daba'imaad

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daba-imaad.

(Daa'imid-da)

Ku waarid.

m.f.dh eeg daa'in. la-mid: daayimid.

-da: (magac, dhedig, keli) abidba jirid. Dahabka waxa lagu doorbidaa daa'imidda. Dh: waarid.

-ka: (magac, lab, keli) ka dambayn oo wax daba yaal ahaan. Ninna inuu daba'aal ahaado ma jecla. Dh: dambeeye. Li: horyaal.

(fal) (ka ~) ka bada kaalay oo cid sii socoto ka dabateg. Carruurta ka daba'imo.

dabaqaad¹: m.l 1. D. ah: hal marka rintay. 2. la-mid: dabaqaadid.

dabaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wax dhawaan rimay noqosho (hal).

v. raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

-ka: (magac, lab, keli) qof wax ka dhacay ka dabaqaadid oo ka daba xadid.

dabaqaad -ka: (magac, lab, keli) kala sarrayn. dhaqaale ama maamul oo bulsho dhexdeed ka jira.

de: raise the tail continuously (of she-camel) as a sign of pregnancy; be pregnant (of a camel)

lx: dabaqaad

pd: (dabaqaaday)

ps: v1=intr

syn: gooji

key: dabaqaad

(Caafimaad-ka)

Cudur iyo jirro la'aan; fayoobi; ladnaan; fayo.

caafimaad¹: m.l Cudur iyo jirro la'aan.

caafimaad²: f.mg1 (-day, -dday) Cudur, jirro iyo wixi lamida ka bogsasho.

caafimaad¹: m.l Cudur iyo jirro la'aan.

caafimaad²: f.mg1 (-day, -dday) Cudur, jirro iyo wixi lamida ka bogsasho. m.f.dh, caafimaadid.

m. n., [abstract] health, wellness

caafimaad [inchoative] v. regain one's health, get better, recuperate

-ka: (n) health (helth)-, well-being; hygiene (hay-jiin) Ex: Wasaaradda Caafimaadka; Ministry of Health

-ka: (magac, lab, keli) fayoobida jidhka iyo maskaxda ba. Caafimaadku waa laf dhabarta nolosha. Dh: fayoobaan, fiyoobow. Li: bugtaan, cudur.

صحة

m.dh la-mid: caawino.

m.dh la-mid: caawino.

-da: (n) assistance (a-sis- tansi); aid (eeydh); help ~ saacidaad

-da: (magac, dhedig, keli) gargaar cid u baahan loo fidiyo. Hay'aduhu caawimaad ayay dadka tabaalaysan u fidiyaan. Dh: gargaar, taakulo, caawinaad, taageero.

m.dh 1. Addinka iyo ducooyinka la akhriyo arooryada hore. 2. Waqtiga addinka arooryada hore.

-da: (magac, dhedig, keli) labada aaddaan ee subaxa ka hore ee lagu hiraabto. Daakiraaddu aadaanka salaadda way ka horrreysaa.

-da: (magac, dhedig, keli) intii la rabay.

-ka: (magac, lab, keli) soofitaanka xoolaha la geeyo meel daaq leh. Daaqsimaad badan ayuu dhulku leeyahay. Dh: daaqsimo.

-ha: (magac, lab, keli) xayawaan walida u eg oo weligii dabada kor u taaga.

-ka: (magac, lab, keli) wax waara oo weligii jira ahaan. Dunidan daa'imitaan loogama fadhiyo. Dh: waaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah, xaradh ku samayn.

daabacitaan-ka: (magac, lab, keli) buug iyo wixi la mid ah, madbacad ku qoritaan. Daabacitaanka qaamuusku bil iyo badh buu qaadan karaa qoristiisuna sannado.

m.f.dh eeg dabaxiran. la-mid: dabaxirnaansho.

m.l.t.j la-mid: labaatanaad².

-ka: (magac, lab, keli) xilliyada qaarkood oo qofka ku xumaada ama ay abaar ku dhacdo; sabanxumaad.

(magac, lab, keli) waqti la tabaalaysnaa, waqti dhib xumi jirtey ama ay jirto. Sabanxumaad saco kama saco hadhaan. Dh: abaar, macaluul. Li: samoloho, berisamaad, barwaaqo.

-ka: (magac, lab, keli) xayawaan. dabada wax ku qaniina oo jidhkiisuna aleelo leeyahay iyo qolfo. Daba'aleelaad ayaa xalay i qaniinay. Dh: dibqallooc, qarraaf, hangaralle.

m.l la-mid: dabarriyeedle.

f.g2 (-iyay, -isay) Fal samayntiisa joogtayn. la-mid: daayimi.

f.g2 (-iyay, -isay) Fal samayntiisa joogtayn. m.f.dh, daa'imin. la-mid: daayimi.

(fal) jirsii muddo dheer oo wax weligii jira ka dhig. Gacankudhiiglaha xabsiga ku daa'imi.

a: daayimi

de: make s.t. eternal, cause to last forever

lx: daa'imi

pd: (daa'imiyey)

ps: v2a=tr

key: daa'imi

m.dh Ilmo yar oo aabbihiis dhintay; agoon.

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo carruur ah oo aan weli aqliyeysan. Daa'imo carruureedna way isdaba wareegaane.

-da: (magac, dhedig, keli) cadaab iyo kulul. Daammad ayaa ku dhacday reerka oo cidi kama noola.

f. n. edition (of a book)

bw: Arabic

de: edition (of a book)

lx: dabacad

pd: (-da)

ps: n1-f

see: dabcad

key: dabacad

(Dabaqad-da)

Dadka inta isku martabad ah oo isku raacday ama xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

f. n. rank, category; social class

-da: (n) social class; classes (kalaas) ~ dabaqad mujtamac

-da: (magac, dhedig, keli) dadka inta isku martabada ah oo isku raacada xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale. Dabaqad hoose ayaad tahay.

dabaqad -da: (magac, dhedig, keli) guryo la iska dul dhisay inta isku midka ah ee isla siman. Dh dabaq.

bw: Arabic

cf: heer

de: rank, category; social class

lx: dabaqad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabaqad

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn.

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn. m.f.dh, dabaxadid.

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay hurudda, farxumayn.

dabaxad-ka: (magac, lab, keli) eeg dabamaryayn.

f. n. behavior; character, temperament

a: dabiicad

bw: Arabic

de: behavior; character, temperament

lx: dabicad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabicad

(Dabqaad-ka)

Weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagax jilicsan ama wax kale oo sariir iyo dheg la qabto leh, oo dabka lagu rito, dhirta udgoonna lagu shido; idan.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m. n., [compound] incense burner

(fal) u kala labo dhinac oo dagaal ama is afgaranwaa ka dhexeeyo u kala wargee. Odayaal baa u kala dabqaadaya labada beelood ee dagaallamaya. Dh: heshiisii, dhexdhexaadi.

dabqaad -ka: (magac, lab, keli) hub gurasho oo dagaal isku diyaarin. Dh: is'hubayn.

dabqaad-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagaxburbur la qoray oo sariir iyo dheg la qabto leh, dabkana lagu rito oo dhirta udgoon lugu shito. Dabqaad keen aan fooxa ku ridee. Dh: idan.

dabqaad: (tilmaame) inta da'yarta ah ee awoodda u leh inay dagaalka tagto. Labaatan nin oo dabqaad ah reerka ma wada joogaan. Dh: gaashaanqaad, hubqaad.

de: incense burner

lx: dabqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

syn: idan

key: dabqaad

(tilmaame) haweeney kulul oo dagaal iyo fidnad kicisa. Naag dabrima ah yaa doc la seexan kara!

(Dammaad-ka)

Wareer culus oo madaxa qabta oo siga in wax lala arki waayo ama la dhaco.

dammaad¹: m.l Wareer culus oo qofku kala garan waayo meesha iyo waqtiga uu joogo.

dammaad²: f.mg1 (-day, -dday) Wareer culus oo meesha iyo waqtiga la joogo lala kala garan waayo la kulmid.

m.l Wareer culus oo qofku kala garan waayo meesha iyo waqtiga uu joogo.

m. n., [abstract] dizziness, light headedness

dammaad: [inchoative] v. become dizzy ~ light-headed

-ka: (n) dizziness (diisi-nes)

dammaad -ay / -day: (v) become dizzy; feel dizzy; become disoriented (dis-oori-yentidh); become confused (kon-fiyuusidh); become bewildered (biwil-dheridh) ~ dawakh

(fal) wareer iyo dayow. Dammaad baan qabaa ilaa beryahanba.

dammaad -ka: (magac, lab, keli) wareer culus oo madaxa qabta oo siga in wax lala arki waayo ama lala dhaco. Dh: dayow.

finish

(Dhimaad-ka)

1. Wax dhintay ahaan; aan naf qummani ku jirin.

2. Waxdhin; waxyeello; dhimaal.

m.l 1. Dhimaal. 2. Wax sii dhimmaya.

m. n. dead person ~ creature

dhimaad m. n., [collective] harm, injury, damage, offense, wrong-doing

(tilmaame) wax aan naf lahayn.

-ka: (magac, lab, keli) tuuritaanka iyo riddaynta walax meel ama qof lagu abbaaray. Aa'itaanka rasaasta ha loo meel dayo. Dh: riditaan, tuuritaan.

m.dh la-mid: addimid.

-da: (magac, dhedig, keli) baaqidda dadka loogu yeedho salaadda faralka ah iyada oo la adeegsanayo ereyo sharci ah oo la isla yaqaan. Dh: aadaamid, eedaamid, dhawaaqid.

-ka:( magac, lab, keli) quus aan waxba la rajaynayn. Ilaah kuma xamdiyo ruux hadduu aysimaad wada e'. Dh: rajobeelid, ayaandarro.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

(Caasimad-da)

Magaalo-madax.

m.dh (-do, m.l) Magaalammadax.

m.dh (-do, m.l) Magaalammadaxda dal leeyahay. Tusaale: Muqdisho waa caasimadda Soomaaliya; magaalammadax.

f. n. capital city; big town, metropolis

-da: (n) [Pl. caasimada-ha] capital city ~ magaalo madax, caasumad

-da: (magac, dhedig, keli) magaalomadaxda dal leeyaahay. Caasimadda Soomaaliya waa Muqdisho.

bw: Arabic

cf: Moqdishu ~ Xamar, Baydhabo, Beledweyne, Bosaaso, Burco, Ceerigaabo, Dhuusomareeb, Gaalkacyo, Garoowe, Hargeysa, Jowhar, Kismaayo, Laas-Caano, Marka, Xuddur

de: capital city; big town, metropolis

lx: caasimad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: caasimad

m.dh la-mid: caawino.

m.f.dh eeg daa'imi. la-mid: daa'imis, daayimin, daayimis.

-ta: (magac, dhedig, keli) abid jirsiin oo wax weligiiba jira ka dhigid. Daa'iminta tababarka ciidanku tayadiisa ayay kor u qaaddaa. Dh: joogtayn.

(Daa'imis-ka)

Weligiis ah; daa'in ah; lagu waaro.

m.l la-mid: daa'imin.

-ta: (n) habituation (habi-ju-weey-shiny, conditioned reflex

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aad samayntiisa caadaysatid. Daa'imis ma leh doog hadduu roobku heliwaayo.

de: permanence

lx: daa'imis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: daa'imis

Hamlet

-da: (magac, dhedig, keli) magaalo yar oo aan weyneyn. Daabiyadda ayaan shaah kasoo cabbay. Dh: tuulo. Li: caasimad.

m.dh 1. Dhibaato waxyeello weyn leh; masiibo; belo. 2. Qof aad u caqli badan oo iloodi ah.

f. n. calamity, disaster; misfortune

-da: (magac, dhedig, keli) shaqsiyad qiimo iyo qaayo badni la quudhi waayo oo gacalo iyo naafac isku dara. Daahiyad walaaliyo ka roon doorka naagaha ah. Dh: dahab. Li: jebeljaan.