daba'orod

(Dabayood-ka)

Geed aan weyneyn oo miro la cuno bixiya.

m.l.u Geed nagaar faala, leh caleemo yaryar iyo buruq dharka lagu dhaqdo.

m.l.u Geed nagaar faala, leh caleemo yaryar iyo buruq dharka lagu dhaqdo.

m. n., [collective] tree species, with edible fruit

Momordica spinosa 10

(Dabayod) N Limonium somalorum (Vierh) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.

N Limonium axillare (Forsk)0. Kuntze. Plumbaginaceae.

N Limonium xipholepis (Bak) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.

N Limonium cylindrifolium (Forsk) Cuf. Plumbaginaceae.

N Momordica dissecta Bak.F. Cucurbitaceae.

C Momordica spinosa (Gilg) Chiov. Cucurbitaceae.

N Thunbergia guerkeana Lindau. Acanthaceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed aan weyneyn oo midho bixiya xilliga barwaaqada. Waa geed ay dawo ahaan dumarku u adeegsadaan oo ay isku ulaan marka ay ummulaan haddii xanuun iska dareemaan. Anigaa dabay oo dabayood shitay.

dabayood -ka: (magac, lab, keli) wax badankii tegey, in yar oo weli ka dambaysa. Dh: dabayaaqo.

de: tree sp., with edible fruit

lx: dabayood

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: dabayood

(Dabasocod-ka)

1. Dabasocosho.

2. Qof liid ah oo qof kale iska uun dabasocda; dameeri dhaan raacday.

m.l la-mid: dabasocosho.

vl. n. act of following

-ka: (n) the act of following (faloowing) ~ dabasocosho

-ka: (magac, lab, keli) dabagelid wax kaa horreeya oo aad daba socotid.

dabasocod -ka: (magac, lab, keli) arrin qarsoon oo soo saaritaankeeda dabaggelid ku samaysid. Dh: raadraac.

a: dabasocosho (/da) [vn6-f, vn7-f]

de: act of following

lx: dabasocod

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dabasocod

m.f.dh eeg daba-orod.

run-out

(Daa'ira-da)

Ayaanka wareega haya; nabsi.

m.dh Ayaan cidiba mar hesho.

-daa'irada: (n) 1. circle (seerkel) ~ goobo 2. the boundary line of a circle; circumference (sir kam farensi) ~ wareeg

-da: (magac, dhedig, keli) ayaanka wareegaya. Daa'iro ayaa heshay ninkii, ubadkii daadshay. Dh: nabsi.

daa'iro -da: (magac, dhedig, keli) goobaabo wareegsan. Muuqaalka guud ee beertaydu waa daa'iro. Dh: wareeg, goobo, goobaab.

m. n. major Somali clan

nickname-m stone-house enclosure; mason

(n) name of a Somali clan

magac loo baxsho wiil dhashay xilli cadaawe reeraha uu ka dhashay oo dhulkii ka qaatay oo la rajaynayo inuu noqdo geesigii dhulkaa tolka soo oodi lahaa oo cadaawaha ka difaaci lahaa.

cf: Dir, Hawiye, Isaaq

de: major Somali clan

lx: Daarood

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: Daarood

(fal) (ka ~) ka bada kaalay oo cid sii socoto ka dabateg. Carruurta ka daba'imo.

(Dabajoog-ga)

Dabasocod; dabaggal.

dabajoog¹: m.l 1. Dabasocod; dabaggal. 2. la-mid: dabajoogid.

dabajoog²: f.g1 (-gay, -gtay) Qof, xoolo iyo wixi lamida gadaashooda socosho.

dabajoog¹: m.l 1. Dabasocod; dabaggal. 2. la-mid: dabajoogid.

dabajoog²: f.g1 (-gay, -gtay) Qof, xoolo iyo wixi lamida gadaashooda socosho. m.f.dh, dabajoogid.

v., [compound] follow; go ~ come after; pursue; be pursuant to

-ay / tay: (v) 1. follow (foloow); go after. 2. follow in the footsteps of; tailgate (teeyl-geeyt) ~ dabagal

(fal) eeg dabaggal.

de: follow; go ~ come after; pursue; be pursuant to

lx: dabajoog

pd: (dabajoogay)

ps: v1=cmp

key: dabajoog

f.g3 (-cday, -cotay) Dabagelid; raacid.

f.g3 (-cday, -cotay) Dabagelid; raacid. m.f.dh, dabasocosho.

v., [compound] follow, go after

(fal) hawl ka war hay oo kolba halkay joogto ogow. Dh: mutaabacee, dabagal.

de: follow, go after

lx: dabasoco

pd: (dabasocday)

ps: v3b=cmp

key: dabasoco

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku d.: cid, cid kale wax ay caadeystay kula saaxiibid.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Ku d.: cid, cid kale wax ay caadeystay kula saaxiibid. m.f.dh, dabaxirasho.

m.f.l eeg dacaroo.

m.l eeg dacaroo.

-ka: (magac, lab, keli) caloolxanuun inta la shubo qofka laga dacarbixiyo.

(fal) wax dushiisa caymad. Dh: dulcaymad.

m.f.dh la-mid: dabafur¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) sir cid lagula heshiiyay kaga bixid oo isaga oo aan ogayn sheegid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhammaasho oo wax dabar go'ay noqosho. Dagaalladu waxay keenaan nabaadguur iyo dabago'idda duurjoogta. Dh: dabarag'id.

-da: (magac, dhedig, keli) cid ka dabashaqayn oo kolba waxa ay hayso iyo halka ay joogto ka warhayn. Dh: dabagalid.

m.f.dh eeg dabakar².

m.f.dh eeg dabaxir².

(fal) dabayli ha kugu dhacdo. Willku wax dabaylooday ayuu iila muuqdaa.

dabaylood-ka: (magac, lab, keli) xilliga dabayshu dhabanayso. Dabayloodka ka ilaali carruurta.

dabaylood -ka: (magac, lab, keli) wax dhammaad ah. Hawshii waa dabaylood baan filayaa hadda. Dh: gabaabsi.

-ka: (magac, lab, keli) socod meel lagu tago oo laga soo noqdo maalin gudeheed. Labanoqod baan ku talagalay.

-ka: (magac, lab, keli) cid ka daba tegid. Aabbo ayaan daba-imaad ka sugaynaa.

m.f.dh eeg dabaggur². la-mid: dabaggur¹.

m.f.dh eeg dabajoog². la-mid: dabajoog¹ (2).

Seguimento

To follow

-da: (magac, dhedig, keli) ka hadhitaan la'aan oo ku raadjoogid. Dabajoogid ayaa xoolaha lagu ilaaliyaa. Dh: dabasocod, dabaggelid.

(Dabammarid-da)

Weydaarasho; dib u noqosho; dhabarjebin.

m.f.dh eeg dabammar². la-mid: dabammar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) halkii la rabay, waydaarasho. Dh: iswaydaar.

dabammarid -da: (magac, dhedig, keli) ballan iyo wax la mid ah, ka bixid ama burin.

m.f.dh eeg dabargo'².

-da: (magac, dhedig, keli) cidhib tirid oo wada halaagid. Dh: dabargoyn, cidhibtirid.

-ka: (magac, lab, keli) cid, adkaad laga adkaaday dartii u cararid. Dabarrogad dulli iyo fulaa lagu yaqaannaa.

m.f.dh eeg dambaxir².

-ay I day: (v) humiliate (hiyuu-mili-yeeyt); degrade (di-gareeydh)-, abase (a-beeys); demean, (dimiin)-, demote (dimowt)

m.f.l eeg dhabbaqoo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dhabbaqayn.

running style

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku a.: ficil isla weyni iyo xadgudub leh cid kula kicid; gardarreysi qof.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku a.: ficil isla weyni iyo xadgudub leh cid kula kicid; gardarreysi qof.

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn.

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn. bacramid m.f.dh eeg bacran¹.

-da: (magic, dhedig, keli) dhul bannaan oo xooladaaqeen ah. Iduhu waxay ku naaxaan dhulka bacoodda ah. Dh: bocood.

(n) [Plural of bah-da] families; wives

m.f.l eeg banoo.

(Barood-ka)

Xanuun daran oo geeri ka-warqab ahi hayo; sakaraad.

barood¹: m.l 1. la-mid: baroodid. Baabbacada uu geela sameeyo marka uu barwaaqeysanyahay. 2. B. ah: neef sii dhimanaya jirro awgeed.

barood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Geel barwaaqeysan baabbaco sameyn. 2. Neef wax naftu markaa ka baxayso noqosho.

m. n. critically ill person; illness that causes instant death

barood: v. be critically ill ~ in agony; convulse; be in a trance

(fal) awr, doobta soo rid.

barood-da: (magac, dhedig, keli) doobta awrta.

barood-da: (magac, dhedig, keli) baratan ama isu bixid tartan.

barood -da: (magac, dhedig, keli) dhibic ka midab duwan, ballaca ay ku taal.

barood -ka: (magac, lab, keli) sakaraadka xoolaha ee nafkadhawrka ah, gaar ahaan geela. Baroodadda big caanood hadii biidna laga waayo.

barood -ka: (magac, lab, keli) xadhkaha codka ee hunguriga mara. Xabeebta waxa keena cillad uu baroodku yeesho.

barood -ka: (magac, lab, keli) eeg ba'naan.

(Daarad-da)

Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

f. n. fence, compound, veranda

-da: (n) courtyard (koort-yaadh)-, yard (yaadh); balcony (baal-kani), porch (poorj) ~ deyr

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka bannaan ee qololka hortooda ah ee aan waxba ka dhisnayn ee badanaa lagu leydhsadaa marka qololka laga soo baxo. Boqor daaraddii laguma xanto. Dh: ardaa, barxad.

daarad-ka: (magac, lab, keli) weel qiyaas leh oo ka samaysan caw oo lagu miiso midhaha beeraha. Daarad baa loogu miisay hadhuudhkii.

cf: daash

de: fence, compound, veranda

lx: daarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daarad

(Daarid-da)

1. Dab birin, ifin, shidid, hurin.

2. Taabasho; maagid, daandaansi.

m.f.dh eeg daar². la-mid: daaris.

vl. n. ignition

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, shidid. Daaridda dabka ka hor xaabo noo keen. Dh: hurin, noolayn, daaris.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) caano la lulayo oo aanan weli subaggii ka bixin, in yar ka shubid oo hubin inay baxeen. Dh: bilqin.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin. Ha i daarin, kuma daaree.