Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

dabargo'¹: m.l Ciribtirmidda ku dhacda wax asalkiisa ama firkiisa.

2

dabargo'²: f.mg1 (-'ay, -'day) Wax asalkiisa ama firkiisa ciriitirmay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

dabargo'¹: m.l Ciribtirmidda ku dhacda wax asalkiisa ama firkiisa.

2

dabargo'²: f.mg1 (-'ay, -'day) Wax asalkiisa ama firkiisa ciriitirmay noqosho. m.f.dh, dabargo'id.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baaba' oo taranla'aani ha kugu dhacdo.

2

dabargo' -a: (magac, lab, keli) cayn la yaqaannay marka ay dhammaato waxna aan laga hayn. Dameerfarowgii soomaaliya dabargo' buu qarka u saaran yahay.

waa la naqliyay ✓

Extinction

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhammaaday ama soo afjaran noqo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-gooyay, -goysay) Wax jiritaankooda baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-gooyay, -goysay) Wax jiritaankooda baabbi'in. m.f.dh, dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

-yey / darbargowsey: (v) eradicate (iraadi-keeyt)-, eliminate (ilimi-neeyt); get rid of; abolish (aboo-lishy exterminate (ikis-teer-mineeyt)

waa la naqliyay ✓

(fal) waxba haka reebin. Cudurrada la dabargoyn, caashaqa ha lagu daro. Dh: baabi'i, tirtir. Li: kori, kobci.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'naa, -'nayd) Wax dabargo'ay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] eradicated, eliminated, destroyed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax halaagsamay oo aan waxba ka jirin. Kol hadduu ninkii dhintay reerkaasi wuu dabargo'an yahay. Dh: cidhibtiran.

waa la naqliyay ✓

1

de: eradicated, eliminated, destroyed

2

lx: dabargo'an

3

pd: (dabargo'naa)

4

ps: adj-der

5

key: dabargo'an

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabargo'².

waa la naqliyay ✓

1

(Ciribtir-ka)

2

La wada tirtiro oo aan wax ka harin; dabargoyn; baabbi'in.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabargo'an. la-mid: dabargo'naansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: dabargo'naan.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - ciribtirid, dabargoyn, baabi'in.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gabow oo duugow ama raag oo waar. Ku abaad aduunyada, halkii Eebbe ku qoray.

2

abaad: (fal) adoo hore u irmaanaa, ha dhiiqin oo gudh.

3

abaad -ka: (magac, lab, keli) wax irmaanaa oo gudhay ama dabargo'ay. Waxan ku aroornay ceel abaaday oo waa hore laga guuray.

4

abaad -ka: (magac, lab, keli) gabowga iyo duugoobista cid haleela.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) barashada jaraynta iyo xeorashada kala soocidda nafleydii dabargo'day iyo ta weli dhaqan.

2

abla'ablayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku jiray kala soocsoocid; wax isku darsanaa kala soorid. Abla'ablayn buu odaygu xoolaha ku bilaabay. Dh: abla'ablays.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadkaa ba', madho oo ha jirin.

2

baaba' -a: (magac, lab, keli) wax tirtiran oo noqday wax aan jirin; wax aan muuqan oo raad lahayn. Baaba'a lo'da abaartaa keentay. Dh: dabargo'. Li: jirid, joogitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tashiilin hana bcekhaainin. Dh: bulqaas, yaree, gaabi.

2

baatul: (fal) cid ama wax kale, baabi'i ama burburi. Keenediid Bitikhan waysagi, gaas ku baatulaye Dh: maaruq, dabargoo, cabarjar. Li: dhao.

3

baatul -ka: (magac, lab, keli) dhaqualocarrayn zan madax loo yeelin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanabeelid; xoolaha oo dabargo'a ama abaar iyo aafo dhacda.

2

candhago'id-da: (magac, dhedig, keli) candhada xoolaha irmaan, barwaaqo ama lisid la'aan dartood, la go'id oo hoos u raaricid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabargoo; baabi'i; dabarjar.

2

cidhibtir -ka: (magac, lab, keli) wax hore u jiray, baabi'in; wax jiray, dabargoyn. Cidhibtirka cudurka dabaysha, ayay hay'addayadu ka haqaysaa. Dh: dabargoyn, baabi'in.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dabargo'.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dabargo'id.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] eradicate, eliminate, destroy completely, annihilate

waa la naqliyay ✓

1

de: eradicate, eliminate, destroy completely, annihilate Alt sp: dabargoo

2

lx: dabargooy

3

pd: (dabargooyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: dabargooy

waa la naqliyay ✓

1

(Dabargoyn-ta)

2

Ciribtir

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabargoo. la-mid: dabargoys (3).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jirey baabi'intii. Dabargoynta lagu sameeyey geedihii waad yaabi markaad aragto kaymaha. Dh: dabarjarid, tirtirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabargoys-ka)

2

(xoolo) raadka ku hara oo ka muuqda meeshii dhudhummada dabarka lagu xiri jirey; haar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-syo, m.dh) Haarta dabarku ku reebo addimada awrka. 2. (-syo, m.dh) D. ah: awr dabarka lagu xiro had iyo jeer jara. 3. la-mid: dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cidhibtirid oo halaagid. Israa'iil waxa ay Falastiin ka waddaa waa dabargoys.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] get free from the hobble; be out of control ~ unruly

waa la naqliyay ✓

1

de: get free from the hobble; be out of control ~ unruly

2

lx: dabargooso

3

pd: (dabargoostay)

4

ps: v3b=cmp

5

key: dabargooso

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) eradication (iraadi-keey-shin) ~ ciribtir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhammaasho oo wax dabar go'ay noqosho. Dagaalladu waxay keenaan nabaadguur iyo dabago'idda duurjoogta. Dh: dabarag'id.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daagad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.

waa la naqliyay ✓

v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.

2

daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy

2

lx: daaro

3

pd: (daartay)

4

ps: v3b=tr

5

key: daaro

waa la naqliyay ✓

1

(Dabar-ka)

2

1. Xarig gaaban oo xoolaha addimmada lagaga xiro kolka la lisa hayo (sida lo'da) ama la doona hayo inayan fogaan ama baxsan (sida geela); seeto.

3

2. Midab cawl ah oo ilkaha ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiim.) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1). m.f.dh, dabrid².

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid. m.f.dh, dabrid.

waa la naqliyay ✓

Connective

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobble rope for camels; fetters, manacles, chains

2

dabar v. hobble (a camel), tether, tie up, fetter, chain

waa la naqliyay ✓

name-m hopple robe; fetter, manacle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) plaque (palaak)-, plaque on a tooth surface

2

dabar -ka: (n) shackle (shaakaiy fetter (fe-tar); the hobble of an animal ~ seeto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.

2

dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.

3

dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.

4

dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.

5

dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabra-da)

2

Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

dabro¹: m.dh 1. Geed nagaar dhulka ku faalada, laamo dhuudhuuban oo jilicsan leh, xooluhu daaqaan oo dooxooyinka ka baxa. 2. (-ooyin, m.l) Weerar rogaal celis ah.

2

dabro²: f.g3 (-raday, -ratay) Awr iyo wixi lamida dabar ku xirasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. ambush

2

dabro v. hobble (an animal) for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef dabar ku xidho. Awrka dabro.

2

dabro -da: (magac, dhedig, keli) ciidan gaar ah colka la weerarayo gudaha u gala oo wax soo dhaca oo soo burburiya. Dabro ciidan ah baa na soo dhexgashaye innaga saara.

3

dabro-da: (magac, dhedig, keli) rogaalcelis waran ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Daanga-da)

2

Galley la saloolay: salool; qaloon.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] popped grain (such as corn, wheat, lentils)

waa la naqliyay ✓

-daangada: (n) popcorn (paap-koorn) ~ salool, qaloon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) galley la saloolay. Daango iyo bigays baan ku cuwaaftay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaloon, salool

2

de: popped grain (such as corn, wheat, lentils)

3

lx: daango

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: daango

waa la naqliyay ✓

1

(Dabata-da)

2

Dad aalaa ku nool ugaar ay dabtaan oo cunaan keliya.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad ugaarsi ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad ugaarsi ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] hunters, people who live by hunting

waa la naqliyay ✓

-dabatada: (n) hunters (hantens); people who make their living by hunting ~ ugaarsato

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) ugaadhsatada duurjoogta. Dh: ugaadhsato.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunters, people who live by hunting

2

lx: dabato

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dabato

waa la naqliyay ✓

(Daro) S Typha domingensis Pers. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama qof kale wax waydiisi. Dawaro badan dadkaa kugu naca. Dh: baryo, tuugid, qarafaysi.

waa la naqliyay ✓

Indigofera tinctoria [?] 10

waa la naqliyay ✓

1

(Dargo) S Clitoria ternatea L. Papilionaceae.

2

C Crotalaria pycnostachya Benth. Papilionaceae.

3

N Crotalaria saltiana Andr. Papilionaceae.

4

S Crotalaria laburnifolia L. Papilionaceae.

5

C,S Crotalaria comanestiana Volk. Papilionaceae.

6

N Crotalaria emarginella Vatke Papilionaceae.

7

N Crotalaria albicaulis Franch. Papilionaceae.

8

S, May Indigofera schimperi Jaub. & &Spach. Papilionaceae.

9

N Indigofera arabica Jaub. & Spach. Papilionaceae.

10

N Indigofera arrecta A. Rich. Papilionaceae.

11

N Indigofera articulata Gouan. Papilionaceae.

12

S Indigofera tinctoria L. Papilionaceae.

13

C Indigofera coerulea Roxb. Papilionaceae.

14

C Gloriosa minor Rendle. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabara-da)

2

Ammaan; sedo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ganasade awr wax ku safrista; oo cidaha miyiga la guura. 2. Hanti yar oo la siiyo qof ganacsi loo abbaansado.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] praise; boast

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo madaxda lagu muuneeyo oo la siiyo. Dh: sedo, ammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise; boast

2

lx: kabaro

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-abs

5

syn: ammaan, sedo

6

key: kabaro

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-'ay, -'day) Ku s.: wax, wax kale la jin ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaangoyn: hannaanin.

waa la naqliyay ✓

f. n. number, plural, ate, car license; tag, label

waa la naqliyay ✓

-taargada: (n) license plate; numberplate (nam-bar-plaleeyt)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lanbarka gaadiidka kaga yaalla xaga hore iyo halka danbe ee lagaga sooco kuwa kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: number-plate, car license; tag, label Alt sp: taarga {It}

2

initial: t

3

lx: taargo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: taargo

waa la naqliyay ✓

1

(Tabara-da)

2

Xoog; awood; karti; maaro (ama tamaro).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tabar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] strength, ability, capability

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoog, awood, karti ama maaro. Dh: karti, awood, xoog, tamaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: tamaro

2

de: strength, ability, capability

3

initial: t

4

lx: tabaro

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-abs

7

see: tabar

8

key: tabaro

waa la naqliyay ✓

1

(Yabara-da)

2

(Wadaaddo; Fiqi-Buraale) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa saagootiga iyo ruqsada).

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa “saagootiga” iyo “ruqsada” (wadaaddo; fiqibburaale).

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa 'saagootiga' iyo 'ruqsada' (wadaaddo; fiqibburaale).

waa la naqliyay ✓

f. n. exorcism, ritual against spirit- possession

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, koli) waxyaalo loo sameeyo qof wadaaddo leh oo waqtigoodu u dhexeeyo 'sagootiga iyo 'ruqsadda. Islaantii waxay tidhi yabaro ii soo iibiya an iska cuudiyee.

waa la naqliyay ✓

1

de: exorcism, ritual against spirit-possession

2

initial: y

3

lx: yabaro

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: yabaro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) Wax daaran noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. stay lighted, remain lit

waa la naqliyay ✓

(fal) wax daaran oo iftiimaya ahaw. Dh: shidan, if. Li: bakhtiisnow, demsanaw.

waa la naqliyay ✓