dabaculus

(adj) hard of hearing; having hearing problem

f.mg4 (-uslaa, -uslayd) Qof aan si fiican dhegaha wax uga maqlin ahaansho.

f.mg4 (-uslaa, -uslayd) Qof aan si fiican dhegaha wax uga maqlin ahaansho. m.f.dh, dhegacuslaan.

adj., [expression] hard of hearing, partially deaf

-aa: (adj) partially deaf; hearing-impaired; deaf (dheef)

(tilmaame) mid codka gaaban aan maqlin. Aw jibriir waa wadaad dhegaculus.

de: hard of hearing, partially deaf

lx: dhegaculus

pd: (dhegacuslaa)

ps: adj-expr

key: dhegaculus

Abakas

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

Kalkulas

(n) a stone found in the body, esp. bladder, kidneys, urethra, and ureter; gallstone; kidney stone.

dhagax

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabulid.

-ka: (magac, lab, keli) magaca waraabaha duqa ah ee aan ordi karin. Dabacawsku wuu dagaal xunyahay ee iska ilaali. Dh: halabcaws.

-ka: (magac, lab, keli) weel ama koob dhegle ah oo dheer xagga sarana af ballaadhan ku leh, xagga hoosana u yar. Dh: farasle, dabadhuub.

(Labaclul-ka)

Laballaabow.

m.l 1. Ruxashada xulusta iyo naasaha. 2. Neef xoolo ah oo sid dhaweeyey oo candho keenay.

m. n. hesitation, indecision

-ka: (magac, lab, keli) ruxashada xaluska iyo naasaha.

labaclul -ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo sid dhaweeyey oo candho keenay.

labaclul -ka: (magac, lab, keli) walaac iyo werwer qofka gala oo go'aanka uu qaadanayo kolba shiki ka geliya. Dh: labaclulan, labalaabow, salkakac, laablakac.

cf: laballaabow

de: hesitation, indecision

lx: labaclul

pd: (-ka)

ps: n-m

key: labaclul

-ka: (magac, lab, keli) geel labo kurus leh. Dh: labakurusle.

(Daba-unun) NFD Commiphora africana (A. Rich.) Engl. Burseraceae.

S, May Commiphora palmatifoliolata Chiov. Burseraceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yagaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

Dhegaculays qaba; dhakan.

n. phr. artillery, heavy armaments

de: artillery, heavy armaments

lx: hubka culus

ps: np

syn: aartilari

key: hubka_culus

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

(Dabaggelis-ka)

Xarig ama suun xoolaha la rara hayo ama la heensayna hayo dabada loo gesho si aan rarka ama kooruhu horay ugu dhicin.

m.l (-syo, m.dh) Suun ama xarig xoolaha la rarto dabada loo suro si uusan rarku hore ugu dhicin.

-ka: (magac, lab, keli) xadhig xoolaha la raro dabada loo soo galiyo si aanu rarku uga dhicin.

Lavoro pesante

Heavy work

Lavoro pesante

Heavy work

-ka: (magac, lab, keli) habka derbiyada iyo meelaha dhismaha ahi, codka u soo celiyaan.

Thermal

Heavy mineral

-ta: (magac, dhedig, keli) ceeb aad u weyn oo diir ka siib ah. Calaama xun iyo Allow naga caymi bacuur. Dh: bayuur.

f.g1 (-ulay, -ushay) Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.

(fal) daadguree oo raashin uudka ka qaad oo meel la dhigo gee. Jallaha daabul oo bohosha ku gur. Dh: daadguree.

daabul-ka: (magac, lab, keli) ka guridda hadhuudh uudka laga qaado oo boholaha iyo meelaha lagu kaydinayo la geeyo. Dh: daadgurayn.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

f. n., (mass n.): hair, fur (of an animal); unkempt beard ~ hair

-ta: (magac, dhedig, keli) nin timihiisu aanay isku habaysnayn, gaar ahaan gadhka.

daacuf -ta: (magac, dhedig, keli) shaash iyo timo badan oo madaxa ku soo rogmada. Aar daacuf leh ayaa duudda ku jira. Dh: halab.

de: hair, fur (of an animal); [fig.] unkempt beard ~ hair

lx: daacuf

pd: (-ta)

ps: n2a-f-mass

key: daacuf

(Daalis-ta)

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

m.dh la-mid: daalid.

vl. n. fatigue, being tired

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

de: fatigue, being tired

lx: daalis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: daalis

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

(Dabaa-sha)

Biyaha dhexdooda oo sida kalluunka loo dhex marmaro, iyadoo aan waxba la haysan lana cuskanayn, cagahana aan dhulka lagu hayn; (ama dabbaal).

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

f. n. swimming

-dabaasha: (n) swimming (iswi-ming); swim (iswim). Ex: dabaal ma taqaan? do you know how to swim?

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo la dul sabbeeyo iyaga oo aan dhulkana la gaadhayn.

a: dabbaal

de: swimming

lx: dabaal

pd: (/sha)

ps: n1-f, n2-f

key: dabaal

سياحة

(Dabay-sha)

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

Wind

f. n. wind; weather

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

(Dabuub-ta)

Hadal, dood, baane, baanise.

m.dh (-bo, m.l) 1. la-mid: dabeeb. 2. Meel hoobad ah.

f. n. discussion, argument, 'words'

-ta: (n) standpoint (istaandh-pooynt); point of view; one's opinion or conviction. Ex: dabuubtayda maqal!; listen to my point of view!

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka uu qofku ku tiraabo. Dabuubtiisa gabay wataan ka tegay dihashadiisiiye.

dabuub-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddada ama nuxurka hadalka. Dabuubta gabaygan cid ku daasha mooyaane cid kale ma fahmi karto. Dh: dulucda, biyadhac.

de: discussion, argument, 'words'

lx: dabuub

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: dabuub

m.l D. ah: xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

-a: (magac, lab, keli) xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

m.l (-syo, m.dh) Qof aan damiir iyo akhlaaq lahayn oo aan ka xishoon in uu walaashiis ama xaaskiisa uu rag kale u geeyo.

m.l (-syo, m.dh) Qof aan damiir iyo akhlaaq lahayn oo aan ka xishoon in uu walaashiis ama xaaskiisa uu rag kale u geeyo.

m. n. rascal, person without moral values

-ka: (n) ; immoralist (i-moora-liist); bad person; bad guy; unprincipled male; one without morals; rascal (raas-kal); villain (vi-lan)

-ka: (magac, lab, keli) nin aan xumaanta ka reebin dadka uu masuulka yahay gaar ahaan xaaskiisa iyo carruurta uu dhalay.

bw: Arabic

de: rascal, person without moral values

lx: dayuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dayuus

Fargal

v. furrow one's brow

de: furrow one's brow

lx: cabbuus

pd: (cabbuusay)

ps: v1=

key: cabbuus

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

(fal) sarci jallo ah oo uud yaal daldalo oo meel geyso. Dh: daadgurayso.

daabulo-da: (magac, dhedig, keli) in dameer gaado oo jaad ah oo u dhiganta afartan marduuf. Arooska waxa la keenay shan daabulo oo jaad ah.

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.