dabato — Macnaha & Turjumaada

1

(Dabata-da)

2

Dad aalaa ku nool ugaar ay dabtaan oo cunaan keliya.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad ugaarsi ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad ugaarsi ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] hunters, people who live by hunting

waa la naqliyay ✓

-dabatada: (n) hunters (hantens); people who make their living by hunting ~ ugaarsato

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) ugaadhsatada duurjoogta. Dh: ugaadhsato.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunters, people who live by hunting

2

lx: dabato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dabato

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabata-da)

2

(senen) karti isha dadku leedahay oo wixii wanaagsan oo ayan lahayn oo ay jeclaysato wax ku yeeli karto; qumanyo; il; cawryid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Karti isha dadku leedahay oo la rumaysanyahay inay cid wax ku yeeli karto.

waa la naqliyay ✓

f. n. the evil eye

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la jeclayn lagana ilaashado in cidi kaa gasho. Dh: karabato.

waa la naqliyay ✓

1

de: the evil eye

2

lx: dhabato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: dhejis

6

key: dhabato

waa la naqliyay ✓

1

(Darata-da)

2

Cudur idaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur halis ah sambabada idaha ku dhaca oo diif iyo qufac badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur halis ah, sambabada idaha ku dhaca oo diif iyo qufac badan leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. disease afflicting sheep

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca xoolaha marka ay goonka cunaan ee ay xaaraan dhimashana ku timaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: disease afflicting sheep

2

lx: darato

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f

5

key: darato

waa la naqliyay ✓

1

(Qabata-da)

2

Qalab qaabab badan loo yeelo oo sida manqaska ka samaysan labo birood oo isweydaaranaya laakiin aan wax jarine, waxyaalaha qabashadoodu dhib badan tahay lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Qalab sida manqaska laba birood oo isweydaar ah ama hal bir oo la isku soo laabay ka samaysan oo waxyaalaha aadka u kulul lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Qalab sida manqaska laba birood oo isweydaar ah ama hal bir oo la isku soo laabay ka samaysan oo waxyaalaha aadka u kulul lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

f. n. pliers; pincers, tongs

waa la naqliyay ✓

(Gabato) S Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qab.

2

qabato -da: (magac, dhedig, keli) qalab kala waawayn oo loo adeegsado isku dhejinta laba walxood iyo wax ka badan. Qabato ku qabo yaanay labada loox is dhaafine. Dh: mesebed.

3

qabato -ta: (magac, dhedig, keli) qalab yar oo warqadaha lagu qabto oo biin yar ku dhejisa. Waraaqaha qabato ku dheji. Dh: qardhab, agraafees.

waa la naqliyay ✓

Qalab-gacmeed labo lugood iyo labo qal oo iskuruug xardhan leh ee loogu isticmaalo wax qabatinka guud, jaridda masaamiirta iyo siligga qarada yar, xajinta, furidda iyo xiridda shayga dhabbannada leh sida qodobbada iyo qabbirrada furidda iyo xiridda sahlan, murxinta birnugaylka duuban, laabidda dacallada birnugaylka iwm.

waa la naqliyay ✓

1

de: pliers; pincers, tongs

2

lx: qabato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: qabato

waa la naqliyay ✓

s.m. - Sabti.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad soo laysta oo soo qadhaabta ugaadha. Dh: gabraaraysato, dabato, ugaadhsato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kadeed iyo dhib.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dabaal samayn. la-mid: dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dabaal samayn. m.f.dh, dabaalasho.

waa la naqliyay ✓

v. swim

waa la naqliyay ✓

-dabaashay / dabaalatay: (v) swim (iswim). Ex: ma dabaalan taqaan? can you swim?

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha dul sabbee adoon dhulka taabanayn waxna fuushanayn. Kaalay badda dabaalo. Dh: dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: swim

2

lx: dabaalo

3

pd: (dabaashay)

4

ps: v3b=

5

key: dabaalo

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhammaaday ama soo afjaran noqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabasha-da)

2

1. (ugaar) qabsasho inta dabin loo dhigo.

3

2. (timo) firasho; nabasho; kawirasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabo².

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of catching, trapping

waa la naqliyay ✓

-dabashada: (n) hunting by trapping ~ ugaarsi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabin aad dhigatay, ugaadh ku qabasho.

2

dabasho-da: (magac, dhedig, keli) timo tidcasho; timo soohasho.

3

dabasho -da: (magac, dhedig, keli) ugaadhsiga duurjoogta oo xarko loo daadsho si ay lugaha ula gasho. Dabashada ugaadha dad baa ku nool.

4

dabasho-da: (magac, dhedig, keli) ilmaha aan weli ababin ee markaa uun soo dhashay oo caano cusub oo dambar ah nuugid oo ku bukood. Dh: daabasho. dabasoco: (fal) wax kaa horreeya ka dambee oo xaggiisa dambe soco. Li: horsoco.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of catching, trapping

2

lx: dabasho

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: dabasho

waa la naqliyay ✓

agg. - kadeedan, cadaaban.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naag xun oo dhillaysata. Dh: dhillo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dafto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kabatole.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac,lab, kali) mudacweyn oo kabaha lagu tolo oo daab leh. Dh: kabatole.

2

kabatol -ka: (magac, lab, kali) qofka kabaha tola ama sameeya. Dh: kaboole, kabatole.

waa la naqliyay ✓

1

(Laabata-da)

2

1. Kalaggoysyada xubnaha.

3

2. Meel laab ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meesha xubnaha waaweyni iska galaan oo laallaabata. 2. la-mid: laabad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meesha xubnaha waaweyni iska galaan oo laallaabata. 2. la-mid: laabad.

waa la naqliyay ✓

f. n. joint (of body); angle, corner

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weecad goolad ah. Laabatada buurta ayuu gaadhigu ka booday.

2

laabato -da: (magac, dhedig, keli) xagal ama meel addin ka laabmo. Laabatada ayaa i xanuunaysa. Dh: xagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: joint (of body); angle, corner

2

lx: laabato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: laabato

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta geedsaarku leeyihiin oo ay geedaha kale ku qabsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xubinta geedsaarku leeyihiin oo ay geedaha kale ku qabsadaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig. keli) xubintal geedsaarku leeyihiin oo ay geedaha kale ku qabsadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Turub la ciyaaro oo qof hal mar wada helo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) turub la ciyaaro oo qof hal mar wada helo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dat) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

2

N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase; run after s.o. ~ s.t.

2

lx: daba

3

pd: (daba-orday)

4

ps: v1=tr

5

xe: I ran after the bus.

6

xv: Baska ayaan daba-orday

7

key: daba

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

2

S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.

2

dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.

2

dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.

3

dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.

4

dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.

5

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.

6

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. mucayan, la yaqaanno.

waa la naqliyay ✓

(suffix)-, if she... Ex: hadday jeclaato; if she likes; hadday fiicnaato; ifshe gets better

waa la naqliyay ✓

1

de: may you / she be

2

lx: -aato

3

ps: v5a-2sg/3f-opt

4

xe: May she like the house!

5

xv: Guriga ha jeclaato!

6

key: -aato

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) godob raagtay iyo utun hore. Abaso horuu qabay ninka dacwoonayay.

waa la naqliyay ✓

/abeyt/abates, abated; (v) 1. yaraato ama gudho. e.g. My illness abated a little. (v) 2. joojin.

waa la naqliyay ✓

v.tr., din, hoosaysii, jooji, yaray, yaraysii, ganac jebi.

waa la naqliyay ✓

s.m. labbis.

waa la naqliyay ✓

1

(Caata-da)

2

1. Aan hilib iyo baruur lahayn; weyd; xayeesi.

3

2. Daal, noog.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caataysnaanshada. 2. C. ah: nafley hilibka iyo baruurta jirkiisu yaryartahay. 3. Hilib aan dux lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caataysnaanshada. 2. C. ah: nafley hilibka iyo baruurta jirkiisu yaryartahay. 3. Hilib aan dux lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. thin person, slim man, skinny one

waa la naqliyay ✓

nickname-m thin, slim, skinny

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) lean or slender in form; skinny (skint); thin (thin); slim (islim) ~ xayaysi, caataysan. Ex: wiil caato ah; a thin boy

2

caato -caatada: (n) thinness; leanness

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daalka iyo rafaadka qofku ka qaado socodka iyo shaqada badan.

2

caato: (tilmaame) aan hilib iyo baruur lahayn. Dh: weyd. Li: shilis.

waa la naqliyay ✓

1

cf: macaluul

2

de: thin person, slim man, skinny one

3

lx: caato

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: caato

waa la naqliyay ✓

نحيل

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Qalab daab u samaysasho. 2. (f.mg) Ku dhicid daab (dhasha xoolaha). Tusaale: “Waxartu waa daabatay”.

waa la naqliyay ✓

1

v. make a handle for something

2

daabo v. become sick, get diarrhea (of calves)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo maqal ah oo dhashay, dambar ama caano ku shuban. Nirigtii danbarkii bay ku daabatay.

2

daabo: (fal) daab la qabsado u samayso; gasho daab. Waranka daabo oo dagaalka aad.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaca-da)

2

Dabaysha caloosha ku jirta oo inta hunguriga soo marta afka ka soo baxda iyadoo yeer la maqlo wadata.

waa la naqliyay ✓

1

daaco¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Neef dhawaaq leh, caloosha ka timaadda oo afka ka soo baxda. 2. Dhul godan oo aan dhir lahayn.

2

daaco²: f.mg3 (-cday, -catay) la-mid: daac².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Neef dhawaaq leh, caloosha ka timaadda oo afka ka soo baxda. 2. Dhul godan oo aan dhir lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. belch, burp

2

daaco [feminine] n. edge of river (where water is shallow), bank, shallows; any unlevel surface

waa la naqliyay ✓

-daacada: (n) belch (beelji); burp (beerp); eructation (irek-teey-shin); the expelled air from the mouth —daacaqurun -ka: (n) bad smelling eructation or belching (beel-jing)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neefta ka soo baxda caloosha ee uu dhereggu inta badan keeno. Daaco dhereg bay marag u tahay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill down, pour down, flow away

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill down, pour down, flow away

2

lx: daado

3

pd: (daatay / daadatay)

4

ps: v3b=

5

key: daado

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daagad.

waa la naqliyay ✓