daanduun

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: daadduumi.

daganduug¹: m.l la-mid: daganduugid.

daganduug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax qarin. 2. Wax baabi'in.

(fal) wax dagan dabada ka mar oo dhac ama wada laa.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

m.dh (-llo, m.dh) Weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

-sha: (magac, dhedig, keli) weel bir ka samaysan oo marka ceelasha la qodayo dhoobada lagu qaado.

danduul-sha: (magac, dhedig, keli) halka malabka shinnidu ku samayso ee geedka ka soo laadlaadda. Dh: handuul.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday. Dh: karuur.

(Qaanuun-ka)

Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ahi ku dhaqanto ama dadyow badani ku wada dhaqmo; xeer; (ama qaynuun).

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. la-mid: qaynuun, qeynuun.

m.l (-nno/qawaaniin, m.dh) 1. Sharciyo iyo nidaamyo isku duuban oo qolo gaar ah ku dhaqanta. 2. Dhaqan. m.dh, qawaaniin. la-mid: qaynuun, qeynuun.

Rule

m. n. rule, law, ordinance, regulation; procedure; constitution

-ka: (n) law (loo); regulation (rege-leey-shen)-, rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shen) ~ qaynuun, sharci, xeer, dastuur

-ka: (magac, lab, keli) qodobbo sharci ah oo lagu heshiiyo si loo nidaamiyo maaraynta xidhiidhka bulshada dhexdeeda ama bulshada iyo dawladda u dhexeeya. Caliyoow qaanuunka ilaali oo ha ku xad gudbin. Dh: xeer, qaynuun.

a: qaynuun ~ qeynuun

bw: Arabic

de: rule, law, ordinance, regulation; procedure; [ext.] constitution

lx: qaanuun

pd: (-ka Pl: qawaaniin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: qaanuun

-ka: (magac, lab, keli) biyaha doonta soo gala, meesha godan ee ay isugu tagaan ama ay fadhiistaan. Dh: banduul.

(Daandaan-ka)

Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.

daandaan¹: m.l 1. D. ah: nafley tabar daran oo dhaadhacaysa. 2. la-mid: daandaamid.

daandaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Tabardarro awgeed dhicdhicid.

v. feel dizzy

daandaan vl. n. dizziness

-ah: (adj) dizzy (diisi) ~ dhawakhsan

-ka: (magac, lab, keli) wareer iyo miyir-doorsoon in lala dhaco lagu sigto. Dh: dalanbaabi, sirinsirqo, wareer.

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl xilliyeed ka timaad badweynta Hindiya oo roobab badan u soo xambaarta xeebaha ku wareegsan. Xilliyada dabaylaha maansuuntu waa bad xidhan. Dh: maasuun.

m.l la-mid: daadduunshe.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

m.f.dh eeg daadduumi. la-mid: daadduunsiin, daanduumin, daanduunsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaad iyo dullinimo ku reebid. Daadduuminta dadkan ku dhacday waa mid murugo leh.

m.dh la-mid: daadduumid.

dakanaduug¹: m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey. la-mid: dakanaduugid.

dakanaduug²: f.g1 (-gay, -gtay) Godob dad u dhexaysay baabbi'in.

m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey.

-ga: (magac, lab, keli) heshiis lagu tirtirayo godob dad u dhexeysey.

f.g2 (-iyay, -isay) Feer, laad iyo wixi lamida cid dhulka la dhigid. la-mid: daadduunsii, daanduumi, daanduunsii.

(fal) rafaad iyo dullinimo ku reeb, Dadkii deegaankan way daadduumeen.

(Daardhuuq-a)

Dheef ama wax kale oo waxtara oo yar oo aan la wada ogeyn oo qof gaar ahaan u qabo ama ugu qarsoon.

m.l (-qyo, m.dh) Dheef ama waxtar kale oo yar oon la ogeyn oo qof haysta.

m. n., [compound] portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

-da: (magac, dhedig, keli) dheef aan waxtar badan lahayn oo qof si gaar ah u qabo. Dh: shuuqsi.

de: portion (of food, etc.) secretly kept back for oneself

lx: daardhuuq

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: daardhuuq

(tilmaame) dad, mood iyo noolkii ba ka madhay oo halkii ay degenaayeen abaar ama colaad darteed ka soo barakacay.

m.l (-shayaal, m.l/dh) Budh weyn oo lagu dagaalamo. la-mid: daanduunshe.

-ha: (magac, lab, keli) wax dadka dhibaato iyo qax u horseeda. Dh: masaafuriye, qaxiye.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: daadduumi.

(fal) xaqi oo meel dheer u hayaami. Maatida daaduunsii yaanay abaaraha ku le'ane. Dh: qaxi, hayaami, dalndooli.

m.f.dh eeg daganduug². la-mid: daganduug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax deggan dabada ka marid oo dhicid ama wada dilid.

-ka: (magac, lab, keli) qof axmaq ama dabbaal ah. Qofka aadunka ah lama gargaarsado.

mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'uun 3'.

(magac'uyaal) qofka koowaad ee hadlaha ah; 'ani' iyo 'uun' oo la isku ladhay. Ani uun buu i dhalay aabbo.

(Adduun-ka)

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

m. n. world, universe

adduun m. n., [collective] wealth, worldly goods

-ka:(n) 1. world (wooldh); earth (eerth); universe (yuniveersi). Ex: adduunka aan ku noolnahay...; the world in which we live... . 2. wealth (weelth); riches (riijaz); affluence (aafulu-wans) ~ adduuyo, xoolo, maal

-ka: (magac, lab, keli) dhulka iyo waxa dul yaalla oo dhan. Adduunka Alle ayaa abuuray.

adduun -ka: (magac, lab, keli) ifkan aynu ku nool nahay. Dh: dunida. Li: aakhiro.

adduun -ka: (magac, lab, keli) xoolaha ama hantida qof leeyahay. Dh: hanti, maal, xoolo, adduunyo.

مَلَكُوتِ، كَوْنِ، عَالَم دُنْيا

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

m.l.kh (-nno, m.dh) 1. D. ah: awr dadka qaniina. 2. D. ah: nafleyda inteeda hilibka dadka quudan karta.

m.l.kh (-nno, m.dh) 1. D. ah: awr dadka qaniina. 2. D. ah: nafleyda inteeda hilibka dadka quudan karta.

m. n., [compound] (adj.): cannibal; ogre; man-eating, bloodthirsty, ferocious

-ka: (n) cannibal (kaanibal) ~ dadqal

-ka: (magac, lab, keli) awrka dadka cuna.

cf: dadqaad, dadqal

de: cannibal; ogre; [atr.] man-eating, bloodthirsty, ferocious

lx: dadcun

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dadcun

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

(Dundun-ka)

Duluc; xudduud; ujeeddo.

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

m. n. plot, theme; main point, gist, essence

dundun [feminine] n. termite mound, anthill

-ta: (n) anthill ~ duddun, duddumo

-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddo iyo duluc.

dundun-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

(Ganuun-ka)

Weel caanood; haruub.

m.l (-nno, m.dh) 1. Haruub yar oo xoolaha lagu maalo (ari). 2. Ceel, meel salkiisa ka mid ah oo biyo ka soo maaxdaan.

m. n. milk vessel

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

de: milk vessel

lx: ganuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ganuun

(Haadun-ka)

Dad cayr ah; hoomo; haawey; manuus.

m.l (-nno, m.dh) Dad cayr ah; haawey.