dabaylnuug

Loess

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yagaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

-ka: (magac, lab, keli) weel ama koob dhegle ah oo dheer xagga sarana af ballaadhan ku leh, xagga hoosana u yar. Dh: farasle, dabadhuub.

Thermal

m.dh (-lo ..., m.l) (juqraafi) Dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yaqaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

(fal) laydha u dhig oo neecawi si uu kuugu engego.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

-ga: (magac, lab, keli) roob shuux ah oo ka da'a xeebaha gobollada koonfureed, wuxuuna ku beegan yahay dhammaadka dabshidka.

(Dalluug-ga)

Geed weligi cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m.l (dalluug, m.dh) Geed abaareed, gaaban, cufan oo leh laamo dhuudhuuban iyo caleemo yaryar; hayn.

m. n. evergreen tree species

-ta: (n) evergreen tree

-ga: (magac, lab, keli) geed weligii cagaar ah oo laamo keliya oo cumur ah iyo caleemo yaryar oo biyo ka buuxaan yeesha. Dh: hayn.

cf: hayn

de: evergreen tree sp.

lx: dalluug

pd: (-ga)

ps: n5-m

key: dalluug

de: wind; weather

hm: 1

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n1-f

xe: It will be a bit windy tomorrow.

xv: dabeyl

key: dabayl_1

a: dabeyl

de: paralysis, palsy

hm: 2

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n0-f

key: dabayl_2

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid.

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid. m.f.dh, dabaylayn.

(fal) xagga dabaysha u kexee. Maroodiga dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laydha u dhigid oo neecawin si uu u engego.

nickname-m sucker of the milk tank

magac loo baxsho wiil hooyadii caruurtu ka noqon jirtay ama aanay sannado badan dhalin. gaaxsan: (tilmaame) neef aan goortii la lisi jiray aan la lisine goor kale oo danbe la liso.

-ta: (magac, dhedig, keli) ugaadh u gaar ah geeska afrika oo u eg deerada kase waaweyn oo aad u qurux badan.

-ga: (magac, lab, keli) wax yar oo naaska hooyadii nuuga. Dh: caananuug.

-ga: (magac, lab, keli) cunug naaska jaqa oo aan wali hooyadii ka go'in.

-ta: (magac, dhedig, keli) waadaan ceelka la soo daray oo aan buuxin.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan dhaqanka iyo diinta midna qaddarin. Dh: kabacad.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

Aeollan

(fal) dabayli ha kugu dhacdo. Willku wax dabaylooday ayuu iila muuqdaa.

dabaylood-ka: (magac, lab, keli) xilliga dabayshu dhabanayso. Dabayloodka ka ilaali carruurta.

dabaylood -ka: (magac, lab, keli) wax dhammaad ah. Hawshii waa dabaylood baan filayaa hadda. Dh: gabaabsi.

m.l Dhanka dabayshu ka timaaddo.

-a: (magac, lab, keli) rogrogmashada iyo gedgeddoonka dabaysha ee wax burburisa.

daganduug¹: m.l la-mid: daganduugid.

daganduug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax qarin. 2. Wax baabi'in.

(fal) wax dagan dabada ka mar oo dhac ama wada laa.

(Garannuug-ta)

Ugaarta jaad kamid ah oo sur aad u dheer leh (ama gerennuug).

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug, gerinnuug.

m.dh Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah oo geeso iyo sur dheer leh. la-mid: gerennuug.

f. n., [collective] Waller's gazelle

-ta: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

a: gerennuug

cf: liig

de: Waller's gazelle

lx: garannuug

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: garannuug

-ta: (magac, dhedig, keli) isugeynta xiddigaha dayaxu la fadhiisto. Mahalluugtoo isdabotaal, danbo-same habeen tiro, deelleeyda socotaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal dad u eg oo meel ka muuqda. Beerta matalluugu samee qof ha la moodee. Dh: magallooti.

(Qaballuus-ka)

Nacas dheer oo qaab xun.

m.l (-syo, m.dh) Qof qaangaar ah oo garmaqaatenimo iyo nacasnimo isku darsaday.

m. n. (adj.): rude person; idiot; coarse, crude

-ka: (magac, lab, keli) qof qaab daran oo wax u dhiman yihiin. Qaballuus wax ha weydiin. Dh: nacas.

de: rude person; idiot; [atr.] coarse, crude

lx: qaballuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaballuus

name-m servant of the Light

(Dabaaljoog-ga)

Biyaha dhexdooda istaag, iyadoo aan cagaha dhulka lagu hayn.

m.l Nooc dabaasha ka mid ah oo qofka dabaalanaya la moodo inuu taaganyahay. la-mid: dabaajoogle, dabaaljoogto, dabbaaljoog.

v., [compound] tread water

-ta: (magac, dhedig, keli) dabbaal aan la socon dhulkana la taabanayn oo biyah la iska dul sabbeeyo iyadoo la moodo inuu qofku dhulka ku joogo. Dh: dabbaaljoog.

de: tread water

lx: dabaaljoog

pd: (dabaaljoogay)

ps: v1=cmp

key: dabaaljoog

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

(Dabakafuul-ka)

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

v. climb on the back (of camel, truck, etc.)

dabakafuul m. n., [compound] boy helper on a truck ~ bus

-ka: (n) a boy who assists or helps the driver of a truck or a bus

-ka: (magac, lab, keli) wiil baabuurta ka xoogsada oo meel walba u raaca aanse wadin. Dh: kirishbey.

(fal) xoolo, dhanka dabaysha u kac.

f.mg1 (-cay, -cday) Ari dhanka dabayshu u socoto u goosmid.

-a: (magac, lab, keli) kolka ay xooluhu xaga dabaysha u kacaan oo aan laga celin karin. Daf miyuu i soo yidhi sidii waxar dabaylraacday.

dakanaduug¹: m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey. la-mid: dakanaduugid.

dakanaduug²: f.g1 (-gay, -gtay) Godob dad u dhexaysay baabbi'in.

m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey.

-ga: (magac, lab, keli) heshiis lagu tirtirayo godob dad u dhexeysey.

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah marooyinkii hablihii hore xidhan jireen.

Etesian wind

m.dh (-lo ..., m.l) (c.cimi.) Ku filiqsanaanta guud ee dabaysha gibilka hoose, tasoo, waxa sababay kaah, qorraxeedku, u dhisan sida meere meeraysanaya oo leh gibil.

-da: (magac, dhedig, keli) filiqsanaanta guud ee dabaysha gibilka hoose, taasna, waxa sababay kaah qorraxeedka u dhisan sida meere meeraysanaya oo leh gibil.

Fohn wind

m.dh (-lo ..., m.l) (juqraafi) Dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yaqaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka oo xanuuna; xanuun dhabarka ku dhaca.

(Daba-unun) NFD Commiphora africana (A. Rich.) Engl. Burseraceae.

S, May Commiphora palmatifoliolata Chiov. Burseraceae.

(Dabakarruub-ka)

Cudur lo'da ku dhaca.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m. n., [compound] disease of cattle

-ka: (n) a cow disease; diarrhea also diarrhoea (daay-riya) that affects cows

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha ku dhaca gaar ahaan lo'da. Dabakarruub ayaa xoolihii dhammeeyey.

cf: dabo + ka + ruub

de: disease of cattle

lx: dabakarruub

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dabakarruub

-ka: (magac, lab, keli) xagga dabaysha u kicid. Dabaylaysadka ka ilaaliya maqashab.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dabayl leh ahaansho. 2. Qof dawdawle ah ahaansho.

adj., [expression] windy, breezy; boastful

de: windy, breezy; [fig.] boastful

lx: dabaylbadan

pd: (dabaylbadnaa)

ps: adj-expr

key: dabaylbadan

m.dh la-mid: dabaylbadnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabayl badnaan.

m.l la-mid: dabaaljoog.

-ga: (magac, lab, keli) iyada oo cagaha aan dhulka lagu hayn, biyaha dhex joogsad. Dh: dabbaaljoogto.

(Dabbaalnima-da)

Doqonnimo; nacasnimo.