaan nalka ha sameeyee innoogu yeedha.

Dhabbac u jiifa.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Wax dhabbac u jiifa ahaansho.

der. [adjective] flat, prone

-dhabbacnaa / dhabbacnayd: (adj) lying with the front or with the belly [abdomen]; prone (parown)

(tilmaame) wax jiifa oo bogga dhulka ku haya.

de: flat, prone

lx: dhabbacan

ps: adj-der

key: dhabbacan

(Abbaan-ka)

Dad u taliya; madax; magangeliye.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cid magan geliyey. 2. Qof, cid magan u ah.

m. n. protector, patron, leader

-ka: (magac, lab, keli) qofka cid kale u wakiil ah iyaga iyo xoolahooga ba. Nin abbaan ah mooyee mushteri lama aqoonayne.

abbaan-ka: (magac, lab, keli) qofka meherad ama farsamo cid kale u suubbiya ee shaqaale ama adeege uga ah. Dh: midiidin.

abbaan -ka: (magac, lab, keli) qofka waddada iyo meelaha ambada ah yaqaan ee haga dad safar ah oo badeecad sida.

de: protector, patron, leader

lx: abbaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: abbaan

(tilmaame) meel la daaqay oo aan cosob ahayn. Dhul daaqan baa reerkii la dejiyey.

m.dh la-mid: damaan.

f. n. bail; guaranty

-ka: (magac, lab, keli) xoolo iibgeyn loogu talagalay. Dibi dabaan ah ayaa lo'da la socda.

a: damaan, damaanad

de: bail; guaranty

lx: dabaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: dabaan

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: dabaq².

v. apply, put into practice

(fal) fuli adoo raacaya sida xeerku dhigayo. Dabbaq sida sharcigu dhigayo.

bw: Arabic

de: apply, put into practice

lx: dabbaq

pd: (dabbaqay)

ps: v1=tr

see: ku dabaq

key: dabbaq

(Dabaqad-da)

Dadka inta isku martabad ah oo isku raacday ama xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

f. n. rank, category; social class

-da: (n) social class; classes (kalaas) ~ dabaqad mujtamac

-da: (magac, dhedig, keli) dadka inta isku martabada ah oo isku raacada xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale. Dabaqad hoose ayaad tahay.

dabaqad -da: (magac, dhedig, keli) guryo la iska dul dhisay inta isku midka ah ee isla siman. Dh dabaq.

bw: Arabic

cf: heer

de: rank, category; social class

lx: dabaqad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabaqad

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

m. n. stupid person, fool

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

de: stupid person, fool

lx: dabbaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

key: dabbaal

(Dabnaan-ta)

Wax daban ahaan.

m.f.dh eeg daban. la-mid: dabnaansho.

f. n., [abstract] state of being hunted ~ trapped

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabin ku jira ahaan. Dabnaan baannu ku qabannay sagaarada.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef aayar loo dabray ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef neef ku xidhiidhsan ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) timo tidcan ahaan.

de: state of being hunted ~ trapped

lx: dabnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dabnaan

(Daqaqan-ka)

Dhaqdhaqaaq gaabin iyo tabar yariyi ku jirto sida kan carruurta.

daqaqan¹: m.l Socod meel aan guriga ka fogeyn lagu gaaro; faalal. la-mid: daqaqamid.

daqaqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U d.: Meel aan guriga ka fogeyn socod ku gaarid.

v. toddle, walk haltingly

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ay gaabin iyo tabaryari ku jirto sida ka carruurta.

de: toddle, walk haltingly

lx: daqaqan

pd: (daqaqamay)

ps: v1=

key: daqaqan

(Gabbaan-ka)

Gibbaan.

gabbaan¹: m.l.kh G. ah: neef aan caano badan lahayn.

gabbaan²: m.l Nooc miisaan ah. la-mid: gabne, gabno, gibbaan.

m.l.kh G. ah: neef aan caano badan lahayn.

m. n. livestock giving little milk

-ka: (magac, lab, keli) neef irmaan oo sii gudhaya. Hashu waa gabbaan. Li: ramad.

a: gibbaan

de: livestock giving little milk

lx: gabbaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gabbaan

(Qabbaan-ka)

1. Midiidin; ciidan; adeege; qowsaar.

2. Miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo.

qabbaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

qabbaan²: m.dh (-nno, m.l) Qof qof kale u adeega, midiidin (naag).

qabbaan³: f.mg1 (-nay, -ntay) U q.: cid u adeegid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof qof kale u adeega; midiidin. 2. Miisaan weyn oo waxyaabaha culus lagu miisaamo.

m. n. servant

qabbaan m. n. weighing machine, large scale

(fal) adeeg oo cid wax u qabo. Awoowo kaalay u qabbaan. Dh: adeeg, midiidin, khidmee.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qof gacan yare ah oo wax u adeega. Nin qatani nin qada haysta waa inu ka quudaaye, waa inuu qadaarrada xalaa una qabbaanaaye. Dh: madiidin, shaqeeye.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) miisaan waxyaalaha culculus lagu miisaamo. Joonyadda bariiska ah gabbaanka dul dhig oo miisaan. Dh: miisaan.

qabbaan -ka: (magac, lab, keli) qaraabo fog. Qabbaan magaalada kuma lihi. Dh: cashiiro.

La daabacay; daabac lagu qoray.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Maro, wax dabac lagu qurxiyay ahaansho. 2. Qoraal, wax la madbacadeeyay ahaansho.

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) 1. Maro, wax dabac lagu qurxiyay ahaansho. 2. Qoraal, wax la madbacadeeyay ahaansho. m.f.dh, daabacnaan.

der. [adjective] embroidered

daabacan [derived] [adjective] printed

-daabacnaa / daabacnayd: (adj) printed (piriinted); published (pab-lishidh)

(fal) buug, wargeys iyo wax la mid ah, mid daabacan noqo.

daabacan: (tilmaame) dhar iyo wixii la mid ah, oo lagu qurxiyey dun, xardhan oo daabac loo yeelay. Maradu way daabacan tahay.

daabacan: (tilmaame) wax madbacad lagu qoray ahaan. Dh: madbacadaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) marka xoolaha la keeno sayladda calaamad lagu sameeyo si loo garto in canshuur laga qaaday iyo in kale. Daabaqad baa lagu wada dhuftay wananka la canshuuray.

m.dh la-mid: dabaakhad.

m.dh la-mid: dabqid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabbaqaad.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax daawo loo helay ahaansho.

(tilmaame) koronto nooceedu tabane yahay waayo, labada xarig ee korontada mid waa dabtaban midna waa dabtogan; dab aan rakaad lahayn oo toosan sida ka dhagaxda ku jira. Xarigan korontadu waa dabtaban yahay. Li: dabtogan.

adj., [expression] populous, crowded

de: populous, crowded

lx: dadbadan

pd: (dadbadnaa)

ps: adj-expr

key: dadbadan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan ku maliiqid oo ku dhoobid.

(tilmaame) mid tababbaran ahaan. Faras agabbaran baan wataa. Dh: laylyan, jabsan.

(Cabbanaan-ta)

Ku cabban ahaan; nuglaan.

m.f.dh eeg cabban. la-mid: cabbanaansho.

f. n., [abstract] weakness, incapability

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi la'aan; nuglaan.

de: weakness, incapability

lx: cabbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: cabbanaan

La cabbeeyey; buuxa.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la cabbeeyey ahaansho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la cabbeeyey ahaansho. m.f.dh, cabbaysnaan.

der. [adjective] loaded, stuffed

-cabbaysnaa /ayd: (adj) loaded with ammunition; loaded (low-dhidh) Ex: qori cabbaysan; a loaded gun

(tilmaame) qori iyo wax la mid ah oo la cabbeeyey; qori ridis u diyaarsan.

cabbaysan: (tilmaame) wax mug leh oo buuxsan.

de: loaded, stuffed

lx: cabbaysan

ps: adj-der

key: cabbaysan

m.dh la-mid: daabakhaad (1).

-ka: (magac, lab, keli) nafley badda ku nool oo dusha ku leh labo baal oo ballaadhan madax yar iyo dabo sida xadhigga u dhuubanna leh. Dh: safan, abuurabiish.

m.dh (-do, m.l/-baad, m.dh) Baabuur qafilan xabbadda candiga ahi aanay karin oo lagu dagaallamo.

m.dh (-do, m.l/-baad, m.dh) Baabuur qafilan xabbadda candiga ahi aanay karin oo lagu dagaallamo.

f. n. tank, armored car