dabayl tuul

Fohn wind

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yagaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

m.dh (-lo ..., m.l) (juqraafi) Dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yaqaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

-ka: (magac, lab, keli) weel ama koob dhegle ah oo dheer xagga sarana af ballaadhan ku leh, xagga hoosana u yar. Dh: farasle, dabadhuub.

(Dabakafuul-ka)

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

v. climb on the back (of camel, truck, etc.)

dabakafuul m. n., [compound] boy helper on a truck ~ bus

-ka: (n) a boy who assists or helps the driver of a truck or a bus

-ka: (magac, lab, keli) wiil baabuurta ka xoogsada oo meel walba u raaca aanse wadin. Dh: kirishbey.

m.dh (-lo ..., m.l) (juqraafi) Dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yaqaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

Sandstorm

Dust devil

Etesian wind

m.l (-xyo, m.dh) (c.cimi.) Duufaan bataax xoogaa qaro leh sidata oo dabayl xoog lihi waddo. Qurubyada bataxa ahi mar mar dhif ah ayay kor u kacaan in ka badan 15 ilaa 30 mitir dhulka korkiisa, in badanna kama durkaan meesha ay yaalliin ama isha (source).

Windward

Mountain wind

name-m see-off the water caravan. Lit: he who is born when the water caravan starts its journey to the well during the night

magac loo baxsho wiil dhashey xilli uu dadku socdaal biyadhaamis iyo aroor habeenaad u baxay.

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan nidaamsanayn ee doqonnimo loo badinayo. Dh: marajiid.

bahaluul -ka: (magac, lab, keli) darajo sare oo Rabbi gaadhsiiyo cidda uu jecelyahay ee dhab uga cabsoota, ilaalisana wixii uu faray ee ka tagta wuxuu ka taga yidhi. Dh: saahid, suufi.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah doogga oo dhaadheer, aqal soomaaligana lagu sameeyo xooluhuna cunaan.

de: wind; weather

hm: 1

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n1-f

xe: It will be a bit windy tomorrow.

xv: dabeyl

key: dabayl_1

a: dabeyl

de: paralysis, palsy

hm: 2

lx: dabayl

pd: (/sha)

ps: n0-f

key: dabayl_2

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid.

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax qoyan si uu u qallalo dabayl u dhigid. m.f.dh, dabaylayn.

(fal) xagga dabaysha u kexee. Maroodiga dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laydha u dhigid oo neecawin si uu u engego.

(Labaclul-ka)

Laballaabow.

m.l 1. Ruxashada xulusta iyo naasaha. 2. Neef xoolo ah oo sid dhaweeyey oo candho keenay.

m. n. hesitation, indecision

-ka: (magac, lab, keli) ruxashada xaluska iyo naasaha.

labaclul -ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo sid dhaweeyey oo candho keenay.

labaclul -ka: (magac, lab, keli) walaac iyo werwer qofka gala oo go'aanka uu qaadanayo kolba shiki ka geliya. Dh: labaclulan, labalaabow, salkakac, laablakac.

cf: laballaabow

de: hesitation, indecision

lx: labaclul

pd: (-ka)

ps: n-m

key: labaclul

(Macaluu-sha)

Caato; weydnimo; xayeesinnimo.

macaluul¹: m.dh Dhuubnaan ama xayeesinnimo ku dhacda nafleyda oo ka dhalata nafaqadarro.

macaluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Naflay nafaqo-darro ama jirro darteed u caatoobid.

macaluul¹: m.dh Dhuubnaan ama xayeesinnimo ku dhacda nafleyda oo ka dhalata nafaqadarro.

macaluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Naflay nafaqo-darro ama jirro darteed u caatoobid. m.f.dh, macaluulid.

f. n., [abstract] starvation, extreme hunger, malnutrition; anorexia; destitution

macaluul [inchoative] v. become thin, waste away; starve; be destitute

-macaluusha: (n)l. skinniness (iskinines); leanness (liin-nes); thinness (thiinnes); weight loss caused by lack of food or malnutrition ~ caato. 2. hunger

(fal) gaajo iyo nafaqadarro u dhimo, macaluuli ha ku hesho. Shicibkii wax soo saar diidoow macaluul. Dh: gaajoo. Li: dhereg.

macaluul-sha: (magac, dhedig, keli) gaajo baahsan oo nafaqadarro iyo dhimasho keenta. Li: dhereg.

-ka: (magac, lab, keli) qof kartidiisu koobantahay oo doqonniimo ku jirto.

-ta: (magac, dhedig, keli) waadaan ceelka la soo daray oo aan buuxin.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan dhaqanka iyo diinta midna qaddarin. Dh: kabacad.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

Aeollan

(fal) dabayli ha kugu dhacdo. Willku wax dabaylooday ayuu iila muuqdaa.

dabaylood-ka: (magac, lab, keli) xilliga dabayshu dhabanayso. Dabayloodka ka ilaali carruurta.

dabaylood -ka: (magac, lab, keli) wax dhammaad ah. Hawshii waa dabaylood baan filayaa hadda. Dh: gabaabsi.

m.l Dhanka dabayshu ka timaaddo.

-a: (magac, lab, keli) rogrogmashada iyo gedgeddoonka dabaysha ee wax burburisa.

(fal) xoog u orod; fadal kici.

fadaltuur -ka: (magac, lab, keli) xoog u ordid: fadalkicin.

(Qaballuus-ka)

Nacas dheer oo qaab xun.

m.l (-syo, m.dh) Qof qaangaar ah oo garmaqaatenimo iyo nacasnimo isku darsaday.

m. n. (adj.): rude person; idiot; coarse, crude

-ka: (magac, lab, keli) qof qaab daran oo wax u dhiman yihiin. Qaballuus wax ha weydiin. Dh: nacas.

de: rude person; idiot; [atr.] coarse, crude

lx: qaballuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaballuus

m.l W. ah: xoolo wabax ah oo baryey xeradoodii meel aan ahayn.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo soo cabbay aanse reerkii gaadhine dhexda ku sii dhaxay.

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

-ga: (magac, lab, keli) dameer yar oo hooyadaadii markuu jaqayo labada lugood dhexdooda ka nuuga.

(fal) xoolo, dhanka dabaysha u kac.

f.mg1 (-cay, -cday) Ari dhanka dabayshu u socoto u goosmid.

-a: (magac, lab, keli) kolka ay xooluhu xaga dabaysha u kacaan oo aan laga celin karin. Daf miyuu i soo yidhi sidii waxar dabaylraacday.

m.l Duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) duullaan rogaalcelis ah oo cid dhowaan la dhacay lagu sameeyo.

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah marooyinkii hablihii hore xidhan jireen.

Biconvex

(Dabakarruub-ka)

Cudur lo'da ku dhaca.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m. n., [compound] disease of cattle

-ka: (n) a cow disease; diarrhea also diarrhoea (daay-riya) that affects cows

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha ku dhaca gaar ahaan lo'da. Dabakarruub ayaa xoolihii dhammeeyey.

cf: dabo + ka + ruub

de: disease of cattle

lx: dabakarruub

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dabakarruub

-ka: (magac, lab, keli) xagga dabaysha u kicid. Dabaylaysadka ka ilaaliya maqashab.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Wax dabayl leh ahaansho. 2. Qof dawdawle ah ahaansho.

adj., [expression] windy, breezy; boastful

de: windy, breezy; [fig.] boastful

lx: dabaylbadan

pd: (dabaylbadnaa)

ps: adj-expr

key: dabaylbadan

m.dh la-mid: dabaylbadnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dabayl badnaan.

-ha: (n) breaststroke (bareesti-istarook)

Planetary wind

Deflation

m.l (-xyo, m.dh) (c.cimi.) Duufaan bataax xoogaa qaro leh sidata oo dabayl xoog lihi waddo. Qurubyada bataxa ahi mar mar dhif ah ayay kor u kacaan in ka badan 15 ilaa 30 mitir dhulka korkiisa, in badanna kama durkaan meesha ay yaalliin ama isha (source).