daauud

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun tacab, xummad iyo casiraad leh oo ay keento bakteeriya ka dhalata biyo iyo cunto aan nadiif ahayn. Ninkii Sahal daahfuud ayaa ku dhacay. Dh: tayfood.

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

-ka: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo jaadad badan leh.

(Daad-ka)

Biyaha roobka (xareedda) ama webiyaasha oo dhulka dulundulceeya ama xoog ugu soo dillaaca.

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

daad³: f.mg1 (-day, -dday) Biyo badan oo ka yimid roob da'ay ama webi fatahay faafid.

daad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.

daad²: m.l (-dad, m.l) (juqraafi) Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

Run-off, Flash-flood

m. n. flood, floodwater

nickname; name-m flood. Lit: born quickly or unexpectedly. Cf: Butaaco

-ka : (n) flood (flaadhy, deluge (daal-yuuj)

magac loo baxsho wiil si fudud u soo dhashay.

-ka: (magac, lab, keli) biyo laxaad leh oo socda doox, laag, tog, webi, marka roob da'o kaddib. Nin daad qaaday xumbo cuskay.

de: flood, floodwater

lx: daad

pd: (-ka Pl: daadad (ka))

ps: n4-m, n2a-m

key: daad

1. (Duud-da) a) (-°) Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. b) Buuro xiriira.

2. (Duud-ka) Dul; kor; dhabar.

duud¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhabar. 2. Meel dhulka ka sarreysa oo labada dhan dooxooyin ama togag ka xigan.

duud²: m.l (-dad, m.l) Biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. la-mid: duuddo.

duud³: m.dh Buuro xiriira, sanaag.

dųud: m.dh 1. Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. 2. Qof odayga uu ku abtirsanayo aan wax badan ka tirsan. 3. Reer; qabiil.

duud: m.l (-dad, m.l) 1. Dhabar. 2. Meel dhulka ka sarreysa oo labada dhan dooxooyin ama togag ka xigan.

dųud: m.dh 1. Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. 2. Qof odayga uu ku abtirsanayo aan wax badan ka tirsan. 3. Reer; qabiil.

m. n. back (of human being); upper part (of anything)

duud [feminine] n. mountain top ~ peak; forest

-ka: (n) back (baak); human back. Ex: duudkuu ku qaaday: he carried it on his back

(tilmaame) gar adag oo dixda loola dhaadhaco oo dhiig ama dhaqaaqil lagu furdaaminayo.

duud-da: (magac, dhedig, keli) meel geedo badan oo is wada haysta oo aan si fudud loo mari karin. Dh: kayn, juuq, xidh, hilo, ay.

duud-ka: (magac, lab, keli) lafta dheer ee dhabarka. Duudka ayaa Kayd xanuunaya oo ma foorarsan karo.

caabud¹: m.l la-mid: caabid¹.

caabud²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: caabid².

m.l la-mid: caabid.

v. worship, practice one's religion

-ay / day: (v) worship (woor-shiip); revere (n'-vnr); honor and love as a God ~ cibaadayso. —Syn: venerate, adore, idolize

(fal) Rabbi ka cabso oo siduu ku faray yeel. Dh: hoggaansanaw.

caabud -ka: (magac, lab, keli) qof lagu yaqaan in uu fuliyo sidii uu Ilaahay amray.

a: caabid

bw: Arabic

de: worship, practice one's religion

lx: caabud

pd: (caabuday)

ps: v1=

key: caabud

m.l Ninka tababbarka bilowga ah qaatay xagga ugaadhsiga, welise aan heer fiican gaarin.

-ka: (magac, lab, keli) maqal caano ku shubmid. Nirigtu danbarkii bay daabad ka qaadday.

(Daabid-da)

Daab la qabto u yeelid.

m.f.dh eeg daab³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax daabi ku dhacday oo buka noqosho. Nirgaha daabidda ka ilaaliya. Dh: daabis.

daabid-da: (magac, dhedig, keli) gudun, billaawe. taki, dongore iyo wixii la mid ah, daab u samay. Dh: daabis.

f.g1 (-ulay, -ushay) Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.

(fal) daadguree oo raashin uudka ka qaad oo meel la dhigo gee. Jallaha daabul oo bohosha ku gur. Dh: daadguree.

daabul-ka: (magac, lab, keli) ka guridda hadhuudh uudka laga qaado oo boholaha iyo meelaha lagu kaydinayo la geeyo. Dh: daadgurayn.

(Daacad-da)

Kal iyo laab; lillaahi; run; hagarbax.

m.dh Qof niyad samida ama mukhlisnimada uu muujinayo ay ka dhabtahay.

m.dh Qof niyad samida ama mukhlisnimada uu muujinayo ay ka dhabtahay.

f. n., [abstract] (adj.): frankness, honesty; sincerity, good nature; faithful

name-m frankness, honesty; sincerity, good nature; faithful

-ah: (adj) faithful (feeyth-ful); sincere (sin-siyar); honest (oonest); loyal (looyal) wholehearted (hool-haar-tidh) ~ mukhlis

magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid daacad iyo iimaan leh oo qalbi fiican.

(tilmaame) ruux kal iyo laab xaadhan oo calool fayoobaan dadka kula dhaqma. Allahayaw nin daacada, Allahayaw nin daalina, deeqdaada haw simin. Li: khiyaamo.

daacad -da: (magac, dhedig, keli) wixii aan ku jirin khiyaamo, is dabamar la'aan. Daacadi ma hun- goowdo. Li: khiyaano.

bw: Arabic

de: frankness, honesty; sincerity, good nature; [atr.] faithful

lx: daacad

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: daacad

صراحة

(Daacid-da)

Daaco soo saarid.

m.f.dh eeg daac². la-mid: daacasho.

-da: (magac, dhedig, keli) daaco soo saarid. Daaciddiisaan ka gartay inuu dhergey.

daacid: -da: (magac, dhedig, keli) meel hoos u godata oo liicda. Daacidda ka ilaali usha intay qoyantahay. Dh: liicid.

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

f. n., (mass n.): hair, fur (of an animal); unkempt beard ~ hair

-ta: (magac, dhedig, keli) nin timihiisu aanay isku habaysnayn, gaar ahaan gadhka.

daacuf -ta: (magac, dhedig, keli) shaash iyo timo badan oo madaxa ku soo rogmada. Aar daacuf leh ayaa duudda ku jira. Dh: halab.

de: hair, fur (of an animal); [fig.] unkempt beard ~ hair

lx: daacuf

pd: (-ta)

ps: n2a-f-mass

key: daacuf

m.l la-mid: daadasho.

-ka: (magac, lab, keli) walax ama alaab meeshii ay ku jirtay ka qubatay. Dh: qubad.

daadad -ka: (magac, lab, keli) xoolo ka dhaca xeradii ay ku jireen.

m.f.dh eeg daad².

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

Momentum

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda nooluhu ku dhaqdhaqaaqo. Daafad uma hayo aan ku qabto shaqadaas. Dh: tamar, tabar, xoog.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhan isaga tuurid oo garbaha ku riixid. Daafad buu igu tuuray. Dh: tukhaantukhin, garbin.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) astaanta walxaha ku qeexan natijada isku dhufashada kaynaankooda iyo cufkooda waxaana lagu cabbiraa Kgm/s.

(Daafid-da)

Daaf ku dhicid.

m.f.dh eeg dąaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.