Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

dabakar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Geedgaab leh laamo dhuudhuuban, tootoosan oo la laga dhigto. 2. Cad maro ah.

2

dabakar²: f.g1 (-ray, -rtay) Maro, cad maro kale ah ku tolid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Geedgaab leh laamo dhuudhuuban, tootoosan oo la laga dhigto. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plant species

2

dabakar m. n. or vl. n. elongation, extension; patch; suffix {grammar}

waa la naqliyay ✓

[DABAKAR] Dalbergia microphylla (uarandensis?) 90, D. uarandensis 03, Ormocarpum muricatum 01

waa la naqliyay ✓

1

(Dabacar) C Dalbergia uarandensis (Chio) Thulin Papilionaceae.

2

C Ormocarpum somalense Gillett. Papilionaceae.

3

C Ormocarpum muricatum Chiov. Papilionaceae.

4

C Tephrosia obbadensis Chiov. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka : (n) elongation (iloon-geeyshin); extension, attachment ~ ku dabakar

2

—ku dabakar -ay / tay; (v) attach (ataaj); prefix (piri-fiksi) connect at the end ~ ku lifaaqan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedgaab leh laamo. dhuudhuuban oo tootoosan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo waaweyn leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Tabakar-ta)

2

Geed hohobta u eg oo udgoon oo ubax cillaan ah bixiya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed hohobta u eg oo udgoon oo ubax cillaan ah bixiya.

waa la naqliyay ✓

f. n. aromatic plant species, with yellowish flowers

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed hohobta u eg oo udgoon oo ubax cillaan ah bixiya.

waa la naqliyay ✓

1

de: aromatic plant sp., with yellowish flowers

2

initial: t

3

lx: tabakar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: tabakar

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabakarruub-ka)

2

Cudur lo'da ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(e')

2

Xarafka shanaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-e: (-ee)

4

Hadallo ama tixo bay xiriirisaa, kol ay erey ku dabakaran tahay iyo kol ay gooni isu taagto, labadaba waa leedahay; (sida: Waa Liibaane u yeer; ama: Waa Liibaan ee u yeer).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

(Id-da) — Is; (iddiis, iskiis).

2

-id — Tiraab, magaca iyo falka qaarkii lagu dabakaro oo ulajeeddo gaar ah u yeela: dhis = dhisid (dhis-id); dar = darid (dar-id).

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal/xiriir ulajeeddooyin badan leh.

2

2. (In-ta) Tiro; wax; qaar; cad; xoogaa; xig.

3

-in — Tiraab magaca iyo falka qaarki lagu dabakaro oo ulajeeddo gaar ah u yeela (sida: mari, marin; tali, talin).

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

(Karkaba-da)

2

Wax la qabanayo oo kansho iyo waqti ku filan loo diido oo dabakarriix iyo dirqi iyo dhaqso lagu marsiiyo; qarbaqarbo; deddejis.

waa la naqliyay ✓

1

-le

2

Erey aan keli isu taagin ee magacyada qaarkood lagu dabakaro, ulajeeddadiisuna tahay: leh, haysta; kd. (sida: dukaanle; hilible; alifle).

waa la naqliyay ✓

1

(Nudid-da)

2

Wax wax ka dhinmeen ama qabyoobey ama go'ay ama gaabtay, wax lagu laro ama lagu dabakaro oo lagu dheereeyo ama lagu weyneeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qodob-ka)

2

1. (naxwe) Qaybaha hadalka qayb kamid ah oo magaca lagu dabakaro (sida nin, ninka; naag, naagta).

3

2. Xubnaha sharciga ama qaanuunka iyo wixii u eg, kolka ay xaashida ku qoran yihiin.

4

2. Waxyaalaha wargeysyada ku qoran, mid mid; maqaalad.

5

4. Musmaar.

waa la naqliyay ✓

1

-tooyo

2

Tiraab ereyada qaarkood, haddii la doono, lagu dabakaro (boqortooyo, walaaltooyo), oo ulajeeddadiisu tahay si, ama darajo ku sugnaan, ahaan, lahaan, ...; wuxuu u macne dhaw yahay -nimo).

waa la naqliyay ✓

(Dheddig, yahay) waxaa lagu dabakaraa magacyada loo dhawaaqayo ama la soo jeedinayo ama hadalka lagu adkaynayo (ama yahow).

waa la naqliyay ✓

1

-to

2

Tiraab ereyada qaarkood, haddii la doono, lagu dabakaro oo ulajeeddada xoog sii saara, isagoo aan bedbeddelin; (sida: xalay, xalayto; berri, berrito; shalay, shalayto; hadhow, hadhowto; ...).

waa la naqliyay ✓

Dabakaruub

waa la naqliyay ✓

1

aad: (fal) teg oo meel tilmaaman u kac. Dh: teg.

2

aad: (fal) «ku ~» qof kale ka horteg.

3

aad: (fal) (ku ~) cid kale u dhigan. Adigu Cabdi ku aad, Cali na anigaa ku filan. Dh: hagaag.

4

aad: (fal) (ku ~) muuqaalka wax kale isku gudub.

5

aad: (falkaab) si dhab ah ama xooggan.

6

aad: (magac'uyaal) dhiman oo tilmaamaya qofka labaad ee lala-hadlaha kelida ah.

7

aad: (dabakar) tiraab dabada lagaga karo tirada oo muujisa jagada ay tiradaasi ku abbaaran tahay: saddexaad (3aad), afraad (4aad), toddobaad (7aad).

waa la naqliyay ✓

eray magacyada kaga dabakarma gadaal oo ay ulajeeddadiisu tahay: kasta. Wax allaale wixii aad doonto i weyddii. Dh: kaste, walba.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha ku dhaca gaar ahaan lo'da. Dabakarruub ayaa xoolihii dhammeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

(e'): xarafka shanaad ee xuruufta Af-Soomaaliga, ahna shaqal gaaban oo u qorma: E, e, E, e.

2

e: (xidhiidhiye) hadal ama tixo isku taxa oo xidhiidhiya. Mararka qaar eray bay ku dabakarantaa kolna goonni ayay isu taagtaa sida: Waa Aadane u yeedha. Ha kaa qaboobo e, shaaha iska dhig.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabakafur-ka)

2

Hubkii hore oo lagu dagaallami jirey jaad kamid ah oo gadaal ku lahaa meel laga furo oo laga cabbeeyo; (ama dabafur).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc banaatiikhdii hore ka mid ah. la-mid: dabafur¹ (1).

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] musket, old-fashioned rifle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hubkii hore ee lagu dagaallami jiray nooc ka mid ah oo inta dabada laga furo laga cabbayn jiray. Dh: dabafur.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabafur

2

de: musket, old-fashioned rifle

3

lx: dabakafur

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-cmp

6

key: dabakafur

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp. (kind of bush from which switches are made to correct children)

2

hm: 1

3

lx: dabakar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dabakar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: elongation, extension; patch; suffix {grammar}

2

hm: 2

3

lx: dabakar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m / vn-m

6

key: dabakar_2

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabakar².

waa la naqliyay ✓

1

(Dabammar-ka)

2

Toos u socod la'aan iyo hadba wixii laysku ogaa ka noqod; dabammaryo; mardabo.

waa la naqliyay ✓

1

dabammar¹: m.l 1. Khiyaano; dhagar. 2. Gogoldhaaf. 3. la-mid: dhabammarid.

2

dabammar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Laba waxyaabood ama ka badan oo socda isweydaarsasho. 2. U d.: cid, si khiyaano ku jirti ugu ballan-furid.

waa la naqliyay ✓

1

dabammar¹: m.l 1. Khiyaano; dhagar. 2. Gogoldhaaf.

2

dabammar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Laba waxyaabood ama ka badan oo socda isweydaarsasho. 2. U d.: cid, si khiyaano ku jirti ugu ballan-furid. m.f.dh, dabammarid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] backbite; make trouble behind someone's back; sodomize

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u kac dhanka colku ka yimid adoo dabamartaynaya si aanay kuu helin.

2

dabammar: (fal) ballan aad cid la lahayd, weydaaro Ballantii wuu dabamaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: backbite; make trouble behind s.o.'s back; sodomize

2

lx: dabammar

3

pd: (dabammaray)

4

ps: v1=cmp

5

key: dabammar

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dabargoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaar-ta)

2

Roob la'aan; doog la'aan; jiilaal dheeraaday.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhibaato ballaaran oo roob la'aani keentay.

waa la naqliyay ✓

f. n. drought, famine

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) drought (da-raawt); famine (faa min); wide-reaching food shortage -abaari keentay: (adj) drought victim; drought refugee

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli reeruhu abaarsadeen oo roob la waayay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka safaannaha marka roobku baaqdo ee sidaa awgeed xooluhu daaq waayaan, dhulku na oomane noqdo. Col iyo abaar ba cagahaagaa lagaga baxaa. Li: barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: oommane

2

de: drought, famine

3

lx: abaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: abaar

waa la naqliyay ✓

مَجَاعَة وَجَفَافِ

waa la naqliyay ✓

name-m young camel, reliable, first born

waa la naqliyay ✓

1

(Dabar-ka)

2

1. Xarig gaaban oo xoolaha addimmada lagaga xiro kolka la lisa hayo (sida lo'da) ama la doona hayo inayan fogaan ama baxsan (sida geela); seeto.

3

2. Midab cawl ah oo ilkaha ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.

waa la naqliyay ✓

1

dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.

2

dabar²: m.dh (kiim.) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1). m.f.dh, dabrid².

3

dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid. m.f.dh, dabrid.

waa la naqliyay ✓

Connective

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobble rope for camels; fetters, manacles, chains

2

dabar v. hobble (a camel), tether, tie up, fetter, chain

waa la naqliyay ✓

name-m hopple robe; fetter, manacle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) plaque (palaak)-, plaque on a tooth surface

2

dabar -ka: (n) shackle (shaakaiy fetter (fe-tar); the hobble of an animal ~ seeto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.

2

dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.

3

dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.

4

dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.

5

dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Xubinta taranka ee ragga; gus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Xubinta taranka ee ragga; gus.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc fiican oo fooxa ka mid ah.

2

dakar-ka: (magac, lab, keli) buuryada ragga.

waa la naqliyay ✓

Abacus

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Arooryo hore addimid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. read ~ study the Koran in the early morning

waa la naqliyay ✓

name-m one who remembers God frequently

waa la naqliyay ✓

(fal) aadaanka lagu hiraabtu ku dhawaaq. Mu'addinku xilli hore ayuu daakiray.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: read ~ study the Koran in the early morning

3

lx: daakir

4

pd: (daakiray)

5

ps: v1=inch

6

key: daakir

waa la naqliyay ✓

(fal) sibiisha saca ka boor si uu u godlado ama ilmaha u oggolaado. Saca dabaad ha godladee. Dh: boor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaa-sha)

2

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

f. n. swimming

waa la naqliyay ✓

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabbaal

2

de: swimming

3

lx: dabaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: dabaal

waa la naqliyay ✓

سياحة

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: damaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. bail; guaranty

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo iibgeyn loogu talagalay. Dibi dabaan ah ayaa lo'da la socda.

waa la naqliyay ✓

1

a: damaan, damaanad

2

de: bail; guaranty

3

lx: dabaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: dabaan

waa la naqliyay ✓

1

dabaaq¹: m.l la-mid: dabaakh¹.

2

dabaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: dabaakh².

waa la naqliyay ✓

1

dabaax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabaax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof wax gawraca. Dh: gasaar.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) storey (istoori) also story ~ dabaq. Ex: guri laba dabaq ah, a two storey building

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) kaaha hore intaanut waagu beryin. Derejaduna waa laba, dabakha iyo waaguna, waa kala danbeeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbar-ta)

2

Caro dadka kolkol ku kacda oo maskaxdiisa rogta oo uu waxa san iyo waxa xun la kala sooci waayo; sa'; si'id.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Caro xad-dhaaf ah oo qofka is hanashada ka lumisa. 2. Dhagar, khayaano.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Caro xad-dhaaf ah oo qofka is hanashada ka lumisa. 2. Dhagar, khayaano.

waa la naqliyay ✓

f. n. rage, fury

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl ama arrin, xilkeeda qaado. Dh: debber.

2

dabbar -ka: (magac, lab, keli) male aan cid laga sugin oo sidii loo arko loo qabto.

3

dabbar -ka: (magac, lab, keli) cadho dadka kolkol ku kacda oo maskaxdiisa rogta oo uu wax san iyo wax xun kala saari waayo. Dabbar buu leeyahay ninkuye naga ilaali. Dh: si'id.

waa la naqliyay ✓

1

de: rage, fury

2

lx: dabbar

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: dabbar

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dab meel ka kaca; olol iyo holac meel ka baxa. Dabkac innaga ilaaliya dabaylaa dhacayee.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyar¹.

waa la naqliyay ✓