daaqgayn

(tilmaame) meel la daaqay oo aan cosob ahayn. Dhul daaqan baa reerkii la dejiyey.

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

-ta: (magac, dhedig, keli) sida naagaha usheekayn oo naagnaag iska dhigid.

naagayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh guursasho oo naag la qabo ka dhigid. Dh: reerayn.

m.f.dh eeg daangee.

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

(Daadgurayn-ta)

Wax badan meel ka gurgurid ama ka wadid oo meel kale geyn; diqdiqayn.

m.f.dh eeg daadguree.

-ta: (n) evacuation (ivaaku-weey-shin); emergency evacuation ~ qixin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan meel ka gurgurid oo meel kale gayn. Daadguraynta xujayda diyaarado badan baa ka shaqaynaya. Dh: daabbulid, diqdiqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la islaha xumayn; cid kale aflegaadayn.

(Caaqibayn-ta)

Caaqibo u gelid; waxtarid.

m.f.dh eeg caaqibee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax u tarid, caaqibo u gelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

-ka: (magac, lab, keli) cunitaanka xoolaha ee cawska iyo dhirta.

daaqitaan -ka: (magac, lab, keli) dhir iyo tigaad cunid; geedo iyo doog daaqid. Awrku aad buu u bukaa oo daaqitaan ma leh.

m.f.dh eeg daaruqee. la-mid: daaruqays.

m.f.dh eeg dabaggee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hore wax dambe ka daba kaxayn.

(Dabargoyn-ta)

Ciribtir

m.f.dh eeg dabargoo. la-mid: dabargoys (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jirey baabi'intii. Dabargoynta lagu sameeyey geedihii waad yaabi markaad aragto kaymaha. Dh: dabarjarid, tirtirid.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

(Dagaggoyn-ta)

Ahaanta neef yahay ku dago gooya oo loo bixin karo.

f. n., [compound] giving part of herd as contribution to another person

-ta: (magac, dhedig, keli) seko xilligii iyo nisaabkii loogu talagalay gaadhid. dagaggoys-ka: (magac, lab, keli) xoolo la leeyahay oo tiro ahaan gaadhey intii sakada lagaga bixin lahaa.

a: dagaggoys

de: giving part of herd as contribution to another person

lx: dagaggoyn

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: dagaggoyn

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

m.f.dh eeg darangee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul daran leh u kaxayn; daran ku soofin.

(Dhaaclayn-ta)

Dhaacle ka dhigid; si dhacle ah u samayn.

m.f.dh eeg dhaaclee. la-mid: dhaalcayn, dhaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaacle ka dhigid; sida dhaaclaha u samayn. Dh: dhaclayn.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(Dhaantayn-ta)

Dhaanto tumasho.

m.f.dh eeg dhaantee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaanto ciyaarid. Tartan dhaantayn ah ayaa la qabanayaa. Dh: dhaantays.

m.f.dh eeg dubaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibaaq samayn; foorado samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ta: (magac, dhedig, keli) sumad kuwa kale lagaga garto u yeelid. Daabaqadayn ku samee markaad iibsato adhiga. Dh: astaamayn.

dagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).

dagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).

dagan: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagmid.

dagan: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagnaan.

der. [adjective] deceived, tricked, duped; defenseless

(adj) defenseless (difeensilas)

(tilmaame) wax dayacan ama baylahsan. Dh: dayacan.

dagan: (tilmaame) khatalan ama ku siran. Reerkii oo dagan bay ciidanku galeen.

de: deceived, tricked, duped; defenseless

lx: dagan

pd: (dagnaa)

ps: adj-der

key: dagan

f.g1 (-qnay/-qmay, -qantay; -qni/-qmi) la-mid: danaq.

v. aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure someone

a: damaq, damqi

de: aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure s.o.

lx: daqan

pd: (daqnay ~ daqmay)

ps: v1=tr

key: daqan

(Daqay-da)

Hilib muruq ah oo ku yaal dhabarka dhinacyadiisa oo u dhexeeya miskaha iyo feeraha.

m.l/dh (-yo, m.dh) Muruq ku yaal laf dhabarta labadeeda dhinac.

m.l/dh (-yo, m.dh) Muruq ku yaal laf dhabarta labadeeda dhinac.

f. n. muscle of the back

-da: (magac, dhedig, keli) hilib muruq ah oo ku yaalla dhabarka dhinacyadiisa una dhexeeya miskaha iyo feedhaha. Dh: sarar.

de: muscle of the back

lx: daqay

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daqay

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

m. n. lid ~ cover of a container (large ~ small)

aagaan [feminine] n. small milk jar ~ storage container

-ka: (n) 1. lid or cover used by the nomadic society ~ haruub. 2. small milk container

-ka: (magac, lab, keli) dabool la saaro haamaha iyo dhiilaha. Dh: fur, aabudh, murke.

aagaan -ka: (magac, lab, keli) xab weyn oo ilmaha dhalanaya ku duuban. Dh: dahaadh..

aagaan -ta: (magac, dhedig, keli) haan yar oo ah weel dhaqameed biyaha ama caano lagu shubto. Dh: gurungur, dhoon, marke, araari.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

m.f.dh eeg aqsee. la-mid: asqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aad u oomman ka dhigid.

aqsayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof jahadu ka lunsan tahay, ka dhigid.

aqsayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof wareeray ka dhigid. Dh: asqayn.

m.dh eeg asqee. la-mid: aqsayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, mid aad u comman ka dhigid.

asqayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, mid jahadu ka lusan tahay, ka dhigid.

asqayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, mid wareeray ka dhigid.

(Cagayn-ta)

Cag la dhicid; ku tumasho.

m.f.dh eeg cagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku tumasho; cagta la dhicid. Dh: cagays.

Dating

La daabay; daab leh; daab loo yeelay.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la daabay ahaansho; wax daab loo yeelay ahaansho.

der. [adjective] having a handle

(tilmaame) gudin, waran, mindi iyo wixii la mid ah oo daab ku jira. Masaartu way daaban tahay.

de: having a handle

lx: daaban

pd: (daabnaa)

ps: adj-der

key: daaban

Ilixir loo yeelay; daah leh.

dąahan: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax ilixir loo yeelay ahaansho; daah lahaansho.

der. [adjective] screened, curtained, draped

(tilmaame) wax la qariyey oo daah lagu xidhay. Tani waa xaajo daahan weli xal looma hayo. Dh: qarsoon, dahsoon.

de: screened, curtained, draped

lx: daahan

pd: (daahnaa)

ps: adj-der

key: daahan

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan