dabadheeraan

m.f.dh eeg magacdheer. la-mid: magacdheeraansho, magacdheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) caan. ahaan oo wax magaciisa meelo fogfog laga yaqaanno ahaan. Magacdheeraan dhayal laguma helo.

f.mg4 (-raa, -rayd) Muddo dheer wax socday ahaansho (xaajo, roob, abaar,dagaal iyo wixi lamida).

der. [adjective] having a long tail; prolonged; lasting a long time

(adj) 1. prolonged (poroloongidh); dragged out ~ daba dheeraaday. Ex: abaartii dabadheer, the prolonged drought. 2. (n) long tail

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigta loo yaqaan Mariikh.

de: having a long tail; prolonged; lasting a long time

lx: dabadheer

pd: (dabadheeraa)

ps: adj-der

key: dabadheer

f.mg3 (-raaday, -raatay) Muddo dheer wax socday noqosho (xaajo, roob, abaar, dagaal iyo wixi lamida).

m.f.dh eeg laandheer. la-mid: laandheeraansho, laandheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof tol weyn ka dhashay ahaan.

m.f.dh eeg fiiradheer. la-mid: fiiradheeraansho, fiiradheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) indheergaradnimo iyo garaadbadni.

m.f.dh eeg indhadheer. la-mid: indhadheeraansho, indhadeeri.

conj., time: then, lastly, finally, in the end, afterwards

(adv) afterwards; at a later time

de: then, lastly, finally, in the end, afterwards

lx: dabadeedna

ps: conj-time

key: dabadeedna

m.f.dh eeg ildheer. la-mid: ildheeraansho, ildheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqoon dheer lahaan; qof oo meel fog wax ka arka ahaan.

m.f.dh eeg xeeldheer. la-mid: xeeldheeraansho, xeeldheeri.

-ta: (magac, dhedig, keli) xirrib fogaan; fiira'dheeri; aragti dheeraan. Dh: xeeldheeri.

m.f.dh eeg cimridheer. la-mid: cimridheeraansho, cimridheeri, cimridherer.

-ta: (magac, dhedig, keli) wakhti badan noolaan.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaan. dabada wax ku qaniina oo jidhkiisuna aleelo leeyahay iyo qolfo. Daba'aleelaad ayaa xalay i qaniinay. Dh: dibqallooc, qarraaf, hangaralle.

(Dabaddookhaan-ka)

Jaad bariiska kamid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m.l Jaad bariiska ka mid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m. n., (mass n.): rice species

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah bariiska oo yaryar, dhuudhdhuuban oo dhadhan macaan leh. Dabaddookhaan baan shalay iyo darraad ba cunay.

cf: bariis

de: rice sp.

lx: dabaddookhaan

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: dabaddookhaan

-ka: (magac, lab, keli) geed xabxabka u eg oo dhulka ku dul dagaaga oo midho buurbuuran oo aad u qadhaadh bixiya. Qaradameeraad ayuu batiikh mooday. Dh: unuun, unuundameeraad.

m.f.dh eeg seetadheeree.

-ka: (magac, lab, keli) gaabin la'aanta seetada neefka lagu xidho.

seetadheerayn-ta: (magac, dhedig, keli) in muddo ah deyn; siiddeyn; seetadheerays.

seetadheerayn -ta: (magac, dhedig, keli) xorriyad uu ku socdo oo uu wax ku maamusho siin.

(Daran-damerad) S Suaeda sp. Chenopodiaceae.

N Zygophyllum album L. Zygophyllaceae.

m.l/dh la-mid: laandheeraan.

-da: (magac, dhedig, keli) qof tol weyn ama nasab wanaagsan ka dhashay ahaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

(tilmaame) daahir ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) daaqadaha iyo albaabada maryo qurux ahaan ku sii deyn. Daahitaanka ka hor guriga kashkaash.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) dabaylaraacitaanka geela. Daahitaan buu libaaxu geela ku laayey.

daahitaan -ka: (magac, lab, keli) ka dabamarid goortii la rabay inuu yimaaddo ama uu wax dhaco. Dh: habsaamitaan, raagitaan.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) albaabada iyo daaqadaha maryo quruxi ahaan ku sii deyn.

f. n., [compound] strong camel of the herd

-ta: (magacwadareed) magta dhagarta lagu baxsho, geela inta aan lammaanayn oo aan rimmanayn ee galoofta ah. Waxa middii ba loo xisaabiyaa sagaal ama lix laxaad. Li: uurrey.

de: strong camel of the herd

lx: daandheer

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: daandheer

m.dh (-do, m.l) Dheddiga daayeerka; saayo. la-mid: daanyeerad.

m.dh (-do, m.l) Dheddiga daayeerka; saayo. la-mid: daanyeerad.

f. n. female monkey ~ ape

-da: (n) female monkey

-da: (magac, dhedig, keli) dhidigga xayawaanka daayeerta. Daayeerad yahay xumi, ma adaa dacwiyi kara.

a: daanyeerad 8

de: female monkey ~ ape

lx: daayeerad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daayeerad

-ka: (magac, lab, keli) gaban yar oo geela wax ka jira oo inta badan loo dirto soo rogroggidda iyo soo lisidda geela.

-ta: (magac, dhedig, keli) erey hees carruureed dhextaal u ah. Naa laaga laago, dabahuwan.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirsan ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ku d.: wax, wax kale ku xiriirsan ahaansho. m.f.dh, dabaxirnaan.

(fal) (ku ~) cid kale waxay samayso la samee.

-ta: (magac, dhedig, keli) faalka kolka la dhigo oo uu qaldamo.

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

adj., pl. tall, high, long (ones)

-aa: (adj) tall (tool); high (haay). Ex: sarihii dhaadheeraa; the tall buildings

a: dheerdheer

de: tall, high, long (ones)

lx: dhaadheer

pd: (Sg: dheer)

ps: adj-pl

key: dhaadheer

m.dh Koor aan afrog ahayn.

-da: (magac, dhedig, keli) cudur daran oo geela dheddig naasaha kaga dhaca oo haddii uu ku xumaado naasatira, kana kaca ibaha oo furaysma ama awdma oo caanuhu soo mariwaayaan.

f.mg1 (-rmay, -rantay) Ku m.: ood dhagax, iyo wixi lamida wax meel lagu wareejiyey ahaansho. la-mid: maageersan, meegaaran, meegaarsan, waageeran, waag

f.mg1 (-rmay, -rantay) Ku m.: ood dhagax, iyo wixi lamida wax meel lagu wareejiyey ahaansho. m.f.dh, maageernaan. la-mid: maageersan, meegaaran, meegaarsan, waageeran.

der. [adjective] encircled (by), surrounded (with); in a circle (around something)

(tilmaame) wax wareejisan ah, deyran ah. Jago maageeran ayaan iibsaday Dh: deyran, meegaaran, wareejisan.

a: meegaarsan

de: encircled (by), surrounded (with); in a circle (around s.t.) (with preposition ku)

lx: maageeran

pd: (maageernaa)

ps: adj-der

key: maageeran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: maageeran.

(tilmaame) deyr ama ijaar ku meegaarsan ah. Booto meegaaran ayaan ibbsaday.

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) weel wax lagu cabbo lagu na miisto oo lagu kala beegto. Waxa uu qaadaa galaan muggii in ka badan. Aadhgalaan baan maanta soo iibsannay. Dh: dhegmadoobe.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

(Daadgurayn-ta)

Wax badan meel ka gurgurid ama ka wadid oo meel kale geyn; diqdiqayn.

m.f.dh eeg daadguree.

-ta: (n) evacuation (ivaaku-weey-shin); emergency evacuation ~ qixin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan meel ka gurgurid oo meel kale gayn. Daadguraynta xujayda diyaarado badan baa ka shaqaynaya. Dh: daabbulid, diqdiqayn.

(Daadsanaan-ta)

Qubnaan; wax daadsan ahaan.

m.f.dh eeg daadsan. la-mid: daadsanaansho.

f. n. spillage, state of being spilled, being scattered

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax firirsan. Dh: bahsanaan, filiqsaan.

de: spillage, state of being spilled, being scattered

lx: daadsanaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: daadsanaan

m.f.dh eeg daahsan. la-mid: daahsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax daahay oo dibdhacay ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) qaabxumo daanka gasha oo sidii caadiga ahayd daanku ka duwanaado. Daandheerida iyo dalabtuba waa foolxumo. Dh: daandheero.

(Daandheera-da)

Qaabxumo daanka gasha oo uu sidii la rabey ka soo dheeraado.

m.dh Cudur geela ku dhaca oo ka dhasha ilig si xad dhaaf ah u dheeraada oo uu neefku calaliska ku dhibtoodo.

f. n., [compound] deformity of the jaw

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daandheeri.

de: deformity of the jaw

lx: daandheero

pd: (/da)

ps: n6-f-cmp

key: daandheero

m.dh (-do, m.l) la-mid: daayeerad.

-da: (n) female monkey

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale, waxay samayso la samayn.

f.mg1 (-cay, -cday) Ari dhanka dabayshu u socoto u goosmid.

-a: (magac, lab, keli) kolka ay xooluhu xaga dabaysha u kacaan oo aan laga celin karin. Daf miyuu i soo yidhi sidii waxar dabaylraacday.