dabaylayn

-ta: (magac, dhedig, keli) laydha u dhigid oo neecawin si uu u engego.

(tilmaame) wax kooraamaysan ama wax dab leh ama.

(Dacayayn-ta)

Dacayid.

m.dh la-mid: dacayid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dacayda hoose ama gafuurka hoose ka xidhid. Hashu hadday ilmadiido dacayayn ayaa lagu oggolaysiiyaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qabac' samayn oo ku celcelin.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl amat arrin soo gebagebayn. Dabayaaqo ayaan ka gaadhay sheekada. Dh: dhammaad. Li: billow.

-ka: (magac, lab, keli) xagga dabaysha u kicid. Dabaylaysadka ka ilaaliya maqashab.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dabayl leh ahaansho. 2. Qof dawdawle ah ahaansho.

adj., [expression] windy, breezy; boastful

de: windy, breezy; [fig.] boastful

lx: dabaylbadan

pd: (dabaylbadnaa)

ps: adj-expr

key: dabaylbadan

m.dh la-mid: dabaylbadnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabayl badnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha 'bacbac' soo celcelin. Waa sangadh ka yeedha wax la isku gaaracayo ama la isku dhufanayo sida sacabbada. Bacbaclaynta sacabkiyo, qosolkiinnu badanaa, birqaankiinnu muu jabin?

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan faa'iido lahayn la imasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ay sameeyaan qaraxyo isdabajoog ahi. Bambamlaynta boobaha Allow na baal mari.

-ta: (magac, dhedig, keli) balasbalaslayn oo kolba dhinac u roorid.

f.mg1 (-cay, -cday) Ari dhanka dabayshu u socoto u goosmid.

-a: (magac, lab, keli) kolka ay xooluhu xaga dabaysha u kacaan oo aan laga celin karin. Daf miyuu i soo yidhi sidii waxar dabaylraacday.

(Dafdaflayn-ta)

Dafdaf la imaansho; sida dafdaflaha yeelid.

m.f.dh eeg dafdaflee.

-ta: (magac, dhedig, keli)) fudayd iyo xog la'aan la or'ordid. Dh: miyiritaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

(Dhaqaalayn-ta)

1. Si wanaagsan u ilaalin, wax u siin; si jacayl iyo turaal ku jiro, u dhaqid, u dhawrid.

2. Tashiilid; maradhaarayn.

m.f.dh eeg dhaqaalee.

-ta: (n) the act of economizing; thrift (thirift) ~ beekhaamin

Economizzare

To economize

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo dhuuni iyo dheef wuxuu u baahan yahayba siin. Dadka waawayni dhaqaalayn ayay u baahan yihiin. Dh: xanaanayn.

dhaqaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaala samayn oo wax soosaarka kor u qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) habhab ut socosho ama u ordid. Dadka culculus orokoodu waa habhableyn. Dh: habhablays, buldhuqbuldhuqleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) alaab iyo wax la mid ah qabqabta hayn oo iska dabadhicid. Gaadhiga faaruqnimada ayaa qabqablaynta ugu wacan.

qabqablayn -ta: (magac, dhedig, keli) qabqable iska dhigid oo jiidhjiidh iyo arbush wadid. Qabqablayn wax laguma helee qun yar soco.

-ta: (magac, dhedig, keli) si rable ah u boodboodid. Rabrablayn badanaa ma dabagaallaa.

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan

m.dh la-mid: damaan.

f. n. bail; guaranty

-ka: (magac, lab, keli) xoolo iibgeyn loogu talagalay. Dibi dabaan ah ayaa lo'da la socda.

a: damaan, damaanad

de: bail; guaranty

lx: dabaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: dabaan

(Dabay-sha)

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

Wind

f. n. wind; weather

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(tilmaame) lax sinta ama dhinac madow. Laxda iyo naysheeduba way daylan yihiin. Dh: galaalan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

1. (-) Daal hayo; daaley.

2. (Daallan-ka) Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeeda la cuno; (ama daalan).

m.l Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeed la cuno. la-mid: daalan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

der. [adjective] tired

daallan n. sweet, dessert

(tilmaame) qof tacabsan oo hawl badan qabtay. Nin daallani dar ma shubo duunyana ma daajiyo. Dh: noogsan, dakaansan.

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

(tilmaame) hal daba go'an. Dabalaay gooji ama hagoojin geela gu'ga dhali baad iigu jirtaa.

(fal) laydha u dhig oo neecawi si uu kuugu engego.

(Dabrayn-ta)

Weerar dabro ah dib u celin.

m.f.dh eeg dabree.

vl. n. state of being ambushed

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar aan tudhaad lahay ku qaadis.

de: state of being ambushed

lx: dabrayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dabrayn

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Neef, wax la dacayey ahaansho. la-mid: dacayeysan.

(tilmaame) mid dacayda ama gafuurka ka xidhan.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

N Pennisetum divisum (Gmel) Henr. Gramineae.

N Panicum turgidum Forsk. Gramineae.

der. [adjective] complete, perfect, irreproachable

de: complete, perfect, irreproachable

lx: dhaylan

ps: adj-der

key: dhaylan

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.