dabax — Macnaha & Turjumaada

1

dabax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

1

daabax¹: m.l 1. D. ah: neef xoolo ah oo qalliin ku habboon. 2. D. ah: hilib aan tamooti ahayn. 3. la-mid: daabaxid. la-mid: dabaax¹, dabax¹, dibaax, dubaax.

2

daabax²: f.g1 (-xay, -xday) Neef xoolo ah gawricid. la-mid: dabaax², dabax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xoolo qalliin loogu talagalay oo huteellada lagu shaaruqo. Daabax baan qali lahaa haddaan muuni horaba tooso. Dh: ammaami.

waa la naqliyay ✓

1

dabaax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabaax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof wax gawraca. Dh: gasaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase; run after s.o. ~ s.t.

2

lx: daba

3

pd: (daba-orday)

4

ps: v1=tr

5

xe: I ran after the bus.

6

xv: Baska ayaan daba-orday

7

key: daba

waa la naqliyay ✓

1

dabac¹: m.l la-mid: debcid.

2

dabac²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: debec².

waa la naqliyay ✓

m. n. manner, behavior, character

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) habdhaqanka wanaagsan ee bini'aadamku ku wada noolaado. Deegaay dabacwanaagey, adaan dumar oo dhan kaa doortay.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabci

2

de: manner, behavior, character

3

lx: dabac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: dabac

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dabada ay leeyihiin xayawaanku sida geela, lo'da iyo daayeerka. Dh: dib, dabo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (ugaar) la dabay oo la qabtay; dabin loo dhigay ku dhacay oo ku jira.

2

2. La jiida hayo oo mid ka horreeya ku xiran; xiriirsan.

3

3. (timo) lafta lagu nabay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1 . Wax la dabay ahaansho. 2. Wax tidcan ahaansho (timo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax la dabay ahaansho. 2. Wax tidcan ahaansho (timo). m.f.dh, dabnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] trapped, snared; towed; braided

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax dabin ku jira. Sagaara daban oo bakhtiya ayaa geedkan gadawga leh hoostaalla.

2

daban: (tilmaame) awr, awr kale ku xidhiidhsan. Awr daban baa duleedkeenna la mariyey.

3

daban: (tilmaame) wax la dabay sida gaari iyo wixii la mid ah, la jiidayo.

4

daban: (tilmaame) timo tidcan. Timo daban lahayd caroosaddo.

5

daban: (tilmaame) il aan kala furrayn oo inta badan xiran. Il daban aadmigaa og ur dabanna allaa og.

waa la naqliyay ✓

1

de: trapped, snared; towed; braided

2

lx: daban

3

pd: (dabnaa)

4

ps: adj-der

5

key: daban

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaq-a)

2

1. Dabool weelasha afka laga saaro.

3

2. Aqal ka samaysan qolal korka iska saarsaaran, intii isku heer ah oo simanba; reen; fooq.

waa la naqliyay ✓

1

dabaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

2

dabaq²: f.g1 (-bqay, -baqday; -bqi) Wax, dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka samaysan, daboolid. la-mid: dabbaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) 1. Dabool xardhan oo caw, qabo iyo wixi lamida ka smaysan, oo xeeryaha lagu daboolo. 2. Dhismo leh guryo is dul saaran, fooq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. floor, story ~ storey of a building

2

dabaq m. n. lid, cover

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) storey (istoori) also story ~ dabakh

2

dabaq -a: (n) lid (liidhy cover (kaver) ~ dabool

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) weel sarriig maydho iyo wixii la mid ah laga tolo oo kimista lagu rito. Odayadii dabaq loxoox ah ayaa loo geeyey.

2

dabaq -a: (magac, lab, keli) dabool weelasha afka laga saaro. Dugsibaa ku dhaca xeedhadaan dabaqu saarayne. Dh: dabool.

3

dabaq -a: (magac, lab, keli) dhismaha guryaha la is kor saaro ee ka kooban laba iyo wixii ka badan. Faadumo aqal dabaq ah ayay dhisatay. Dh: fooq, bandarad.

waa la naqliyay ✓

طَبَقَة، طَابَق، دَوْر

waa la naqliyay ✓

1

(Dabar-ka)

2

1. Xarig gaaban oo xoolaha addimmada lagaga xiro kolka la lisa hayo (sida lo'da) ama la doona hayo inayan fogaan ama baxsan (sida geela); seeto.

3

2. Midab cawl ah oo ilkaha ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiim.) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1). m.f.dh, dabrid².

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid. m.f.dh, dabrid.

waa la naqliyay ✓

Connective

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobble rope for camels; fetters, manacles, chains

2

dabar v. hobble (a camel), tether, tie up, fetter, chain

waa la naqliyay ✓

name-m hopple robe; fetter, manacle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) plaque (palaak)-, plaque on a tooth surface

2

dabar -ka: (n) shackle (shaakaiy fetter (fe-tar); the hobble of an animal ~ seeto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.

2

dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.

3

dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.

4

dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.

5

dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) beytari iyo wixii la mid ah, danab u yeel oo tamari. Dh: dabee, jaajgaree, danabay.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: markab ama doon aan waxba saarrayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -wixi) Ku d.: cid ku maadeysasho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) (ku ~) cid ku maadeysasho oo ka tooxsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

gabax¹: m.l.kh Meel bannaan oo dabayl iyo dhaxan badan.

2

gabax²: f.mg1 (-xay, -xday) Si tartiib ah oo aan biyo dhig lahayn u di'id (roob).

waa la naqliyay ✓

m. n. open empty place; low and flat area

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid duqoobay oo da' aawadeed, la dhacay.

2

gabax -da: (magac, dhedig, keli) meel abaar ah oo aanan dhir iyo cawstoona lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaahiir

2

de: open empty place; low and flat area

3

lx: gabax

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: gabax

waa la naqliyay ✓

1

(Kabax-a)

2

Meesha ceel ama wax kale laga qoda hayo, oo kolka hore ciidda jilicsan laga qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel ciidda laga qaado si ceel iyo wixi lamida looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. excavation

2

kabax v. get out, come out, grow out of

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. leave from; go out of or away from ~ ka bax. 2. resign (rizeen); give up a position. Ex: Cali guddigii wuu kabaxay; Ali has resignedfrom the committee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciidda sare ee jilicsan ka dul xaadi. Intaanad dhismaha bilaaban ciidda sare ka kabax.

2

kabax-da: (magac, dhedig, keli) ka xaadinta cüidda jilicdsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabax-a)

2

Jaadadka dhigaha aqalka (khaymadda) lagu dhiso jaad kamid ah oo waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhigaha waaweyn ee aqalka miyiga.

waa la naqliyay ✓

m. n. large portable hut

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jaadadka dhigaha aqalka lagu dhiso jaad ka mid ah oo waaweyn. Qabaxa aqalka saara oo ku adkeeya. Dh: dhigo.

2

qabax -da: (magac, dhedig, keli) eeg qab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: khaymad

2

de: large portable hut

3

lx: qabax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: qabax

waa la naqliyay ✓

1

(Wabax-a)

2

(xoolo) biya-ka-dhereg ama ka-dheregsanaan; kolka biyaha aad loo cabbo, sida la yahay.

waa la naqliyay ✓

1

wabax¹: m.l.kh Biyo ka dhergidda (xoolo).

2

wabax²: f.mg1 (-bxay, -baxday; -bxi) Xoolo biyo ka dhergid. la-mid: wabaxso.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Biyo ka dhergidda (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] satisfaction of thirst; animal that has drunk its fill of water

2

wabax v. drink its fill, satisfy its thirst for water (of animal only)

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) watered (wo-teridh); watered animal; satiated (seey-shi-yeeytidh) with water, especially an animal ~ wabaxsan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo cab oo aad uga dhereg.

2

wabax-a: (magac, lab, keli) xaalka ay xooluhu dareemaan kolka ay biyo ka dhergaan. Wabax geel dhacani ma celiso

waa la naqliyay ✓

1

(Daacuun-ka)

2

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaxad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaxir².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaxiran. la-mid: dabaxirnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dabaxirnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirsan ahaansho. m.f.dh, dabaxirnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku d.: cid, cid kale wax ay caadeystay kula saaxiibid. m.f.dh, dabaxirasho.

waa la naqliyay ✓

/sab sakwant/ subse- quently;(adj) ku xiga (ku dabaxiga).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.

2

dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.

3

dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.

4

dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.

5

dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.

6

dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.

7

dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.

8

dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?

9

dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.

10

dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.

11

dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: connected (to); attached to the end of s.t.

2

lx: ku dabaxiran

3

pd: (dabaxirnaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_dabaxiran

waa la naqliyay ✓

n., dabaxaw, -di; this man has diarrhoea, ninkaasi dabaduu ka baxayaa.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn. m.f.dh, dabaxadid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay hurudda, farxumayn.

2

dabaxad-ka: (magac, lab, keli) eeg dabamaryayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur calooleed leh shuban xad dhaaf ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur calooleed leh shuban xad dhaaf ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] diarrhea

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur, shuban-biyood xoog ah. Dh: daacuun, daacuuncalooleed.

waa la naqliyay ✓

1

de: diarrhea

2

lx: dabaxaw

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: dabaxaw

waa la naqliyay ✓

1

dabaxir¹: m.l Maro yar oo carruurta markaa dhalata dabada looga xiro, si aayan isugu hallayn saxarada.

2

dabaxir²: f.g1 (-ray, -rtay) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirin.

waa la naqliyay ✓

1

dabaxir¹: m.l Maro yar oo carruurta markaa dhalata dabada looga xiro, si aayan isugu hallayn saxarada.

2

dabaxir²: f.g1 (-ray, -rtay) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirin. m.f.dh, dabaxirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro yar oo carruurta markaa dhalata dabada looga xiro, si aayanay isugu bi'in saxarada.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarbax-a)

2

Eedbax.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax¹: m.l la-mid: aarbixid.

2

aarbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka aa.: qof eed loo haystay iska daaficid. 2. Ka aa.: qof ka aargudasho.

waa la naqliyay ✓

1

aarbax: v., [compound] take revenge

2

aarbax: vl. n. vengeance; vindication

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed iyo arrin laguu haystay ka garbax. Ka aarbaxa eedda, kolkuu arrin joogo. Dh: eedbax.

2

aarbax -a: (magac, lab, keli) arrin hore la iskugu haystay ka garrankiisa. Mar haddii talo laguu qabsado, aarbax uun baa kuu bannaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) daanshadaanshood u soco oo iska taxtaxaash; iska temeshlay. Dhulku waa nabade, dhankaad rabto u adamax. Dh: daanshadaanshoo, tamashlee, taxtaxaash, tamuum, tamashlay.

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

1

badbax¹: m.l Guuridda reero xagga badda u guuraan si ay uga samatabbaxaan dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida.

2

badbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka b.: halis ka samatabbixid. 2. Ka b.: si looga samatabbaxo dhibaatada dhuugga, baalka iyo wixi lamida xagga badda u guurid (reero).

waa la naqliyay ✓

v., [compound] survive ~ come through something

waa la naqliyay ✓

1

de: survive ~ come through s.t. (e.g., get out of some pressure or problem); With preposition ka

2

lx: badbax

3

pd: (badbaxay)

4

ps: v1=cmp

5

key: badbax

waa la naqliyay ✓