daalalo

(fal) dareen yaqyaaqsi oo lala mantagi gaadho, ha ku qabto.

(Daalalli-da)

Waaxda saddexaad oo degmooyinka xiddigaha oo xilliga dayrta.

m.dh 1. Waaxda saddexaad ee degmooyinka xiddigaha, xilliga dayrta. 2. Roobka xilliga dayrta da'a. 3. Raar meydka looga sameeyo geedaha korkooda.

-da: (magac, dhedig, keli) degmooyinka xiddigaha mid ka mid ah ee waqtiyada dayrta. Daalalli weli ma soo baxday?

m.dh.kh D. ah: rati aan lugaha xarig uga xirnayn.

m.dh In yar oo caafimaad ah oo qof jirranaa helo.

m.dh In yar oo caafimaad ah oo qof jirranaa helo.

f. n. recuperation, regaining of health after being sick; relief; financial relief

(fal) dilaal ku shaqayso. Orod suuqa dallaalo. Dh: dillaalo.

dallaalo -da: (magac, dhedig, keli) caafimaad yar oo qof jirranaa helo.

de: recuperation, regaining of health after being sick; relief; financial relief

lx: dallaalo

pd: (/da)

ps: n-f

key: dallaalo

m.dh 1. Qallaco awrta qooqani isu geysato kolkay dagaallamayaan; qaniinyo. 2. Gubaabo.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhalaalaya ka dhigid. 2. Adke ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhalaalaya ka dhigid. 2. Adke ka dhigid. m.f.dh.

(Dhalaala-da)

1. Caano iyo subag laysku daro oo carruurta yaryar la siiyo.

2. Ilkaxanuun ka yimaada kulayl ama qabow aad u daran; (ama dhalalo).

m.dh 1. Caano iyo subag la isku daro oo carruurta yaryar la siiyo. 2. la-mid: dhalaalyo, dhalalyo. Xanuun ilkaha laga dareemo marka ay la kulmaan wax qabow, macaan iyo wixi lamida. la-mid: dhalalo.

m.dh 1. Caano iyo subag la isku daro oo carruurta yaryar la siiyo. 2. la-mid: dhalaalyo, dhalalyo. Xanuun ilkaha laga dareemo marka ay la kulmaan wax qabow, macaan iyo wixi lamida. la-mid: dhalalo.

f. n., (mass n.): mixture of ghee and milk (given to children)

de: mixture of ghee and milk (given to children)

lx: dhalaalo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: dhalaalo

m.dh la-mid: dhalaalo.

-ga: (n) fortuneteller (foorjunteelar) male; psychic (saaykik); palmist, crystal gazer, astrologer ~ [opposite of faaliso]

(fal) meel faalal ah oo in badan deeqda noqo.

(Qaalalya-da)

(xoolo) Caloosha oo kacda ama dacaroota, oo sida wax laqanyaysan lala noqdo.

m.dh Caloosha oo kacda ama dacaroota oo sida wax laqanyaysan ay xooluhu la noqdaan, marka ay cunto ama biyo iska badshaan.

f. n. upset stomach (in sheep, goats ~ livestock)

-da: (magac,dhedig keli) xanuun caloosha ku dhaca oo kiciya sida dacarta. Gabadhaqaala ayaa haysa. Dh: dacar.

de: upset stomach (in sheep, goats ~ livestock)

lx: qaalalyo

pd: (/da)

ps: n-f

key: qaalalyo

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

de: let me be (in a place)

lx: aallo

ps: v4c-1sg-opt

key: aallo

m. n., pl. countries, nations

name-m moans, groan. Syn: Talal

-ka: (n) [plural of dal] countries (kaanatris) ~ see [eeg] dal

magac loo baxsho wiil oohin badan oo reema.

de: countries, nations

lx: dalal

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: dalal

-da: (magac, dhedig, keli) caddayn kaa badbaadisa denbi lagugu qaadi lahaa. Dallo malaha aakhiro haddaan loo kitaab deyine.

m.l 1. Dad daawanaya cayaarta xayaadka. 2. (w) eeg baal¹.

(Balala-da)

1. Geedo waabaayo leh.

2. Xoolo ceel la keeno, iyadoo aan yeel loo sidin oo dabadeed baryo lagu waraabsho.

3. Bilaw; unug.

4. Cudur xoolaha ku dhaca.

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

m.dh 1. Bacaroor. 2. Cudur xoolaha ku dhaca markay daaqaan geedka balalada. 3. Xoolo ceel la keenay oo yeel la'aan awgeed baryo lagu waraabshey.

f. n., [collective] poisonous plants

balalo vl. n. act of taking one's animals to a well without permission to use it, and then begging to water

balalo n. beginning, start (of something)

balalo [feminine] n., [collective] disease that strikes livestock

-da: (magac, dhedig, keli) jirro xoolaha ku dhacda marka ay daaqdo geedo sumaysan ama qudhaanjo leh. Lo'da balalootay ha loo gurmado. balalo -da: (magac, dhedig, keli) sunta geedaha qaar leeyihiin ee xooluhu ku bukoodaan ama kuba dhintaan.

balalo -da: (magac, dhedig, keli) biyo la doondoono kolka aad sabada ceelka ciidan iyo yeeltoona ku haysan. Balalo ayaan ku soo waraabiyey halaha maanta.

balalo -da: (magac, dhedig, keli) dibbiro aad u xun oo nagas buuxiyo neefka calooshiisa, ka dib markuu aad u cunay doog. Waxa suuragal ah in ay xooluhu ku dhintaan balalada.

(Daalac-a)

Kor u soo bax; soo fuul; soo har.

daalac¹: m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

daalac²: f.mg1 (-cay, -cday; -lici) Dayax ama qorrax soo muuqasho.

m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

v. lift something up; get on, mount

daalac m. n. leftover, remainder, extra

(fal) kor u soo bax oo soo muuqo. Dayaxii wuu soo daalacay. Dh: bax, muuqo, if.

daalac -a: (magac, lab, keli) xisaab lacageed oo marka wax laga baxsho ama laga iibsho inta ka soo noqota ama ka soo hadha. Qiimaha shaadhka ka goosoo daalaca ii soo celi. Dh: baaqi, hadhaa.

daalac-a: (magac, lab, keli) soo muuqashada waaga barigiisa.

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan

m.dh Oori; haweeney.

-da: (magac, dhedig, keli) codka ka soo baxa carrabka oo afka la dhex lulo oo lagu qaylyo, xilliyada aroosyada.

dalamo-da: (magac, dhedig, keli) xadhigga lagu qabto dibida iyo wixii la mid ah marka ay diddo.

-da: (magac, dhedig, keli) hasha reerka looga tago ee caanaha badan.

dallal¹: m.l Jeesjees.

dallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cid ku jeesjeesid.

-da: (magac, dhedig, keli) cod ay haweenku sameeyaan marka ay farxaddu jirto oodhiirrigelin ah. Damallo xooggan ayaa arooska ka dhacaysa. Dh: dalamo, mashxarad.

dhalal¹: m.l la-mid: dhalaal¹.

dhalal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: dhalaal².

(Faalal-ka)

1. (geedo, kd.) iyadoo aan kor loo dheeraan ee dhulka korkiisa ama wax kale korkood, lagu ballaarto sida qaraha.

2. Agagaar; arar.

3. Manjabbaxsi.

faalal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Agagaar, hareer. 2. Socod aan meel lagu tegin. 3. la-mid: faalalid.

faalal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Dhul ku kor faafid. 2. Lugabaxsi meel aan fogeyn ku tegid.

f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Dhul ku kor faafid. 2. Lugabaxsi meel aan fogeyn ku tegid. m.f.dh, faalalid.

m. n. creeping plant, creeper, rambler; surrounding area; a stroll, ramble

faalal v. grow sideways, ramble (of a plant)

-ay / faalashay: (v) scatter (iskaater); drift apart; branch out

(fal) dhulka dushiisa ku baah oo ku ballaadho, dhulka ama meel ballaadhan ku fid.

faalal: (tilmaame) meel ballaadhan oo gudo weyn oo waxa kolkaa loo doonayo qaadi karta. Gurigu waa faalal. Dh: agagaar, arar.

faalal -ka: (magac, lab, keli) geedaha iyo wixii la mid ah, iyaga oo aan kor u dheeraane dhulka korkiisa ama wax kale korkood, ku ballaadha, sida qaraha iyo cinabka.

faalal -ka: (magac, lab, keli) manjabaxsiga iyo tamashlaynta meel aan reeraha ka fogayn. faalali: (fal) ballaadhi oo fidi. Innoo faalali fadhiga. Dh: ballaadhi, waasici. Li: cidhiidhi, kiil.

(Faalla-da)

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

f. n. commentary, exegesis

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

Commento

Commentary

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

de: commentary, exegesis

lx: faallo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: faallo

تعليق

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha dushooda meelaha dhagaxdu ku urursan yihiin ee loo yaqaan taallooyinka. Dh: taallo.

(Naalla-da)

1. Wax wanaagsan; khayr.

2. Caloolsami; farax.

3. War lagu farxo; bishaaro.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

(Taalla-da)

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: “T. xusuuseed”.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: T. xusuuseed.

f. n. cairn; pile; statue, monument

taallo v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

taallo v., rel, present habitual: that it [fem.] is there

taallo v., opt. form: let it [fem.] be there

-taallada: (n) monument (mon-yo-menf); statue (istaa-juu); memorial (me-moo-riyaal). Ex: tallada Daljirka Daahsoon; the statue of the Unknown Soldier

Monumento

Monument

-da: (magac, dhedig, keli) dhis korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

taallo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo qaab gaar ah loo dhiso oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh ama qof weyn oo reebay wax waxtar leh, oo aan la illaabi karin, dadkiisa iyo dalkiisa u sameeyey. Dh: maala.

تمثال، نُصب

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.