Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dabaggaalla-ha)

2

Bahal yar oo jaadad badan ah oo dhirxagatada kamid ah; wuxuu lee yahay dhogor iyo dabo hunbulan; hadba labada danbuu isku taagaa; wuxuu cunaa oo jecel yahay quullaha;

3

soongur; tukulush.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Nafley yar, dhir, xagatada ka mid ah oo leh midab guduud xigeen ah; seyn dheer oo dhogor badan leh oo sida badan labada lugood ee dambe isku taaga; tukulush; uunrays.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Nafley yar, dhir, xagatada ka mid ah oo leh midab guduud xigeen ah; seyn dheer oo dhogor badan leh oo sida badan labada lugood ee dambe isku taaga; tukulush; uunrays.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] squirrel

waa la naqliyay ✓

(n) squirrel (iskwooral) ~ tukulush, uunrays

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xawayaan yar oo duurgale ah oo midhaha geedaha ku nool oo soongurka u eg. Dabagaalle timir gaadhi waayey qadhaadhaa buu yidhaahdaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: squirrel

2

lx: dabaggaalle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-col

5

syn: uunrays

6

key: dabaggaalle

waa la naqliyay ✓

سنجاب

waa la naqliyay ✓

1

(Labaggalla-ha)

2

Qofka hadba qofkuu la joogo isaga dhiga inuu lillaahi iyo daacad u yahay, kolkii la kala tagona, siyaaso ka dhan ah, ku kaca; labawejiile; munaafaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Laba wejiile.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] hypocrite, deceitful person

waa la naqliyay ✓

1

bw: munaafaq

2

de: hypocrite, deceitful person Lit: having two covers

3

lx: labaggalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m-cmp

6

syn: labawejile

7

key: labaggalle

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalanteed-ka)

2

Waxyaalo fogfog muuqaalladood ishu moodayso inay arkayso, waxaana ku wacan, iftiinka qorraxda, oo inta soo dhex mara, lakabyo kala sarreeya oo kala qabow, kalana cumursan oo neecaw ah, kolkuu dhulka yimaado misna kor u jinbacma haya; muuqaallada laga arko dhulalka kululi waa ka duwan yihiin kuwa laga arko dhulalka qabow; wirwir; dhaan dabaggaalle.

waa la naqliyay ✓

1

(Tukulush-ka)

2

Dabaggaalle; uunrays; soongur.

waa la naqliyay ✓

1

(Wirwir-ka)

2

1. Dhaldhalaal; birbir.

3

2. Dhalanteed; dhaan dabaggaalle.

4

3. Qorraxda harkii oo lagu dhalandhoolo, lagu socdo.

waa la naqliyay ✓

1

dhalanteed¹: m.l (-dyo, m.dh) Wirwir; dhaan dabaggaalle.

2

dhalanteed²: m.l (c.naf) Marka aad qabto wax dhalanteed ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaggaalle; uunrays.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaggaalle; uunrays; soongur.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaggaalle. 2. Ubad geel ama dad oo diifeysan ama korriimmadii ka xumaatay.

waa la naqliyay ✓

1

dhalanteed¹: m.l (-dyo ..., m.dh) Wirwir; dhaan dabaggaalle.

2

dhalanteed²: m.l (c.naf) Marka aad qabto wax dhalanteed ah.

waa la naqliyay ✓

/skweral/ (n) dabaggaalle ~ tukulush, uunrays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) squirrel (isku-wooral) ~ dabaggaalle, uunrays

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) squirrel (isku-wooral) ~ dabaggaalle

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dabaggaalle; uunrays.

waa la naqliyay ✓

1

de: mirage Lit: water caravan of squirrels

2

lx: dhaan dabaggaalle

3

ps: np-idiom

4

key: dhaan_dabaggaalle

waa la naqliyay ✓

1

de: mirage

2

lx: dhalanteed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

syn: dhaan dabaggaalle, dhallaan-habaabis, wirwir

6

key: dhalanteed

waa la naqliyay ✓

1

cf: dabaggaalle, shuuqshuuq

2

de: animal sp., similar to a squirrel

3

lx: kadaf

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: kadaf

waa la naqliyay ✓

1

bw: soongur

2

de: ground-squirrel

3

initial: t

4

lx: tukulush

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

syn: dabaggaalle, uunrays

8

key: tukulush

waa la naqliyay ✓

1

de: ground-squirrel

2

initial: u

3

lx: uunrays

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

syn: dabaggaalle

7

key: uunrays

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhaan-dabaggaalle, dhalanteed, dhallaan-habaabis

2

de: twinkle ~ twinkling, shining; [ext.] mirage

3

hm: 1

4

initial: w

5

lx: wirwir

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: wirwir_1

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggal-ka)

2

Dabaggelid, dabajoog.

waa la naqliyay ✓

1

dabaggal¹: m.l 1. Baaris qoto dheer oo lagu sameeyo wax qarsoon oo la doonayo in la hubsado. 2. la-mid: dabaggelid. Cidaan qaabilsan baaridda arrin la tuhunsanyahay in ay dhacday ama dhici doonta. 3. Ciidanka nabadsugidda qayb ka mid ah oo qabilsan la socoshada arrimaha dibloomaaysiyiinta.

2

dabaggal²: f.g1 (-galay, -ashay; -geli) 1. Cid, cid kaloo ka horreeysa gadashooda istaagid ama socosho. 2. Wax qarsoon, baaritaan qotodheer leh ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dabaggal¹: m.l 1. Baaris qoto dheer oo lagu sameeyo wax qarsoon oo la doonayo in la hubsado. 2. la-mid: dabaggelid. Cidaan qaabilsan baaridda arrin la tuhunsanyahay in ay dhacday ama dhici doonta. 3. Ciidanka nabadsugidda qayb ka mid ah oo qabilsan la socoshada arrimaha dibloomaaysiyiinta.

2

dabaggal²: f.g1 (-galay, -ashay; -geli) 1. Cid, cid kaloo ka horreeysa gadashooda istaagid ama socosho. 2. Wax qarsoon, baaritaan qotodheer leh ku samayn. m.f.dh, dabaggelid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] follow, go after

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, ka danbee oo daba soco. Dabaggal aabbahaa oo dantaada garo.

2

dabaggal: (fal) baadhitaan ku samee cid wax looga shakisanyahay. Tuuggii waa ma dabaggalay waana la soo qabtay.

3

dabaggal-ka: (magac, lab, keli) xog ka ogaansho iyo baadhitaan ku socda dartii u dabasocod. Dadkii dilka gaystay dabaggal bay ciidanka amnigu ku hayaan. Dh: baadhitaan, dabaggur, dabasocod.

waa la naqliyay ✓

1

de: follow, go after Alt sp: dabagal

2

lx: dabaggal

3

pd: (dabaggalay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dabaggal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) surwaal gaaban oo inta jilbaha ka sarraysa oo qudha qariya.

2

dabaggaab-ta: (magac, dhedig, keli) naag xidhata dharka gaagaaban sida jiibka iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof hadba cidduu la joogo isaga dhiga inuu daacad u yahay. Dh: labawejiile, munaafaq, jirjirroole. Li: daacad.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg dabarriyaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Labaggalley-da)

2

Beenta, runta u eg.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Naag laba wejiile ah. 2. Beenta, runta u eg.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hypocracy, a lie that resembles truth

waa la naqliyay ✓

1

de: hypocracy, a lie that resembles truth

2

lx: labaggalley

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: labaggalley

waa la naqliyay ✓

(Daba-asale) N Panicum maximum Jacq. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Heeryo dabaggoryo u samayn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xayawaan walida u eg oo weligii dabada kor u taaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-ka / afaggaasha: (n) [Astronomy] constellation (keniste-leeyshin); a constellation of stars resembling a frog ~ ururka afaggaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magaca deegaannada Soomaalida qaarkood looga yaqaan bil ka mid ah bilaha. Afagaal baan imanayaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah toddobada habar naaf ama roqaha. Wuxuu u dhexeeyaa nuguushicad iyo naafcadde oo iska soo horjeedda. Afaggaal kolka ay isniinaha gasho ayaa aroosyada la dhisaa. Afagaal isniinaha is galay taagnay udubkiisa. Billoo ugubku ba, afagaaliyo, Agaalli orgoo, oo Isniin curay.

waa la naqliyay ✓

1

de: name of a star constellation

2

lx: afaggaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-loc

5

key: afaggaal

waa la naqliyay ✓

name-m medicine man

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka dambayn oo wax daba yaal ahaan. Ninna inuu daba'aal ahaado ma jecla. Dh: dambeeye. Li: horyaal.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-a-yiil, -a-tiil) Wax wax kale gadaashiisa aallid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Buntukh gaaban oo meel dhow wax ka dila. 2. Ciidan wata buntukha noocaas ahi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shorts (shoortis) ~ surweel dabagaab

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Ka d.: wax, wax kale oo ka tegay gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Ka d.: wax, wax kale oo ka tegay gaarsiin. m.f.dh, dabaggayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hore wax dambe ka daba samee ama ka daba kexee. Intan intii hore ka dabaggee. Dh: gaadhsii.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax yar oo ku awdan ibta naaska caanaleyda marka u horaysa ee aan weli la jaqin ama ay dhasho. Ibaggalaha ka saar hasha oo noo soo danbari. Dh: furagale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l) Xaashi turub oo sagaal dhibcood leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. nine (playing card)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shaxan ama wax kale oo sagaal xagal ama gees leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: nine (playing card)

2

initial: s

3

lx: sagaalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: sagaalle

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax, wax kale gadaal kaga xariirin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax, wax kale gadaal kaga xariirin. m.f.dh, dabaggelin.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] put something after; make someone follow

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hore wax kale ka danbaysii; hawl socotay hawl kale ka danbaysii. Awrka layliga ah awrka dabaggeli.

waa la naqliyay ✓

1

de: put s.t. after; make s.o. follow Alt sp: dabageli

2

lx: dabaggeli

3

pd: (dabaggeliyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: dabaggeli

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc cawska ka mid ah oo geelu uu daaqo oo leh fiid cad oo wax mudi karta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) deymo halhaleel ah ku eegid.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: haaka.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax laga raalli yahay oo la qaayibay. Dh: haaka.

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho wiil carrabkiisu dhib qabo oo aanay ereyado si toos ah uga soo bixin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, kali) qof marka uu hadlayo ereyada qaar sheegi karin. Jabaqaale bal ra' dheh. Dh: carabey.

waa la naqliyay ✓

[CHEGOGALE] Conostomium ?kenyense 01

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geedgaab qodax leh oo miro la cuno, mayrax iyo xabag macaanba leh, oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geedgaab qodax leh oo miro la cuno, mayrax iyo xabag macaanba leh, oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geedgaab qodax leh oo midho la cuno, maydhax iyo xabag macaanba leh oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

waa la naqliyay ✓

-ha: ( magac, lab, keli) magacyada libaaxa midkood. Qababaale aarbaan arkoo waan ambaabiraye. Dh: shaashle, libaax, aar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sangaalla-ha)

2

Dixiri sanqada gudeheeda ku abuurma, siiba tan geela.

waa la naqliyay ✓

m.l Tixri sanka geela iyo ariga gudihiisa ku dhasha. la-mid: sangal.

waa la naqliyay ✓

m. n. insect which gets inside animal's snout

waa la naqliyay ✓

-sangaallaha: (n) worm which lives inside a camel's nose or snout (isnaawt)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dixiri sanqada gudehiisa ku abuurma, siiba tan geela.

waa la naqliyay ✓

1

de: insect which gets inside animal's snout

2

initial: s

3

lx: sangaalle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: sangaalle

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof aan cilmi badan lahayn oo dhawr kitaab uun dhigtay; qof an aqoon badan lahayn oo isagu sidaa aan isku haysan. Dh: baalgaab, kitaabgaab.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xayawaanka ka mid ah naaslayda oo jiirka la bah ah dabadiisuna taa lo'da u eeg tahay.

waa la naqliyay ✓

(Daba-sale) N Digitaria rivae (Chiov.)Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggelid-da)

2

Ka harid la'aan; dabasocosho; dabajoogid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaggal². la-mid: dabaggal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba meesha la maro ka dabategid. Dembiyada waxa lagu helaa dabaggelid. Dh: dabagalid, baadhid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabaggeli.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggelis-ka)

2

Xarig ama suun xoolaha la rara hayo ama la heensayna hayo dabada loo gesho si aan rarka ama kooruhu horay ugu dhicin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Suun ama xarig xoolaha la rarto dabada loo suro si uusan rarku hore ugu dhicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhig xoolaha la raro dabada loo soo galiyo si aanu rarku uga dhicin.

waa la naqliyay ✓

(fal) soo gabagabee oo ha kuugu dambayso. Dh: jooji, dhammee. Li: bilow.

waa la naqliyay ✓