dabaylin

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

m.dh la-mid: dabaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan dabbaal aqoon biyo dhexmarsiin, dabaalsiin biyaha dhexdooda.

m.f.dh eeg bayli. la-mid: baylis.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo heer karis gaadhsiin.

(Daalin-ta)

Si daal u qabto gaarsiin.

m.f.dh eeg daali.

m. n. oppressor

-ta: (magac, dhedig, keli) tacab iyo tabardarri ku beerid. Dh: noojin, daalis.

a: daalim

bw: Arabic

de: oppressor

lx: daalin

pd: (-ka Pl: daalimiin (ta))

ps: n8-m

key: daalin

daayin¹: m.l la-mid: daa'in¹.

daayin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: daa'in².

-ka: (magac, lab, keli) eeg daa'im.

(Dabay-sha)

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

Wind

f. n. wind; weather

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

(Abaydin-ta)

1. Carruur, caanaha ay hooyada ka nuugaan, ka gooyn.

2. Caano aan kuwa hooyo ahayn (oo xoolaad) carruur siin oo ku korin.

3. Carruurta lafteeda.

m.l/dh.kh A. ah: ilmo yar oo naaska hooyo aan nuugin.

m.l/dh.kh A. ah: ilmo yar oo naaska hooyo aan nuugin.

m. n. child abandoned by his mother; baby that has been weaned

-ka: (n) a young mammal that has been abandoned by it's mother; weaned (wiinid)

-ka: (magac, lab, keli) ilmo caananuug ah; carruurta cunista hadda uun baranaysa.

abaydin -ka: (magac, lab, keli) ilma caananuug ah naaska ka gudhin; naas ka deyn.

de: child abandoned by his mother; baby that has been weaned

lx: abaydin

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2-m; n1-f

key: abaydin

(Daallin-ka)

Dhagarqabe; gaboodfale; dulmilow.

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

m. n. felon, crook; person on wrong side of an argument

-ka: (n) oppressor (o-peeree-sor); tyrant (taay-rent)

(tilmaame) qof gardarro badan oo dadka xaqooda duudsiya. Daallin Eebbe ma jecla. Dh: dulmilow.

de: felon, crook; person on wrong side of an argument

lx: daallin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daallin

f.g2 (-iyay, -isay) Wax biyo dabaal kaga gudbin. la-mid: dabaalsii, dabbaali, dabbaalsii.

v. teach ~ cause someone to swim; make someone swim

(fal) cid kale, dabaalsii.

a: dabaalsii

de: teach ~ cause s.o. to swim; make s.o. swim

lx: dabaali

pd: (dabaaliyey)

ps: v2a=tr

key: dabaali

m.f.dh eeg dhayli.

-ka: (magac, lab, keli) waraabaha baruurta cunay xaarkiisa. Dabadana adkee dhaylin baad diru lahay deene.

de: wind; weather

hm: 1

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n1-f

xe: It will be a bit windy tomorrow.

xv: dabeyl

key: dabayl_1

a: dabeyl

de: paralysis, palsy

hm: 2

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n0-f

key: dabayl_2

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid.

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid. m.f.dh, dabaylayn.

(fal) xagga dabaysha u kexee. Maroodiga dabaylee.

(tilmaame) wax kooraamaysan ama wax dab leh ama.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku wadidda dad jilicsan.

m.f.dh eeg sabaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal sabaal ah ku dhihid. Dh: sabaalayn, sabaalis.

sabaalin ta: (magac, dhedig, keli) sabaalayn; sabaalis.

-ta: (magac, dhedig, keli) geedo curub cusub iyo baar jilicsan ka soo bixin. Roob da'ay yabaalinta ayaa lagu gartaa.

yabaalin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale caajis ku ririd. Yabaalinta ka daa oo wiilka shaqaysil.

m.dh la-mid: dabaalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel biyo leh dul sabaysiin oo wax dabbalanaya ka dhigid. Dh: dabbaalsiin.

m.f.dh eeg dabaggeli.

m.f.dh eeg dambaysii.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dambe geyn. Li: horraysiin.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: dabaali.

v.caus: teach someone to swim; make someone swim

(fal) cid kale biya dul sabbaysii. Wiilka dabaalsii dabbaasha ha bartee. Dh: dabbaalsii.

a: dabaali

de: teach s.o. to swim; make s.o. swim

lx: dabaalsii

pd: (dabaalsiiyey)

ps: v2a=caus

key: dabaalsii

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

Aeollan

(fal) dabayli ha kugu dhacdo. Willku wax dabaylooday ayuu iila muuqdaa.

dabaylood-ka: (magac, lab, keli) xilliga dabayshu dhabanayso. Dabayloodka ka ilaali carruurta.

dabaylood -ka: (magac, lab, keli) wax dhammaad ah. Hawshii waa dabaylood baan filayaa hadda. Dh: gabaabsi.

m.l Dhanka dabayshu ka timaaddo.

-a: (magac, lab, keli) rogrogmashada iyo gedgeddoonka dabaysha ee wax burburisa.

(Dabbaalid-da)

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

m.f.dh eeg dabbaal³. la-mid: dabbaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) in yar joojin oo aguugga ka hakin. Lo'du dabbaalidda ayay ku mirataa. Dh: waabin, hakin, dabaalis.

-ka: (magac, lab, keli) dabbaal biyo dhexdood ku marin.

dabbaalis-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo socda joojin ama leexin. Dh: hakin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab samayn oo curin. Dhabdhalin bay samaysay madagtii.

m.dh la-mid: dallaallimo.

m.dh la-mid: dembaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dembi inay gasho sabab u noqosho. Dh: dambaabsiin.

m.dh la-mid: dembaajin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dambaabsiin.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Ka d.: wax, wax kale gadaashooda dhigid.

f.g2 (-iiyay, -iisay) Ka d.: wax, wax kale gadaashooda dhigid. m.f.dh, dambaysiin.

(fal) ha laga horreeyee u dambaysii; xagga dambe gee. Hadalkaaga dambaysii.

m.f.dh eeg dhabgeli.

-ta: (magac, dhedig, keli) is daba gelin oo aad ugu kululayn. Dh: dabgelin.

(Dhalaalin-ta)

Wax dhalaala haya ka dhigid.

dhalaalin¹: m.f.dh eeg dhalaali. la-mid: dhalaalis, dhalalin.

dhalaalin²: m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

-ta: (n) the act of melting; fusion (fiyuushin)

-ta: (magac, dhedig, keli) adke, shiilid oo dareere u rogid. Dhalaalinta jaandigu hawl mal eh.

dhalaalin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) walax mid kale ku duldheji iyadoo dab la adeegsanayo.

m.f.dh eeg gabaysii.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u oggolow inuu gabay tiriyo.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dabayl leh ahaansho. 2. Qof dawdawle ah ahaansho.

adj., [expression] windy, breezy; boastful

de: windy, breezy; [fig.] boastful

lx: dabaylbadan

pd: (dabaylbadnaa)

ps: adj-expr

key: dabaylbadan

m.dh la-mid: dabaylbadnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabayl badnaan.

m.dh la-mid: dabaalin.