Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Daalis-ta)

2

Socodka ama hawsha kaddib daal iska garasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: daalid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. fatigue, being tired

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, daal ku keenid. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. Dh: dakaamis.

2

daalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg daalid.

waa la naqliyay ✓

1

de: fatigue, being tired

2

lx: daalis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: daalis

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

waa la naqliyay ✓

v. tire, make tired

waa la naqliyay ✓

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

waa la naqliyay ✓

1

de: tire, make tired

2

lx: daali

3

pd: (daaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daali

waa la naqliyay ✓

bąalis: m.l la-mid: bąalin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabid.

waa la naqliyay ✓

1

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

2

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daadin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daadin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magic, dhedig, keli) qoridaaf ku dhicis; bakooro ku dhicis. Daafis iyo indhaxanuun baan kala imid shirkii.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dabaylaraaca iyo guryanoqodka geel. Daahidista geela ka dhawra rimayda ah.

2

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) hawl ama ballan, ka soo dibdhicid. Daahis looma oggola ardayda imtixaanka maraysa.

3

daahis-ta: (magac, dhedig, lab) dibudhac ku imaansho. Dh: raagis.

4

daahis-ta: (magac, dhedig, keli) wax astura ama qariya ku gudbis; daah ku xiritaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daajin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo dhul baad leh loo soofiyo. Daajista xooluhu way ku naxaan.

waa la naqliyay ✓

1

daalib¹: m.l 1. Qof wax doonaya. 2. Qof wax baranaya.

2

daalib²: f.g1 (-bay, -btay) Wax doonid ama raadin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. petitioner, suitor; student

2

daalib v. request ~ ask for something

waa la naqliyay ✓

1

(Daalid-da)

2

Daal iska garasho; daal hayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

waa la naqliyay ✓

tired

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalin-ta)

2

Si daal u qabto gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daali.

waa la naqliyay ✓

m. n. oppressor

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tacab iyo tabardarri ku beerid. Dh: noojin, daalis.

waa la naqliyay ✓

1

a: daalim

2

bw: Arabic

3

de: oppressor

4

lx: daalin

5

pd: (-ka Pl: daalimiin (ta))

6

ps: n8-m

7

key: daalin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqidda tigaadda iyo dhirta.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaris-ta)

2

1. Daarid, birin.

3

2. Taabad, daandaansad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: daarid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daarid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dowlis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo biyaha lagaga soo qaado ceelka; xadhig ka samaysan bac la tifay ama maydhax oo aad loo nuday. Dayr iyo xagaa, dawlis baan ahay, dacda kuu yaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg daxaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

dhalis¹: m.l la-mid: dhalin.

2

dhalis²: m.dh la-mid: dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caloosha ilmo ka soo saarid. Dh: dhalid, ummulid.

2

dhalis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhalin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: faalin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (xisaab) Urur tirooyin ah ama baro ah oo ku yaalla habdhis kulan oo qeexaya dhammaan qiimayaasha u dhexeeya laba bar dhammaad. Haddii labada bar dhammaad ay jiraan g.ka waa gaalin oodan, haddii an ku jirinna waa g. furan.

waa la naqliyay ✓

Interval

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirooyinka u dhexeeya labo lanbar oo cayiman ama la sugay. Gaaliska 1 iyo 6 waa 2, 3, 4, 5. Waxa uu u kala baxaa 1gaalis furan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya laba tiro oo la isa siiyey oo aan ku jirin bar dhammaadyada. Gaaliska furan ee u dhexeeya laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa (a,b). Marka g.ka f. lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada goobo ayaa la geliyaa. 2gaalis xidhan: oo ah urur ka kooban tirooyinka u dhexeeya labo tiro oo la isa siiyey oo ay ku jiraan bar dhammaadyada. Gaaliska xidhan ee u dhexeyaa laba tiro oo maangal ah a iyo b waxa loo qoraa [a,b]. Marka gaaliska xidhan lagu muujinayo xarriiq tiro bar dhammaadyada waxa ugu calaamadeeyaa goobo gudahooda la madoobeeyay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: laalid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maalis-ta)

2

Maalid.

waa la naqliyay ✓

1

maalis¹: m.l la-mid: maalin².

2

maalis²: m.dh 1. Weel biyood ama caanood. 2. la-mid: maalid.

waa la naqliyay ✓

f. n. milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of milking

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maalid.

2

maalis-ta: (magac, dhedig, keli) geedo yar oo xulanti ah oo neefka irmaan oo igadhka ah inta la maalayo lagu dago oo intuu daaqayo la liso. Caleen maalis ah hasha u dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk can ~ receptacle; utensil for ~ act of milking

2

lx: maalis

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

key: maalis

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax aan waxtar lahayn. Bilaamacne nagu daaliseen iyo waxaan wax ba ka soo naasacaddayn. Dh: macnalaawe.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eegeegidda iyo raadraadinta wax aad loo rabo. Dh: ededis.

2

ededin -ta: (magac, dhedig, keli) dhiraandhirrinta iyo ka daalis la'aanta. Dh: ededis.

waa la naqliyay ✓

1

(i'): xarafka sagaalaad ee xuruufta Af-Soomaaliga, ahna shaqal gaaban oo u qorma: I, i.

2

i: (naxwe) xarafka ugu yar afka Soomaaliga oo leh macne buuxa; waa magac'uyaal hadlaha koowaad oo keli ah. I jiid aan ku jiidee waa gacmo daalis. I sii daa waad i kadeedaye. Ii keen koobka.

3

i: dabakar xagga danbe ka raaca tilmaanta magaca wax laga sheegayo. Waa nin qabiili ah. Naag foolxumi faan badanaa.

4

i: dabakar xagga danbe ka raaca magacda dheddig ee kelida ah ee shiibbane ku dhammaada ee aan qodob la soconin magacdaas oo ah kuwa wax laga sheegayo. Dameeri isku hallayn bay hooyadeed dabada uga nuugtaa. Nimay habari dhashay hal ma seegi waayo.

5

i: (naxwe) erey xagga danbe ka raaca falalka sababo la xidhiidha isrogaanrogga aawadood. Adhigii dhurwaa baa cuni gaadhay. Caanaha wuu cabbi haddaad siiso.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) inan yar oo qalqaalli ah. Ta yari waa wiri oo way na daalisay. Dh: qalqaalliyad. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

épuisement, n.m. - daalis.

waa la naqliyay ✓

éreintement, n.m. - daalis

waa la naqliyay ✓

v.tr., sii, u dhiib, bixi; give him the lie, ninka beeni; give thanks, mahadi, mahad u naq; give answer, jawaab, u celi; give to everyone his due, nin walba wixiisa sii, or wuxuu leeyahay sii; give evidence, marqaati ku fur; give a good and faithful account, xisaab wanaagsan oo aamin ah sii; God gives me grace so to do, Ilaahay baa ila qabanaya, or Ilaahay khayr i siiyay inaan sidaa ku yeelo; I gave him credit, waan rumaystay; give the oath, dhaaro; give trouble, daali; the boys give me trouble, caruurtu waa i daalisaa; give hopes, la ballan; give a call, yeedh, qayli; give a guess, malee, garo; give joy, war, kaga badhbaadhi or badhbadhaadhi; give leave, fasax; give judgment, xukum ; give ground, durug, ka durug; give place, u banee, ka baydh; give notice, dignin dir, ogaysii; give heed, iska eeg, ilaali, ogow; give challenge, daandaanso; give to suck, nuuji; give a look, soo arag; I gave way to his wise proposal, waanadiisii fiicnayd baan dhegaystay; he gave way to melancholy, is qulbiyee; the ground gave way under my feet, camuuddi cagtayda hoosteeda ka dustay; give away, nac; he gives all away, waa wada nacayaa giddi; I gave up my money for lost, lacagtayda waan ka samraa; they gave him up for dead, ka quustay; give back again, celi, soo celi, u celi, dib u sii; give into his mind, taladiisa raac; give for, dhaafi; do not give, ka cesho, u diid; give off, give out, give over, iska daa, nac.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabulid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gurid alaab loo guro oo kolba qayb la qaado. Daldalis baan ku dhamaynnay alaabtii. Dh: guris.

waa la naqliyay ✓

1

dhayalis¹: m.l la-mid: dheelin.

2

dhayalis²: m.dh la-mid: dhayalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dumaalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jidaalid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: madaalin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madaalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Calalis-ka)

2

Cunnada inteeda la calaliyo (hilib, badar, kd.).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cuntada inteeda la calashado. 2. la-mid: calalin.

waa la naqliyay ✓

m. n. solid food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caysh, cunno, dheef

2

de: solid food

3

lx: calalis

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: calalis

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax muujin; wax kor u soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daallin-ka)

2

Dhagarqabe; gaboodfale; dulmilow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

waa la naqliyay ✓

m. n. felon, crook; person on wrong side of an argument

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) oppressor (o-peeree-sor); tyrant (taay-rent)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof gardarro badan oo dadka xaqooda duudsiya. Daallin Eebbe ma jecla. Dh: dulmilow.

waa la naqliyay ✓

1

de: felon, crook; person on wrong side of an argument

2

lx: daallin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: daallin

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax daal hayo nasin (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax daal hayo nasin (nafley). m.f.dh, daaltirid.

waa la naqliyay ✓

v. make someone rest

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. rest

2

lx: daaltir

3

pd: (daaltiray)

4

ps: v1=tr

5

key: daaltir

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan ka keenid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shismaha la dhiso doonta. Dawarista doontu waqti bay qaadan doontaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaafin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka badin oo xagga hore ka marid. Dh: dhaafid.

2

dhaafis-ta: (magac, lab, keli) saamixid oo qalad la geystay iska deyn. Dh: saamixid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaamin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo soo gurid; ceel biyo ka keenid oo cid harraadan u geyn. Dh: aroor.

2

dhaamis-ta: (magac, dhedig, keli) ka roonaanshaha cid kale. Dh: dhaamid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhaawid.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalisa-da)

2

Naagta faalka dhigta.

waa la naqliyay ✓

f. n. fortune-teller (female)

waa la naqliyay ✓

-faalisada: (n) fortuneteller (female) (foorjantelar) ~ [opposite of faalalow]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweeney faalka wax ka sheegta oo uu dadku ujeeddadaa ugu tago; naagta faalka dhigta. Faaliso warkeed lama raaco.

waa la naqliyay ✓

1

de: fortune-teller (female)

2

lx: faaliso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: faaliso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar Soomaaliyeed oo jiib, jaan iyo sacab leh oo ka mid ah ciyaaraha lagu bururo ee ay aadka u xiiseeyaan dadka saarleyda ah. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Mudug, Galgaduud iyo meelo kale oo ay Soomaalidu degto, waxayna gaar u tahay ragga oo kaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilaalis-ka)

2

Raacis; dhawris.

waa la naqliyay ✓

vl. n. protection, act of guarding

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of watching protection (pro-tak-shen) ~ ilaalin

waa la naqliyay ✓