dabaqaadid

-da: (magac, dhedig, keli) dacwad dhegeysasho oo waxa la isku haysto ciddii ay khusaysay ka maqlid. Dh: dacwadqaadis.

m.f.dh eeg dhambacaad². la-mid: dhambacaad¹, dhambacaadis².

-da: (magac, dhedig, keli) bogga dhulka ku qabasho. Dhambacaadidi is qarin maaha. Dh: dhabbacid.

m.f.dh eeg taabbaqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) qof ama dad waddo ama hab ay arrin u marayn, u marid.

(Baryaqaadid-da)

Raabsasho, calalin.

m.f.dh eeg baryaqaad². la-mid: baryaqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) gawska wax ku raamsad. Dh: baryaqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo xagga dambe jirid. Daba'aallid anaa diiday. Dh: daba'oollid, dambayn.

m.f.dh eeg daba-aal.

(Gacanqaadid-da)

1. Gacansaarid.

2. Xaal siin; u hoyasho.

3. Dagaal bilaabid.

4. Wax siin.

m.f.dh eeg gacanqaad². la-mid: gacanqaad¹ (4).

(Abaadid-da)

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

(Dabaadi-ga)

(xoolo) weligood aad u danbeeya kolka la soconayo; dib u hara; aan caarad ahayn; haraa.

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: “Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay”. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

m.l 1. Xilli, intiisa ugu dambeysa. Tusaale: Gu'ga dabaadigiisa baa geelu dhalay. 2. D. ah: neef had iyo jeer xoolaha gadaashooda socda; haraa.

m. n. end; finale; epilogue

-da: (magac, dhedig, keli) socdaalka loo galo soo gurashada yicibta iyada oo dhul jarar ah laga dhaadhacayo. Nimankii reerku dabaadi ayay ku magan yihiin. Dh: arah.

dabaadi-ga: (magac, lab, keli) xoolaha marka loo wado aroorka ama geeddiga la wado inta gaabiska ah ee had iyo jeer usha lala dhaco. Adhigii dabaadi buu wada noqday. Dh: caarad, doon, mashaaful, hadhaa.

de: end; finale; epilogue

lx: dabaadi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dabaadi

(Dabaqad-da)

Dadka inta isku martabad ah oo isku raacday ama xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

f. n. rank, category; social class

-da: (n) social class; classes (kalaas) ~ dabaqad mujtamac

-da: (magac, dhedig, keli) dadka inta isku martabada ah oo isku raacada xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale. Dabaqad hoose ayaad tahay.

dabaqad -da: (magac, dhedig, keli) guryo la iska dul dhisay inta isku midka ah ee isla siman. Dh dabaq.

bw: Arabic

cf: heer

de: rank, category; social class

lx: dabaqad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabaqad

(Dabqaad-ka)

Weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagax jilicsan ama wax kale oo sariir iyo dheg la qabto leh, oo dabka lagu rito, dhirta udgoonna lagu shido; idan.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m. n., [compound] incense burner

(fal) u kala labo dhinac oo dagaal ama is afgaranwaa ka dhexeeyo u kala wargee. Odayaal baa u kala dabqaadaya labada beelood ee dagaallamaya. Dh: heshiisii, dhexdhexaadi.

dabqaad -ka: (magac, lab, keli) hub gurasho oo dagaal isku diyaarin. Dh: is'hubayn.

dabqaad-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagaxburbur la qoray oo sariir iyo dheg la qabto leh, dabkana lagu rito oo dhirta udgoon lugu shito. Dabqaad keen aan fooxa ku ridee. Dh: idan.

dabqaad: (tilmaame) inta da'yarta ah ee awoodda u leh inay dagaalka tagto. Labaatan nin oo dabqaad ah reerka ma wada joogaan. Dh: gaashaanqaad, hubqaad.

de: incense burner

lx: dabqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

syn: idan

key: dabqaad

-da: (magac, lab, keli) geed biqlay meel kale u rarid oo ku beerid. Dh: abaqaalid, tallaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

(Cabaadid-da)

Cabaad soo saarid; qaylin.

m.f.dh eeg cabaad². la-mid: caabad¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

(fal) marka lagu farayo inaad dhulka dushiisa si filiqsan wax ugu tuurtuurtid ama aad si tashiil la'aan ah u isticmaashid. Meel qudha ha ku wada shubine daadaadi biyaha.

m.dh la-mid: dabaakhid.

m.dh la-mid: daabaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid; qoorta ka jarid. Dh: qalid.

m. n., [compound] lackey, yes-man, blind follower

-ka: (n) bootlick (buutlik); fawn (foon) ~ daba-dhilif

-ka: (magac, lab, keli) eeg kaballeef.

cf: dabadhilif, kabsid, midiidin

de: lackey, yes-man, blind follower Lit: carrying shoes

lx: kabaqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: kabaqaad

vl. n. confiscation, taking away

de: confiscation, taking away

lx: kaqaadid

pd: (-da)

ps: vn1-f

see: qaad

key: kaqaadid

rabaqaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ratibaadda ama horsiimaynta kutirsaneyaasha urur.

rabaqaad²: m.l (-dyo, m.dh) (xisaab) Ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP, waxay u taagantahay tirada raabaqaad n shey oo markiiba la qaato r shey sida; 5P3 waa tirada raabaqaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

m.l (-dyo, m.dh) (xisaab) Ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP, waxay u taagantahay tirada raabaqaad n shey oo markiiba la qaato r shey sida; 5P3 waa tirada raabaqaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

-ka: (magac, lab, keli) ratibaadda ama horsiimaynta kutirsaneyaasha urur.

rabaqaad -ka: (magac, lab, keli) ratibaad kasta oo kutirsaneyaasha urur la siinayo horsiimo huban. Summadda nP waxay 'u' taagantahay tirada raabaqaad 'n' shey oo markiiba la qaato 'r' shey sida: 5P3 waa tirade raabagaad 5 shey oo markiiba la qaatay 3 shey.

-ta: (magac, dhedig, keli) geed meel ka baxay, rujin oo meel kale ku joojin. Dh: abaqaalid.

m.dh la-mid: daabakhaad (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, soofid, oo meel baad leh doonasho. Dh: soofid, foodid, daaqtegid.

m.f.dh eeg dabaakh². la-mid: dabaaqid, dibaakhid.

m.f.dh eeg dabakar².

m.l la-mid: dabaqabasho.

-ka: (magac, lab, keli) ruqo ama neef wayd la kici waayey oo dabada la qabto si loo caawiyo inuu kaco.

-ga: (magac, lab, keli) wax hore loo la'aa oo la helay oo aan iibsigooda laga gorgortamine wixii la yiraahdo la iska siisto. Badeecaddii suuqa soo gashay dabaqabsi baa lagu iibsaday. Dh: gabaabsi, dabayaaqo.

(Dabbaalid-da)

(xoolo, ugaar) dib u soo waabin; soo rogid; horjoogsasho.

m.f.dh eeg dabbaal³. la-mid: dabbaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) in yar joojin oo aguugga ka hakin. Lo'du dabbaalidda ayay ku mirataa. Dh: waabin, hakin, dabaalis.

(Dabbaanid-da)

Webi ama durdur lug ku gudbid; dabbaanka biyaha socda lug ku marid.

m.f.dh eeg dabbaan³. la-mid: dabbaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) webi ama durdur lug kaga gudbid. Dabbaanid kaga gudub togga.

-da: (magac, dhedig, keli) xeer sharci ah sidii uu ahaa u fulin ama ku camalfalid. Dabbaqaadda shareecadu aqoon ayay u baahan tahay. Dh: dabbiqid.

m.f.dh eeg dabraac³. la-mid: dabraac¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) «soo~ ehel iyo qaraabo raadsasho.

dabraacid-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) meel cunto leh raadsasho.

(Dammaadid-da)

Wax dammaadsan noqosho.

m.f.dh eeg dammaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wareerid iyo dayoobid; wax dammaadsan noqod. dammaadsan: (tilmaame) mid wareersan.

m.f.dh eeg danqaab². la-mid: danqaab¹, danqaabo.