dabamaryayn

-ka: (magac, lab, keli) qayaano iyo gacandhaaf lagula shaqaysto cid kale. Dh: khiyaamayn; mardabayn; dabammartayn.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

(fal) cid aad wax isku ogaydeen, dabafur oo iyaga oo aan ku ogayn heshiiskii ka bax. Dh: dabafur.

m.dh la-mid: ibamarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl amat arrin soo gebagebayn. Dabayaaqo ayaan ka gaadhay sheekada. Dh: dhammaad. Li: billow.

m.f.dh eeg dhakaaryee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wareerin kolba wax u sheegid iyo qaylo ah.

m.f.dh eeg tabardarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tabardarro ku dhicid; awooddarrayn.

(Araarayn-ta)

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

m.f.dh eeg araaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.

m.f.dh eeg awaare.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

(Dacarayn-ta)

Dacar ka dhigid; xaraarin.

m.f.dh eeg dacaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qadhaadh ka dhigid. Dh: qadhaadhayn, khadhaadhayn, xadhaadhayn. Li: macaanayn, sonkarayn.

(Dacayayn-ta)

Dacayid.

m.dh la-mid: dacayid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dacayda hoose ama gafuurka hoose ka xidhid. Hashu hadday ilmadiido dacayayn ayaa lagu oggolaysiiyaa.

Dahaar loo yeelay.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dahaaray ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dahaaray ahaansho. m.f.dh, dahaarnaan.

der. [adjective] decorated

-dahaarnaa / dahaamayd: (adj) covered (kaveridh)', encased (en-keeysidh)

(tilmaame) wax dahaadh ku jira. Diinku qolof adag ayuu ku dahaaran yahay. Dh: dahaadhan.

de: decorated

lx: dahaaran

pd: (dahaarnaa ~ dahaarraa)

ps: adj-der

key: dahaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin oodheehid ama jalayn. Dh: dalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la ibamaray ahaansho (hal irmaan). la-mid: ibamaryeysan.

-ka: (magac, lab, keli) markab dagaal oo badda quusa. Dh: gujis, samarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) samirsiin; samrin.

m.f.dh eeg yabaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) wadaaddo qaba wax u qabasho; ka cuudin. Yabarayntu waa dhagane Diin ma aha. Dh: yabarays.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

(Dabargoyn-ta)

Ciribtir

m.f.dh eeg dabargoo. la-mid: dabargoys (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jirey baabi'intii. Dabargoynta lagu sameeyey geedihii waad yaabi markaad aragto kaymaha. Dh: dabarjarid, tirtirid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirsan ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirsan ahaansho. m.f.dh, dabaxirnaan.

(fal) (ku ~) cid kale waxay samayso la samee.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

m.f.dh eeg dubaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibaaq samayn; foorado samayn.

(Fagaarayn-ta)

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

m.f.dh eeg fagaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo wax la mid ah, fagaaro u samayn; ciyaar iyo wax la mid ah, meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn.

(tilmaame) qof aan ul ama wax kale, faraha ugu jirin.

faramaran: (tilmaame) qof sabool ah oo aan farihiisa wax ku jirin; waxba aan haysan.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) (dii.) In Eebbe cid waxyeello gaarsiiyo baryid.

(fal) Ilaahay dhib iyo kadeed cid kale u weydii. Li: ducee.

habaarran -ka: (magac, lab, keli) xumaan iyo dhib Alle, cid kale uga baryid. Habaarranka qof dhibban baa loo banneeyay. Li: ducayn.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Is habaarramid (laba qof).

v. curse each other, hurl curses at one another

(fal) eeg habaarran.

habaartan-ka: (magac, lab, keli) cid kale, wax xun, Alle uga bari. Dh: habaarran.

de: curse each other, hurl curses at one another

lx: habaartan

pd: (habaartamay)

ps: v1=recip

key: habaartan

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

m.f.dh eeg nabarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawacyo badan gaadhsiin. Dh: qoonqoomid.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

m.f.dh eeg saraayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale colaadin iyo ibtilayn.

saraayayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax fayow cudur iyo wixii la mid ah qaadsiin. Dh: sadhayn.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

-tababarnaa / tababarnayd: (adj) skilled (tskilidh); trained (tareeynidh), practiced (paraak-tisidh); prepared (piri-peeridh)

(Xawaarayn-ta)

Orod xawaare ah, ordid.

m.f.dh eeg xawaaree.

-ta: (magac, dhedi, keli) orod xawaare ah oo aad ah ordid. Dh: ordid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

m.f.dh eeg cambaaree.

-ta (n) condemnation (kon-dem-ney-shin) denouncement (di-nown-siment) ~ dhaleecayn, canbaarayn

-ta: (magac, dhedig, keli) cambaar ku ridis; cambaar qabadsiin.

cambaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale dhaleecayn. Dh: eedayn.

(Canbaarayn-ta)

1. Canbaar u yeelid.

2. Dhaleecayn; ceebayn.

-ta: (n) condemnation (kon-dem-neyshin)-, denouncement (di-nown-simenf) ~ dhaleecayn

Accusare

To accuse

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaleecayn; dhalliil iyo cambaar u jeedin.