daamur — Macnaha & Turjumaada

-ka: (n) tarmac (taar maak)-, asphalt (aasfoolt)-, blacktop (balaaktaap) ~ laami, daamir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daamir.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daamir.

waa la naqliyay ✓

1

(Daamir-ka)

2

Wax cumur ah oo layiig ah oo madow oo wax ku dhegdhega oo qoryaha iyo dhuxusha. kd., lagala soo baxo; laami; (ama daamur).

waa la naqliyay ✓

m.l Walax layiig dhegdheg ah, madow, oo jidadka lagu sameeyo; laami. la-mid: daammur.

waa la naqliyay ✓

m.l Walax layiig dhegdheg ah, madow, oo jidadka lagu sameeyo; laami. la-mid: daammur.

waa la naqliyay ✓

m. n. tarmac, blacktop

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax midab madow oo ah hadhaaga shidaalka caydhiin ah, badiyaana loo isticmaalo samaynta waddooyinka. Dh: gaamur, daamur.

waa la naqliyay ✓

1

a: daamur

2

de: tarmac, blacktop

3

lx: daamir

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: laami

7

key: daamir

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Aad u xoogaysi (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Aad u xoogaysi (nafley). m.f.dh, gaamurid.

waa la naqliyay ✓

v. become robust and muscular, become tough

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) be thick and round

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog iyo jidh adag yeelo.

2

gaamur: (tilmaame) mid xoog iyo jidh adag leh. Dh: gahayr, garraad, adag.

3

gaamur -ka: (magac, lab, keli) dareere layiig ah oo madow kana hadha shidaalka la sifeeyo oo jidadka lagu adkeeyo. Dh: daamur.

waa la naqliyay ✓

1

de: become robust and muscular, become tough

2

lx: gaamur

3

pd: (gaamuray)

4

ps: v1=

5

key: gaamur

waa la naqliyay ✓

/aasfoolt/ (n) laami ama daamur.

waa la naqliyay ✓

/bituman/ (n) laami; daamur (madowga dhegdhega leh oo wadooyinka la saaro)

waa la naqliyay ✓

/tar/ (n) 1. daamur (laami) (v) 2. daamurin (laami marin).

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) tarmac (taarmaak); asphalt (aasfoolt); blacktop (balaak taap) ~ daamur. Ex: jid laami ah; a tarmac road

waa la naqliyay ✓

Daamur

waa la naqliyay ✓

s.m. - daamur iyo jaay laysku daray.

waa la naqliyay ✓

s.m. - laami, daamur.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax gaamuray oo oogo adag leh ka dhig.

2

gaamuree: (fal) waddo, daamur mari.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dhagax la yaryareeyey oo inta sibidh lagu daro dhiska guryaha iwm lagu sameeyo ama isaga oo daamur lagu daray ama aan waxba lagu darin waddooyinka lagu shubo. Jay ayaan soo guray. Dh: jagac.

2

jay-ga: (magac, lab, keli) qof dhuuban oo aan lafo waaway-nayn. Dh: caato, wayd. Li: buuran.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dhoobada ka soo hadha saliidda qeedhiin, ka dib kolka shidaalka laga saaro. Waa dhoobo adag oo sida cinjirka u culus, midab madow iyo dufan na leh. Waxa lagu sameeyaa dhismaha waddooyinka iyo gegiyada dayuuradaha. Dh: daamur.

2

laami -ga: (magac, lab, keli) waddo daamur lagu dhisay oo la adkeeyay. Laamiga mas baa la moodaa, waa runtaa oo waa la moodaa. Dh: waddo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waddo ciid ah oon daamur lahayn. Waddo raf ah ayaan soo marnay Dh: gorfe, qarfe.

2

raf-ka: (magac, lab, keli) khaanaadaha mafrashka middood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beerta xashiishka yaryar een loo baahnayn xagaaf kaga googoo biyahana u jilci. Intuun roobku di'in beerta xagaaf.

2

xagaaf -ka: (magac, lab, keli) bir inta aad loo ballaadhiyo oo qori af godan daab looga dhigo beeraha lagaga shaqeeyo maangaddadana loogu duwo; majarafad daab godan la geliyo. Xagaafka qaado oo beerta daadka u soo du. Dh: xagafo.

3

xagaaf -ta: (magac, dhedig, keli) waddo lagu hayo gacanta si uu gaadiidku u maro oon daamur lagu shubin. Waddo xagaaf toobiye ah baan soo maray. Dh: raf, jay.

waa la naqliyay ✓

bitume, n.mi. - Daamur.

waa la naqliyay ✓

brai, n.m. - Daamur.

waa la naqliyay ✓

enrober, v. - laami ku shubid; daamur ku rogid (jidka)

waa la naqliyay ✓

(fal) daamur mari ama ku adkee. Daamuree foostada daloosha. Dh: gaamuree.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) god shinidu malabka ku samayso. Dh: gaaguri.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ka mar oo barbar u dhaaf. Daafmar aqalka waddada ku soo jeeda oo bidix u leexo. Dh: agmar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) arrin qarsoonayd oo la soo bandhigayo. Daahfur buu ku sameeyay buugii uu qorayay. Dh: bandhig.

2

daahfur-ka: (magac, lab, keli) wax qarsoonaa, oo cilmibaadhis lagu ogaaday.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaadku marka uu iib iyo siin dhaafo oo uu gubto. Daamiri nin xaraaro haysa iyo dameertoona ma daayo. Dh: baarixi, baryood.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaxuur-ka)

2

Daayeer weyn oo lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. adult male monkey

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daayeer

2

de: adult male monkey

3

lx: daaxuur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daaxuur

waa la naqliyay ✓

1

(Dabafur-ka)

2

Banatiikhdii hore jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

dabafur¹: m.l 1. (-rro, m.dh) la-mid: dabakafur. 2. Khiyaamo; dhagar. 3. la-mid: dabafurid.

2

dabafur²: f.g1 (-ray, -rtay) Xog qof u qarsoon kashifid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) la-mid: dabakafur. 2. Khiyaamo; dhagar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] musket, old-fashioned rifle

2

dabafur v., [compound] open something at the back; reveal, give (a secret)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid ballan aad isku ogaydeen kaga bax. Dh: badhifur, wacadfur.

2

dabafur -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah hubkii hore ee lagu dagaallami jiray oo gadaal ku lahaa meel laga furo oo laga cabbeeyo. Awoowo wuxuu lahaan jiray dabafur. Dh: dabakafur.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Jaajuur yaryar oo ka samaysan dhoobo guduudan oo wax lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

/dhimar/ (v) caaridid (ka horimaansho).

waa la naqliyay ✓

1

(Xamur-ka)

2

Geed gobka u eg kase gaaban oo miro laf adag oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed gobka u eg kase gaaban oo miro laf adag oo la cuno leh. 2. Badar la dubay midkiisa buc-buca.

waa la naqliyay ✓

m. n. plant species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Hamur) All.Som. Ziziphus hamur Engl. Rhamnaceae.

2

S Berchemia discolor (Kl.) Hemsl. Rhamnaceae.

3

May Ziziphus mucronata Willd. Rhamnaceae.

4

C Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xamudh.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp., with edible fruit

2

initial: x

3

lx: xamur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-enum

6

key: xamur

waa la naqliyay ✓

name-m prosperous

waa la naqliyay ✓

1

da'fur¹: m.l 1. Ratigu marka u qooqbaxo. 2. la-mid: da'furid. Ka baabi'idda qooqu ka baaba'o awr.

2

da'fur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qooq ka bi'id (awr).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, qooqa jooji ama fur. Dh: qooqfur. Li: qooq.

2

da'fur -ka: (magac, lab, keli) qooqjoojinta awrta. Inta uu awrku da'furka ku jiro laylya.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ulay, -ushay) Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daadguree oo raashin uudka ka qaad oo meel la dhigo gee. Jallaha daabul oo bohosha ku gur. Dh: daadguree.

2

daabul-ka: (magac, lab, keli) ka guridda hadhuudh uudka laga qaado oo boholaha iyo meelaha lagu kaydinayo la geeyo. Dh: daadgurayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hair, fur (of an animal); unkempt beard ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nin timihiisu aanay isku habaysnayn, gaar ahaan gadhka.

2

daacuf -ta: (magac, dhedig, keli) shaash iyo timo badan oo madaxa ku soo rogmada. Aar daacuf leh ayaa duudda ku jira. Dh: halab.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair, fur (of an animal); [fig.] unkempt beard ~ hair

2

lx: daacuf

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-mass

5

key: daacuf

waa la naqliyay ✓

1

(Daaduf-ka)

2

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

2

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

waa la naqliyay ✓

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

waa la naqliyay ✓

1

de: vagabond; useless ~ worthless person

2

lx: daaduf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: daaduf

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan uskag lahayn; nadiif ah; hufan.

2

2. (Daahir-ka) Muuqaalka kore.

waa la naqliyay ✓

1

daahir¹: m.l 1. (dii.) Aan najaso lahayn; nadiif. 2. Sida muuqata ama muqaalka guud.

2

daahir²: f.mg1 (-ray, -rtay) (dii.) Soo ifbixid; soo bixid. Tusaale: “Nebi Maxamed (s.c.s) wuxuu soo daahiray muddo laga joogo 14 qarni iyo hodhodho”.

waa la naqliyay ✓

1

daahir¹: m.l 1. (dii.) Aan najaso lahayn; nadiif. 2. Sida muuqata ama muqaalka guud.

2

daahir²: f.mg1 (-ray, -rtay) (dii.) Soo ifbixid; soo bixid. Tusaale: Nebi Maxamed (s.c.s) wuxuu soo daahiray muddo laga joogo 14 qarni iyo hodhodho. m.f.dh, daahirid.

waa la naqliyay ✓

name: Dahir

waa la naqliyay ✓

1

v. appear, be manifested [in religion.]

2

daahir m. n. (adj.): ritual purity; religious manisfestation ~ appearance; cleansed, ritually purified

waa la naqliyay ✓

1

name-m ritual purity; religious manifestation; appearance; cleansed, ritually purified

2

name-m clean

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. pure (piyuur)-, religiously pure 2. daahir -ka: (n) something that can be seen —is

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loo baryayo in uu noqdo mid xumaha ka maydhan oo diinta ku wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo muuqo oo soo bax. Dayaxii baa soo daahiray.

2

daahir: (tilmaame) wax aan wasakh lahayn; wax aan wax uskag ah lahayn. Maradu waa daahire ku tuko. Dh: nadiif.

3

daahir -ka: (magac, lab, keli) muuqaalka kore ee ishu qabanayso. Li: dahsoon.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Arooryo hore addimid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. read ~ study the Koran in the early morning

waa la naqliyay ✓

name-m one who remembers God frequently

waa la naqliyay ✓

(fal) aadaanka lagu hiraabtu ku dhawaaq. Mu'addinku xilli hore ayuu daakiray.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: read ~ study the Koran in the early morning

3

lx: daakir

4

pd: (daakiray)

5

ps: v1=inch

6

key: daakir

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

waa la naqliyay ✓

name: David

waa la naqliyay ✓

1

de: David

2

lx: Daauud

3

ps: name-m

4

key: Daauud

waa la naqliyay ✓

m. n. peacock

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: peacock

3

lx: daauus

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: daauus

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin dalal badan tegay. la-mid: dalmareen.

waa la naqliyay ✓