daba'aleelaad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daba'aleelaad
-ka: (magac, lab, keli) xayawaan. dabada wax ku qaniina oo jidhkiisuna aleelo leeyahay iyo qolfo. Daba'aleelaad ayaa xalay i qaniinay. Dh: dibqallooc, qarraaf, hangaralle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhargal
-ka: (magac, lab, keli) jaad yaryar oo daba'aleelaadka ka mid ah oo dadka dharka u gala aadna u qaniinyo kulul. Dhargal ruuxa uu qaniini qayl way ka dhammaan. Dh: dhagle, aleelaale.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dibqallooc
-a: (magac, lab, keli) bahal madax iyo xabbad jilicsan oo isku xidhan iyo dabo dhuuban oo soo qalloocda leh oo aad u qaniinyo kulul, mararka qaarkoodna, qaniinyadiisa looba dhinto. Dh: daba'aleelaad, dabaqallooc, aleelaale.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hangaralle
-ha: (magac, lab, keli) cayayaan qaniinyo kulul oo leh daba qaloocan oo uu sun ka sii daayo. Hangaraaluhu dabada qaloocan ayuu wax ku qaniinaa. Dh: aleelaale, daba'aleelaad, dibqalooc.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daba'imaad
-ka: (magac, lab, keli) cid ka daba tegid. Aabbo ayaan daba-imaad ka sugaynaa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabaqalaal
-ka: (magac, lab, keli) wiil da'yar oo inta badan caato ah, dhaqankiisu na wanaagsanayn suuqgal ah. Dh: ciyaalsuuq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labaleexad
m.l la-mid: laballeexad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daba'aallid
-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo xagga dambe jirid. Daba'aallid anaa diiday. Dh: daba'oollid, dambayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laballeexad
m.l Socod dan la'aan ah oo uu qofku iska wareego. la-mid: labaleexad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laballeexad
-ka: (magac, lab, keli) socod dan la'aan ah oo uu qofku iska wareego. Dh: labaleexad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabadheeraan
m.f.dh eeg dabadheer. la-mid: dabadheeraansho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabadheeraan
-ta: (magac, dhedig, keli) wax intii inay ku dhammaato ay ahayd in ka badan sii jirid oo sii socosho. Dh: dabadheeraansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabakakiilad
m.l la-mid: dabakakiilasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagaaljeclaan
m.f.dh eeg dagaaljecel. dagaaljeclaansho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagaaljeclaan
-ta: (magac, dhedig, keli) dagaal doorbidid oo u ololayn.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dayax beenaad
Paraselene
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaradameeraad
-ka: (magac, lab, keli) geed xabxabka u eg oo dhulka ku dul dagaaga oo midho buurbuuran oo aad u qadhaadh bixiya. Qaradameeraad ayuu batiikh mooday. Dh: unuun, unuundameeraad.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DARAN-DAMEERAAD
(Daran-damerad) S Suaeda sp. Chenopodiaceae.
N Zygophyllum album L. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabayeelid
(Aabayeelid-da)
U dan gelid; tixgelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeelid
m.f.dh eeg aabayeel². la-mid: aabayeel¹ (2), aabeyeelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aabayeelid
vl. n., [compound] attention, consideration, being concerned about
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aabayeelid
de: attention, consideration, being concerned about
lx: aabayeelid
pd: (-da)
ps: vn1-f-cmp
key: aabayeelid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaalcelin
m.f.dh eeg abaalceli. la-mid: abaalcelis.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abaalcelin
-ta (n) returning a favor to someone ~ abaalgud, abaalmarin
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaalcelin
-ta: (magac, dhedig, keli) qof wanaag kuu sameeyay, abaalkii u gudis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaalcelis
m.l la-mid: abaalcelin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaalcelis
-ta: (magac, dhedig, keli) gashi hore oo laguu lahaa iska soo celin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abaallaawe
-ha: (magac, lab, keli) qof aan wanaaggii loo taray waxba ka gudin. Dh: abaaldarane.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abaareysad
m.l la-mid: abaaraysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ahaateenaa
fk. 'Ma wasiir baad noqotay?' 'A.! Fiicnaan lahaydaa!'
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daabakhaad
m.dh 1. la-mid: daabaqaad. Calaamad, summad, lagu dhigo neef iib u jooga. 2. Tartamidda cayaar turub laba dhinac oo iska soo horjeedaa ay u tartamaan foorooyin ay kala qabaan, in ay qolo keliya wareegto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daanyeerad
m.dh (-do, m.l) la-mid: daayeerad.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daanyeerad
-da: (n) female monkey
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DABA-YEELE
(Dabeyele) N Reseda amblycarpa Fres. Resedaceae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabadeedna
conj., time: then, lastly, finally, in the end, afterwards
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabadeedna
(adv) afterwards; at a later time
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabadeedna
de: then, lastly, finally, in the end, afterwards
lx: dabadeedna
ps: conj-time
key: dabadeedna
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabaggelid
(Dabaggelid-da)
Ka harid la'aan; dabasocosho; dabajoogid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabaggelid
m.f.dh eeg dabaggal². la-mid: dabaggal¹ (2).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabaggelid
-da: (magac, dhedig, keli) kolba meesha la maro ka dabategid. Dembiyada waxa lagu helaa dabaggelid. Dh: dabagalid, baadhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabakanaax
-a: (magac, lab, keli) qof busaarad iyo saboolnimo ku soo koray oo mardanbe xoolaysata.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabakeenid
(Dabakeenid-da)
Qaarka danbe soo hormarsasho, kolka la dhalana hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabakeenid
m.f.dh eeg dabakeen³.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabakeenid
-da: (magac, dhedig, keli) qof soo dhalanaya qarka danbe soo horraysiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabaylraac
f.mg1 (-cay, -cday) Ari dhanka dabayshu u socoto u goosmid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabaylraac
-a: (magac, lab, keli) kolka ay xooluhu xaga dabaysha u kacaan oo aan laga celin karin. Daf miyuu i soo yidhi sidii waxar dabaylraacday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabnaareed
m.l (dii.) Dab cadaabeed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabnaareed
m.l (dii.) Dab cadaabeed.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabnaareed
-ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo dabka naarta ah. Ilaahoow dabnareed naga hay. Dh: cadaab, naar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daboollaan
(Daboollaan-ta)
(daboolnaan) dabool saarnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daboollaan
f. n., [abstract] state of being covered
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daboollaan
a: daboolnaan
de: state of being covered
lx: daboollaan
pd: (-ta)
ps: n2-f-abs
key: daboollaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagaalgeli
f.g2 (-iyay, -isay) Ciidan dagaallamaya hoggaamin (qof).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dagaalgeli
f.g2 (-iyay, -isay) Ciidan dagaallamaya hoggaamin (qof). m.f.dh, dagaalgelin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dagaalgeli
v., [compound] induce ~ encourage someone to fight; lead an army in battle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagaalgeli
(fal) cid kale, abbaanduule dagaalka geliya u noqo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagaalgeli
de: induce ~ encourage s.o. to fight; lead an army in battle
lx: dagaalgeli
nt: dagaalgelin (ta) [vn-f], dagaalgelis (ka) [vn-m]
pd: (dagaalgeliyey)
ps: v2a=cmp
key: dagaalgeli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dagaallame
m. n. soldier, warrior
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagaallame
de: soldier, warrior
lx: dagaallame
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: dagaallame
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Damaashaad
(Damaashaad-ka)
Dabbaaldeg ama cayaaro wax lagu xusayo, lagu weyneynayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
damaashaad
damaashaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh oo lagu muujiyo maalin taariikh weyn leh.
damaashaad²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin taariikh weyn leh ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh ku muujin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
damaashaad
damaashaad¹: m.l (-dyo, m.dh) Ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh oo lagu muujiyo maalin taariikh weyn leh.
damaashaad²: f.mg1 (-day, -dday) Maalin taariikh weyn leh ciyaaro iyo waxyaallo kale oo farax leh ku muujin. m.f.dh, damaashaadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
damaashaad
m. n. festival, ceremony
damaashaad v. hold a festival
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
damaashaad
-ka: (n) festival (fes-ti-val); ceremony (ser-moni); celebration (sela-bareey-shin); party (paar-ti); social gathering ~ dabbaaldeg, xaflad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
damaashaad
(fal) farxad iyo ciyaar samee. Yar iyo weyn habeenkii xornimada la qaatay waa la wada daamaashaday.
damaashaad-ka: (magac, lab, keli) wax ama dhacdo mihiim ah u dabbaaldegid; ciyaaro wax lagu xusayo samayn. Dh: dabbaaldeg.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaqaaleed
m. n. financial
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhaqaaleed
(adj) relating to financial matters; economical (ika-noo-mikal)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaqaaleed
de: financial
lx: dhaqaaleed
ps: np-m
key: dhaqaaleed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laba'aflay
(fal) kolba si u hadal; hadal aan islahayn, wada sheegid. Dh: laba'aflee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laba'aflee
(fal) labo hadal oo isburinaya oo iska soo hor jeeda ku hadal.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laba'eefid
-da: (magac, dhedig, keli) labo saami qadasho; labo jeer qaadasho. Dh: sedbursasho, sedbursad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tabaalee_1
de: put s.o. into financial difficulty
hm: 1
initial: t
lx: tabaalee
pd: (tabaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: tabaalee_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tabaalee_2
cf: tab
de: find a solution for, plan, apply skill to
hm: 2
initial: t
lx: tabaalee
pd: (tabaaleeyey)
ps: v2b=tr
key: tabaalee_2
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xabaalnaan
m.f.dh eeg xabaalan. la-mid: xabaalnaansho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabaalnaan
-ta: (magac, dhedig, keli) wax god ku jira oo la aasay ahaan; dhulka hoostiisa ku aasnaan. Dh: aasnaan.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAALYEEL
[YABARAYEL] Gardenia florii 01
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aabbayeelid
-da: (magac, dhedig, keli) tixgelin iyo u tudhid. Hawlfulinta ciidanka waa in la raaciyo aabbayeelid iyo tudhid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abaaldhurad
vl. n., [compound] pension
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abaaldhurad
-ka: (n) pension (peen-shin); a sum of money paid regularly as a retirement benefit ~ lacagta hawlgabka ama lacagta weekiyada
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abaaldhurad
de: pension
lx: abaaldhurad
pd: (-ka)
ps: vn-m-cmp
syn: mushaar hawlgab
key: abaaldhurad
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Arable land
Dhul san
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bacalleelid
-da: (magac, dhedig, keli) meel baaxad-soore ah ku banjarid oo dhan loo baxo garan waayid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caanateelid
(Caanateelid-da)
Caanateel ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caanateelid
m.dh eeg caanateel². la-mid: caanaddiiqid, caanateel¹ (3), caanateelis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caanateelid
-da: (magac, dhedig, keli) caanateel ka dhigid; caanadiiqid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Daarasalaam
pr. n., loc. Dar es Salaam [capital of Tanzania.]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Daarasalaam
(n) Dar es Salaam; the capital and largest city of Tanzania
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Daarasalaam
de: Dar es Salaam [capital of Tanzania]
lx: Daarasalaam
ps: n0-loc-f
key: Daarasalaam
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daawadeyaal
-daawadeyaasha: (n) audience (ood-yansi); spectators (ispek-teeytariz)-, onlookers ~ fiirsade
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daba-aallid
m.f.dh eeg daba-aal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabacla'aan
m.dh la-mid: debecla'aan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabacla'aan
-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad xumaan. Dabacla'aantu waa cudur dadka kaa dhexsaara. Dh: dabcixumo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabakannaax
(Dabakannaax-a)
Qof busaarad iyo saboolnimo ku koray oo ku weynaadey oo waa danbe hodmay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabakannaax
m.l (-xyo, m.dh) Qof busaarad iyo saboolnimo ku koray, oo waa dambe hodmay. la-mid: dibkannaax.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabakannaax
m. n., idiom: nouveau riche, self-made man
dabakannaax v., [compound] become a self-made man, act nouveau riche
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daballaalan
-ta: (magac, dhedig, keli) orodka idaha marka ay aad u ordaan ee ay badhidoodu kor ut faydanto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabandeebid
m.f.dh eeg dabandeeb². la-mid: dabandeeb¹.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabandeebid
-da: (magac, dhedig, keli) noqnoqod badan samayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabaqallooc
m.l la-mid: dibqallooc.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabaqallooc
m. n., [compound] scorpion