Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dabbaaldeg-ga)

2

Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xusa hayo, madax ama la duuba hayo ama booqasho ku timid, aroos. kd.; Xus; damaashaad

waa la naqliyay ✓

1

dabbaaldeg¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Damaashaad lagu sameeyo fardo la cayaarsiinayo. 2. Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xuso.

2

dabbaaldeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Maalin muhiim ah ciyaar ku xusid. 2. Fardo ku damaashaadid.

waa la naqliyay ✓

1

dabbaaldeg¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Damaashaad lagu sameeyo fardo la cayaarsiinayo. 2. Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xuso.

2

dabbaaldeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Maalin muhiim ah ciyaar ku xusid. 2. Fardo ku damaashaadid. m.f.dh, dabbaaldegid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. celebration, festival, ceremony

2

dabbaaldeg v. celebrate

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) festival (fes-ti-val); ceremony (ser-moni)-, celebration (sela-bareey-shiri)', party (paar-ti) social gathering ~ iid, damaashaad, xaflad

2

dabbaaldeg -ay I tay: (v) celebrate (sala-bareeyt); commemorate (koma-moreeyf)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ciyaaro farxad lagu muujiyo ama lagu xasuusto dhacdo weyn oo la jecelyahay waqtigay ku beegnaydna la xus. Dh: damaashaad, feesto.

waa la naqliyay ✓

احتفال

waa la naqliyay ✓

1

de: celebration, festival, ceremony

2

hm: 1

3

lx: dabbaaldeg

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dabbaaldeg_1

waa la naqliyay ✓

1

de: celebrate

2

hm: 2

3

lx: dabbaaldeg

4

pd: (dabbaaldegay)

5

ps: v1=

6

key: dabbaaldeg_2

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaaldegid-da)

2

Dabbaaldeg wax u samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabbaaldeg².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) munaasabad la quimeeyo oo la jecelyahay xuskeeda damaashaad u samayn. Dh: xusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Damaashaad-ka)

2

Dabbaaldeg ama cayaaro wax lagu xusayo, lagu weyneynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibadbax-a)

2

Xoogga ama tirada oo la muujiyo, cabasho ama dabbaaldeg darti, inta dibadda iyo meel laga muuqdo loo baxo; bannaanbax; banbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Fagaarayn-ta)

2

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fagaara-ha)

2

Meel madal loo wadajoogo sida meelaha lagu cayaaro ama lagu dabbaaldego ama lagu doodo; gole; shir; madal.

waa la naqliyay ✓

1

(Furid-da)

2

1. (quful, kd.) wax xiran fure ama qaliid ku kala bixin.

3

2. (albaab, kd.) balliqid, bashiicin.

4

3. Wax guntan kala bixin.

5

4. Markhaati laysu qabsaday, siduu ahaa u sheegid.

6

5. (guur) qof la qabo sii dayn.

7

6. Hawl la qabtayoo la xusayo, cayaar, dabbaaldeg, shir, hadal, kd. dadka ka qayb gela haya u bilaabid.

8

7. Wax raran rarka ka dhigid.

9

8. Halxiraale ama wax kaloo la isku xiray, sheegid; feydid; bannayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Goob-ta)

2

1. Dhul iska bannaan.

3

2. Kob la banneeyey oo dhis lagu wareejiyey ama iskaba furan oo loogu talaggalay cayaaraha iyo dabbaaldegga iyo wixii kale oo la mid ah oo la daawado.

4

3. Kob wax lagu heero ama wixii ka soo baxa lagu kaydsho, badanaana la taalleeyo; beer; goof.

5

4. Kob dagaal weyni ka dhacay oo labo col isku heshay.

6

5. Gegi dayuuraduhu ku degaan kana duulaan.

7

6. Meel weyn oo la qaybshey, qayb kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Mood!) Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldega hayo lagu yiraahdo; Raag!

2

2. (Mood-da) Daliigo balballaaran oo sagalka u eg oo waqtiyada roobka cirka ku dhilma kolka qorraxdu dhacdo.

3

3. (Mood-ka) Maalka inta aan xoolaha nool ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xus-ka)

2

1. Wax hor u dhacay oo la soo qaado, sheeko lagu soo daro.

3

2. Wax dhacay oo taarikh ah, oo si joogto ah, sanadiiba kol dabbaaldeg ama allabbari ama wax kale, lagu xuso.

waa la naqliyay ✓

1

(Xusid-da)

2

1. Wax hor u dhacay soo qaadid, sheeko ku soo darid; ishaarid.

3

2. Wax dhacay oo taariikh ah, sanadiiba kol, dabbaaldeg ama allabbari ku xusid.

waa la naqliyay ✓

1

baaraandeg¹: m.l 1. (-gyo, m.dh) Dabbaaldeg. 2. la-mid: baaraandegid.

2

baaraandeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka b.: arrin, fikrad iyo wixi lamida aad u hubin.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabbaaldeg lagu maamuuso dhammaadka sanad qorraxeedka Soomaaliyeed oo ku aaddan toddobaadka u dambeeya bisha Luulyo, laguna xuso ciyaaro kala duwan iyo dab la shido.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mǫod¹: m.dh Qorraxdu marka ay soo baxayso fallaaraheeda caadka qabta ee midabka quruxda badan yeesha.

3

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

4

mǫod²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sannad qorraxeedka la tirsado bilowgiisa. 2. Dabbaaldeg la sameeyo sannad qorraxeedka dhammaadkiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabbaaldeg lagu maamuuso dhammaadka sanad qorraxeedka Soomaaliyeed oo ku aaddan toddobaadka u dambeeya bisha Luulyo, laguna xuso ciyaaro kala duwan iyo dab la shido.

waa la naqliyay ✓

1

mood¹: m.l 1. Maalka inta aan xoolaha nool ahayn. 2. Meyd.

2

mood²: e.d Erey duco ah oo madaxda loo dabbaaldegayo lagu yiraahdo; raag!

3

mǫod: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax meel dhaafid. 2. (f.lg) Si gef ah wax, u qaadasho. m.f.dh, moodid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Sannad qorraxeedka la tirsado bilowgiisa. 2. Dabbaaldeg la sameeyo sannad qorraxeedka dhammaadkiisa.

waa la naqliyay ✓

/selabreyt/ (v) dabbaaldegid (damaashaadid).

waa la naqliyay ✓

/selabreyshin/ (n) dabbaaldeg (damaashaad).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dabaaljoog.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) iyada oo cagaha aan dhulka lagu hayn, biyaha dhex joogsad. Dh: dabbaaljoogto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

waa la naqliyay ✓

1

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nacas; axmaq. 2. la-mid: dabbaalid.

2

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

3

dabbaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Wax jahaday u socdeen mid ka duwan u weecin; soo celin (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

dabbaal¹: m.l (-llo, m.dh) Nacas; axmaq.

2

dabbaal²: m.dh la-mid: dabaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool

waa la naqliyay ✓

-ka / dabbaasha: (n) stupid (istuupidh) person; silly (sili) person; fool (fuul); idiot (idh-yat); foolish or stupid person , dolt (dhoolt) ~ nacas, doqon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo dhankay u socdeen ama u jeedeen ma ahee dhanka kale u jeedi. Dh: rog, jedi.

2

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) qof dogon ah oo ay garashadiisu liidato. Intuu i diray ayuu haddana dabbaal igu sheegayaa. Dh: nacas, caran, coon, caqligaab, garaadlaawe, candadowl.

3

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) maraqa geela. naasaha lagaga maro qayb ka mid ah oo yar oo laba naas ku filan. Dabbaalka hasha ku xir nirigtu yaanay nuugine.

4

dabbaal -ka: (magac, lab, keli) dib u soo rogga ama soo celinta xoolaha.

5

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha dhexdooda oo siyaabo badan loo dhexmaro iyadoo aan waxba la saarnayn. Daqsi caanana wuu ku dabbaal bartaa fuudna wuu ku gubtaa.

6

dabbaal-sha: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo leh garaad liita. Dh: doqon, nacas, caran.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid person, fool

2

lx: dabbaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

syn: ardaal, axmaq, caqli yar, doqon, nacas {C & S}

6

key: dabbaal

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin aabbihii noolyahay. Li: agoon.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dabaali.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dabbaal ku dhexmari.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) la-mid: dabaalo.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha dhexdooda dhexmar adigoon waxba saarnayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dabaalasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo nacas ah. Dh: doqon, nacas.

2

dabbaalad-ka: (magac, lab, keli) biyo, dhex sabbayn oo jibaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaalid-da)

2

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabbaal³. la-mid: dabbaal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) in yar joojin oo aguugga ka hakin. Lo'du dabbaalidda ayay ku mirataa. Dh: waabin, hakin, dabaalis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabaalin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan dabbaal aqoon biyo dhexmarsiin, dabaalsiin biyaha dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dabbaal biyo dhexdood ku marin.

2

dabbaalis-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo socda joojin ama leexin. Dh: hakin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: dabaali.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof aan dabbaal aqoon biyaha dhex socodsii ama dabbaashii.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah noocyada dabbaasha, iyada oo lugaha biyaha lala dhaco. Dabbaaljugle ayaan baranayaa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: dabaalasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha dabbaal ku dhexmarid ama kaga bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaalnima-da)

2

Doqonnimo; nacasnimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dabbaal ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] stupidity

waa la naqliyay ✓

-dabbaalnimada: (n) stupidity (istuu-piditi); foolishness (fuulish-nes)-, silliness (silines) ~ nacasnimo, doqonimo, caqlixumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ahaansha qof maangaaban. Cumar nin dabbaalnimo lagu sheego ma aha. Dh: doqonnimo, carannimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupidity

2

lx: dabbaalnimo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-abs

5

key: dabbaalnimo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabaalin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid, marka dabbaasha la barayo. Dabbaalsiinta ii bar carruurta.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dabaalin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) Nidaam qabyaaladeed qof kula dhaqmid; qof qabyaalad darteed uga eexasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) Nidaam qabyaaladeed qof kula dhaqmid; qof qabyaalad darteed uga eexasho. m.f.dh, qabyaaladayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) nidaamqabyaaladeed qof kula dhaqmid; qof qabyaalad darteed uga eexasho.

waa la naqliyay ✓

-yey / rabbaayadeysay: (v) tame (teeym); domesticate (du-mes-ti-keeyt)

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dabaaljoog.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg dabbaljoog.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabaaljoog.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabbaaljooglayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Qiyaasta ugu dhow wax aan la hubin oo la qiyaaso. Tusaale: “Waxaan ku sugayaa abbaaraha lix saac”.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Qiyaasta ugu dhow wax aan la hubin oo la qiyaaso. Tusaale: Waxaan ku sugayaa abbaaraha lix saac.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) milay aan la sugi karin qiyaastiisa, laakiin ku beegan milay qiyaastii soo dhow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Wax ay gabadhi u tahay wiilka ama gabadha la dhalatay. 2. Erey “walaal” ka dhigan oo gabdhaha wada dhashay ama xigto ah ama is jecel isugu yeeraan. 3. Gabadhi waxa ay u tahay ilmaha la dhashay ee ka yaryar. la-mid: abbaay, abbaayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) 1. Wax ay gabadhi u tahay wiilka ama gabadha la dhalatay. 2. Erey 'walaal' ka dhigan oo gabdhaha wada dhashay ama xigto ah ama is jecel isugu yeeraan. 3. Gabadhi waxa ay u tahay ilmaha la dhashay ee ka yaryar. la-mid: abbaay, abbaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. sister

waa la naqliyay ✓

-abbaayada: (n) 1. sister (sister) abbaayo, walaal. 2. dear (diyar); the girl or woman that is greatly loved ~ gacaliso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey huunno la macno ah oo gabadha loogu yeedho. Dadka isla dhashay, kuwa ehelka ah iyo inta isjecel ayaa iskugu yeedha. Dh: huunno, walaalo, aaddo, baaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: sister (also in the religious sense) {S}

2

lx: abbaaye

3

pd: (/da)

4

ps: n7-f

5

key: abbaaye

waa la naqliyay ✓

name-m cry out, yeller, screamer, screecher, squealer, yelper. Cf: Ujaajeen, Wacwacle

waa la naqliyay ✓

magaca wiil kolkii uu dhashay oohin badnaa oo ay hooyadii hurdo ka ledin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabbaad-ka) (koox cabbaadyo)

2

1. Qaab qurux badan oo dadka ladan ama cayilan surkoodu yeesho.

3

2. Midab cadcad ku jiro.

4

3. Kuul.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cąbbaar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. layers of fat around the neck; double chin (considered a mark of beauty)

2

cabbaad n. beads, stone ornaments

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaab qurux badan oo dadka qaarkii surka ku yeesho; duuduub surku yeesho. Dh: cabbaadh.

2

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan ku jiro.

3

cabbaad -ka: (magac, lab, keli) iniinyo dhalo ah oo leh qaabab kala duwan oo dhexda ka daloola oo, inta dun lagu taxo, qoorta lagu xidho oo lagu xarragoodo. Dh: cabbaadh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la cabbo; wax aan cunno ahayn oo la quuto. Dh: sharaab.

2

cabbaal: (tilmaame) aan calalis ahayn; wax la cabbo. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaddeg¹: m.l (-gyo, m.dh) Meel taag ah gollaheeda.

2

daaddeg²: m.l (-gyo, m.dh) (juqraafi) Qayb ka mid ah webiga oo socoshada biyaheedu ay ka dheerayso socoshada caadiga ah ee biyaha. Waxa laga yaabaa inay sababto tiirada oo janjeerkeedu si kedis ah kor ugu kaco, ama adkaysiga dhadhaabaha biyuhu dul marayaan oo aan isla ekayn.

3

daaddeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) Ka d.: meel taag ah hoos uga dhaadhicid. m.f.dh, daaddegid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad saarreyd hoos uga dhaadhac. Wuu daaddegay daayeerkii.

2

daaddeg-ga: (magac, lab, keli) meel hooseysa oo marka la tegayo qulul lagu dhaadhaco. Waxa aan degganahay xaafadda daaddegga ku taalla.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaadi-ga)

2

(xoolo) weligood aad u danbeeya kolka la soconayo; dib u hara; aan caarad ahayn; haraa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: “Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay”. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

waa la naqliyay ✓

m. n. end; finale; epilogue

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) socdaalka loo galo soo gurashada yicibta iyada oo dhul jarar ah laga dhaadhacayo. Nimankii reerku dabaadi ayay ku magan yihiin. Dh: arah.

2

dabaadi-ga: (magac, lab, keli) xoolaha marka loo wado aroorka ama geeddiga la wado inta gaabiska ah ee had iyo jeer usha lala dhaco. Adhigii dabaadi buu wada noqday. Dh: caarad, doon, mashaaful, hadhaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: end; finale; epilogue

2

lx: dabaadi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dabaadi

waa la naqliyay ✓