daauus

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

dacluus¹: m.l 1. Faqri. 2. la-mid: dacluusid.

dacluus²: f.mg1 (-say, -stay) Faqri noqosho (qof).

m. n., [abstract] misery, poverty

dacluus [inchoative] v. become impoverished; be sick, get weak ~ feeble

(fal) baahi iyo saboolnimo ha ku saamayso.

dacluus-ka: (magac, lab, keli) baahi iyo saboolnimo.

-ka: (magac, lab, keli) weel hoosta quraarad ka ah oo qabowga ama kululaylka hadba kii lagu shubo xejiya. Dh: falaas, falaasad.

m.l la-mid: feynuus.

m. n. lantern, lamp, light

-ka: (magac, lab, keli) qalab wax lagu iftiinsado oo gaas, saliid ama wax kale lagu shubo.

bw: Arabic

de: lantern, lamp, light

lx: faanuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n1-m

see: feynuus

key: faanuus

(Jaajuus-ka)

Jaasuus.

jaajuus¹: m.l la-mid: jaasuus¹.

jaajuus²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: jaasuus².

m. n. spy

-ka: (n) spy (ispaay); secret agent; informer (infoormar); mole (moot); undercover agent ~ basaas, jaasuus, tiftif

jaajuus -ay / tay: (v) spy (ispaay); engage in espionage ~ basaas

-ka: (magac, lab, kali) qof waxa uu arko ama dhagaysto sheegiddooda ku shaqaysta oo u gudbiya dad gaar ah oo u dirsaday. Dh: basaas.

a: jaasuus

de: spy

lx: jaajuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: jaajuus

(Jaamuus-ta)

Gisi.

m.dh 1. Lo' gisi. 2. Kabo raggu qaato adag, saan geri ka samaysan oo marka lagu socdo dhawaaqa.

f. n., [collective] foreign breed of cattle

cf: gesi ~ gisi

de: foreign breed of cattle

lx: jaamuus

pd: (-ta)

ps: n1-f-col

key: jaamuus

(Jaasuus-ka)

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

m. n. spy

jaasuus v. spy, be a spy

-ka: (n) spy (ispaay); informer (infoor-mar); mole (mooI); undercover agent ~ jaajuus

-ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisu tahay dabagalka iyo hoosu'baadhidda xogaha dadka. Dh: basaas. Wa: jaasuusiin.

(Maamuus-ka)

Muuno; xurmo; sharaf; tixgelis; xushmo.

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus¹.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. la-mid: naamuus².

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. m.f.dh, maamuusid. la-mid: naamuus.

m. n. honor, respect, esteem, prestige; good manners ~ behavior

maamuus v. respect, give respect

-ka: (n) high respect or honor; great privilege

maamuus -ay / tay: (v) honor (oo-nar); esteem (istiim); regard (ri-gaardh)-, respect (ris pakt)-, give reception

Rispetto

Respect

(fal) cid si wanaagsan oo sharaf iyo qaddarini ku jirto u soo dhawee ama ula dhaqan Culimada maamuus oo meel wanaagsan deji. Dh: xurmee, sharfi. Li: xumee.

maamuus-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo qad-darin sharaf iyo muunad leh oo cid loo sameeyo. Dh: xurmayn. Li: xumayn.

naamuus¹: m.l la-mid: maamuus¹.

naamuus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: maamuus².

(fal) cid kale maamuus oo tixgeli.

naamuus -ka: (magac, lab, keli) cid kale maamuusid oo tixgelin.

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

(Daas-ka)

Aqal, guri, qol, dukaan.

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

m. n. store, shop; store-house, store-room

-ka: (n) shop (shoop)-, store (istoor) ~ dukaan

-ka: (magac, lab, keli) aqal yar oo buul ah oo caws ka samaysan. Waa aqal yar oo aan qiimo badan iyo qurux toona lahayn. Dh: buul.

daas -ka: (magac, lab, keli) dukaan ama aqal ganacsi loogu talagalay oo alaab yari taal. Daas baan samaystay. Dh: dukaan.

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn. m.f.dh, dhuusid.

v. break wind, pass gas, fart

-ay / tay: (v) fart (faartf break wind; expel intestinal gas

(fal) neef qadhmuun dabada ka sii daa.

de: break wind, pass gas, fart

lx: dhuus

pd: (dhuusay)

ps: v1=intr

key: dhuus

(Cajuus-ka)

(erey cay iyo liididi ku jirto) oday xun.

m.l (-siin/-syo, m.dh) Nin aad u gaboobay oo leh dhaqan la dhibsado.

m.l (-siin/-syo, m.dh) Nin aad u gaboobay oo leh dhaqan la dhibsado.

m. n. old man {derogatory}

-ka: (n) aged man; old man; elderly man [impolite form] ~ oday catatab ah

-ka: (magac, lab, keli) oday da' weyn, nin duqoobay.

cf: oday

de: old man {derogatory}

lx: cajuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: cajuus

-ka: (n) bridegroom (baraaydh-guruum); groom (guruum) ~ arooska

-ka: (magac, lab, keli) nin aroos cusub ku jira oo markaa uun guursaday. Dh: aroos.

(Casuus-ta)

Midab casaan ku jiro.

m.dh Midab cas oo caddaan ku jiro.

f. n., [abstract] reddish (color)

-ta: (magac, dhedig, keli) midab isku dar ah oo ka kooban caddaan iyo casaan. Dh: basali, uuro.

de: reddish (color)

lx: casuus

pd: (-ta)

ps: n2a-f-abs

syn: casuuro

key: casuus

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabid.

f.g1 (-ulay, -ushay) Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.

(fal) daadguree oo raashin uudka ka qaad oo meel la dhigo gee. Jallaha daabul oo bohosha ku gur. Dh: daadguree.

daabul-ka: (magac, lab, keli) ka guridda hadhuudh uudka laga qaado oo boholaha iyo meelaha lagu kaydinayo la geeyo. Dh: daadgurayn.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.