daan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daan
1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.
2. (Daan-ta) Gow; qar; af.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daan
daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.
daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.
daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daan
daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.
daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.
daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Daan
Bank
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daan
m. n. lower jaw; cheek
daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daan
-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban
daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daan
-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.
daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
adaan
mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'aan 1'.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
adaan
(pro.) foryou (/boryuw); Ex: yaad sugaysaa? adaan ku sugaayaa; for whom are you waiting? lam waitingfor you
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaan
(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaan' oo la isku daray. Allow, adigaan ku aaminnay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daani
daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.
daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daani
daani¹: m.l 1. (m.u) Cayayaan aad u yaryar, badarka gala oo bolol ka dhiga; suus. 2. D. ah: beydari aad toogta u yaqaan.
daani²: m.l Nin aan la gafin toogta wax uu nishaabo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daani
-ga: (magac, lab, keli) bahal yar oo midhahal iyo dalagga cuna oo dhuuxa ka gala. Daani baa hadhuudhkii cunay. Dh: daaniye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daban
1. (ugaar) la dabay oo la qabtay; dabin loo dhigay ku dhacay oo ku jira.
2. La jiida hayo oo mid ka horreeya ku xiran; xiriirsan.
3. (timo) lafta lagu nabay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daban
f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1 . Wax la dabay ahaansho. 2. Wax tidcan ahaansho (timo).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daban
f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax la dabay ahaansho. 2. Wax tidcan ahaansho (timo). m.f.dh, dabnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daban
der. [adjective] trapped, snared; towed; braided
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daban
(tilmaame) wax dabin ku jira. Sagaara daban oo bakhtiya ayaa geedkan gadawga leh hoostaalla.
daban: (tilmaame) awr, awr kale ku xidhiidhsan. Awr daban baa duleedkeenna la mariyey.
daban: (tilmaame) wax la dabay sida gaari iyo wixii la mid ah, la jiidayo.
daban: (tilmaame) timo tidcan. Timo daban lahayd caroosaddo.
daban: (tilmaame) il aan kala furrayn oo inta badan xiran. Il daban aadmigaa og ur dabanna allaa og.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daban
de: trapped, snared; towed; braided
lx: daban
pd: (dabnaa)
ps: adj-der
key: daban
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dadan
dadan¹: m.dh la-mid: dedan¹.
dadan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dedan².
dadan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: dedan³.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dagan
dagan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).
dagan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dagan
dagan: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax aan foojignayn noqosho (nafley). 2. Wax dayacan noqosho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagmid.
dagan: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax aan foojignayn ahaansho (nafley). 2. Wax dayacan ahaansho (alaab, xoolo iyo wixi lamida). m.f.dh, dagnaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dagan
der. [adjective] deceived, tricked, duped; defenseless
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dagan
(adj) defenseless (difeensilas)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagan
(tilmaame) wax dayacan ama baylahsan. Dh: dayacan.
dagan: (tilmaame) khatalan ama ku siran. Reerkii oo dagan bay ciidanku galeen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagan
de: deceived, tricked, duped; defenseless
lx: dagan
pd: (dagnaa)
ps: adj-der
key: dagan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahan
f.mg4 (-hnaa, -hnayd) la-mid: dihin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalan
f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax asqo hayso noqosho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalan
(tilmaame) wax asqo hayso ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Danan
(Danan-ka)
Cida fardaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
danan
danan¹: m.l 1. Cida fardaha. 2. la-mid: dananid.
danan²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Faras ciyid. 2. Dawan, lacag qaddaaddiic ah iyo wixi lamida sanqarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
danan
danan¹: m.l Cida fardaha.
danan²: f.mg1(-nay, -ntay) 1. Faras ciyid. 2. Dawan, lacag qaddaaddiic ah iyo wixi lamida sanqarid. . la-mid: dananid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Danan
Pitch
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
danan
v. neigh
danan vl. n. neighing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
danan
-ka: (n) whinny (wini); neigh (neey)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
danan
(fal) faras, ci' oo cod dhuuban oo qurux badan samee gaar ahaan marka la joojinayo.
danan-ka: (magac, lab, keli) ci'da fardaha. Danan ayay samaysay geenyadii. Dh: wirix.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daqan
f.g1 (-qnay/-qmay, -qantay; -qni/-qmi) la-mid: danaq.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daqan
v. aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure someone
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daqan
a: damaq, damqi
de: aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure s.o.
lx: daqan
pd: (daqnay ~ daqmay)
ps: v1=tr
key: daqan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daran
1. Weyn; saamays culus leh; (wax daran) wax xun; (nin daran - nin waxtar weyn leh; nin rag ah).
2. (Daran-ta) Geed yar oo jaadad badan ah oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan oo geelu jecel yahay oo ku darmado, dadkuna qaarkeed, buruqda ka cuno (darankutaal).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daran
daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.
daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. la-mid: darsan².
daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. la-mid: darsan³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daran
daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.
daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. m.f.dh, darmid. la-mid: darsan.
daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. m.f.dh, darnaan. la-mid: darsan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daran
der. [adjective] bad, serious, tough, formidable; worse, worst
daran [feminine] n. small plant species growing on hard ground; it has a salty flavor and is eaten by camels
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DARAN
(Daran) N Limonium somalorum (Vierh) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.
C Limonium cylindrifolium (Forsk) Cuf. Plumbaginaceae.
N Selaginella yemensis (SW.)Spring. Selaginellaceae.
C,S Moringa longituba Engl. Moringaceae.
N Salsola pycnophylla Brenan. Chenopodiaceae.
N Sphaerocoma hookeri T. Anders. Caryophyllaceae.
N Zygophyllum album L. Zygophyllaceae.
N Trianthema crystallina (Forsk) Vahl. Aizoaceae.
N Trianthema salsoloides Oliv. Aizoaceae.
N Zygophyllum prismaticum Chiov. Zygphyllaceae.
C Zygophyllum simplex L Zygophyllaceae.
C,N Zygophyllum somalense Hadidi Zygophyllaceae.
N Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.
N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.
N Portulaca foliosa Ker.-Gawl. Portulacaceae.
NN, Bari, C Lagenantha nogalensis Chiov. Chenopodiaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daran
-darnaa / darnayd: (adj) 1. severe (se-viyar) bad (baadh), serious (siiri-yas); tough (taf) harsh (haarsh)~ si daran. 2. daran -ta: (n) small salty plant eaten by camels ]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daran
(tilmaame) wax sidii hore ka liita. Shalay sidii uu ahaa maanta wuu ka daran yahay. Li: wacan.
daran -ta: (magac, dhedig, keli) geed cawseed dhulka ciidda dhanaan ka baxa oo xooluhu ku jeelbeelaan. Geelu darantii kuma dararine waaba ka daray. Dh: hayn, xudhuun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dawan
(Dawan-ka)
Koor bir ama wax kale laga sameeyey oo qaar fardaha surka loogu xiro qaarna xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo oo laysugu yeero ama laysugu baaqo; koor.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawan
m.l (-nno, m.dh) 1. Koor yar, bir ka samaysan oo gammaanka loo xiro. 2. Qalab bir ah, laga dhawaajiyo marka xisada dugsida billaabanayaan ama dhammaanayaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawan
m.l (-nno, m.dh) 1. Koor yar, bir ka samaysan oo gammaanka loo xiro. 2. Qalab bir ah, laga dhawaajiyo marka xisada dugsida billaabanayaan ama dhammaanayaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawan
m. n. bell, little bell
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dawan
-ka: (n) bell (beel) ~ gamballeel, jalas
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dawan
Campanello
Bell
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawan
-ka: (magac, lab, keli) koor bir ah oo xoolaha qoorta loo sudho. Faraska dawan baa loo xidhay.
dawan-ka: (magac, lab, keli) qalab la afuufo oo la iskugu baaqo. Dh: garri, siidhi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawan
cf: koor
de: bell, little bell
lx: dawan
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dawan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaan
(Dhaan-ka)
Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaan
dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.
dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaan
dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.
dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaan
v. get better, improve; be better (than)
dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up
dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhaan
-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaan
-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
idaan
m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
IDAAN
(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
idaan
bw: Arabic
de: seasoning, condiment, gravy
lx: idaan
pd: (-ka)
ps: n-m-mass
syn: goosaar ~ koosaar
key: idaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aabi
(Aabi-ga)
Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaamid
(Daandaamid-da)
Daandaan noqosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaamin
(Daandaamin-ta)
Daandaan ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaan
(Daandaan-ka)
Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaansad
(Daandaansad-ka)
Xumaan iyo dagaal ka doondoon: maag; qodqod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaansasho
(Daandaansasha-da)
Xumaan iyo dagaal ka doonid; ka caraysiin; maagid; qodqodid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandaansi
(Daandaansi-ga)
Daandaansasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daandheero
(Daandheera-da)
Qaabxumo daanka gasha oo uu sidii la rabey ka soo dheeraado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daango
(Daanga-da)
Galley la saloolay: salool; qaloon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daanshood
(Daanshood-ka)
Xarragood; mardaaddiyid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daardaarid
(Daardaarid-da)
1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid.
2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daarid
(Daarid-da)
1. Dab birin, ifin, shidid, hurin.
2. Taabasho; maagid, daandaansi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daaris
(Daaris-ta)
1. Daarid, birin.
2. Taabad, daandaansad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daayeer
(Daayeer-ka)
Jaad nafleyda caanaha leh kamid ah, oo xagga abuurta iyo baxaalliga, aad dadka ugu dhow; afargacnoodle; (ama daanyeer).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dadabsi
(Dadabsi-ga)
1. Leexsasho; duufsasho.
2. Xumaan ugu soo bixid; isku taagid; daandaansi; doolaalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dalanbaabbi
(Dalanbaabbi-ga)
Socosho aan xoog ku jirin, sida qof diifaysan socodki; liicliic; daandaan; sirinsirqo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faduul
(Faduu-sha)
Aabi; maag: gardarro; daandaansi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faduulin
(Faduulin-ta)
Ku aabyood; maagid; daandaansasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gebi
1. (Gebi-da) Wejiga qaarkiisa kore: food.
2. (Gebi-ga) Bohol ama haadaan ama wax u eg, afkooda; gow; daan: qar; jar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Geddi
(Geddi-ga)
(webi, kd.) dhinac, daan, gow, gebi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aan
(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aan
aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.
aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aan
aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.
aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aan
aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?
aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank
aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aan
(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.
aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: “Waxaa fiican inaad sigaarka dayso”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: Waxaa fiican inaad sigaarka dayso. m.f.dh, deyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daa
v. let be, leave alone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daa
-yey/daysay: (v) 1. leave it alone ~ dhaaf, iska daa 2. —sii daa: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daa
(fal) wax aad faraha ku hayso ama samaynayso jooji. Daa oo faraha ka qaad beerta.
daa: (fal) «ku soo ~» daah ama wax kor ku laalan hoos u soo daadeji. Ku soo daa daaha daaqadda.
daa: (fal) «ku soo ~» ilmo maqal ah hooyadii mareeg ama xero uga soo daa. Ku soo daa saca weysha.
daa: (fal) «ku soo ~» walax meel ku jirta ama saaran ha ka saarin ama haka qaadin. Dabaqa daboolka ku daa daqsigu yaanu geline.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dan
(Dan-ta)
Wax qof, kd., wax ugu jiraan ama u roon ama saameeya (dheef, hawl, muraad, arrin, ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dan
dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.
dąn: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. la-mid: den.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dan
dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.
dąn f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. m.f.dh, damid. la-mid: den.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dan
deictic, suf. this, these
dan [inchoative] v. be extinguished, die (out); stall (as engine)
dan [feminine] n. interest, aim, objective
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dan
-ta: (n) aim (eeym); purpose (par-pas); interest (in-tarest); intention (in-teen-shin); objective (ob-jak-tiv) ~ ujeedo. Ex: maxaad danayinaysaa? what is your intention?
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dan
Scopo
Purpose
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dan
-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu qofku u arko inuu noloshiisa lagamammaarmaan u yahay oo aanu qofku dhaafi karin. Dani waa seeto.
dan-ta: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan garanuugtu kolka ay tahay koox isla socota.