Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Daalalli-da)

2

Waaxda saddexaad oo degmooyinka xiddigaha oo xilliga dayrta.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waaxda saddexaad ee degmooyinka xiddigaha, xilliga dayrta. 2. Roobka xilliga dayrta da'a. 3. Raar meydka looga sameeyo geedaha korkooda.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) degmooyinka xiddigaha mid ka mid ah ee waqtiyada dayrta. Daalalli weli ma soo baxday?

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) afar god oo ka mid ah siddeed iyo labaatanka god ee dayaxu fadhiisto. Habeen daalallo ayuu dhashay Yuusuf.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Garba-da) Meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan; galxiddigaale; gebiga biyuhu ka soo jabayaan laftiisa.

2

2. (Garba-ha) Xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

1. Gudub u dhigan; babcan.

2

2. (Gudban-ta) (xiddigo) xiddigta u dhexaysa bayaxawda iyo libcasta; xiddigta sadexaad oo daalallida.

waa la naqliyay ✓

1

(Libcas-ta)

2

(xiddigo) xiddigta u dhexaysa gudban iyo mareegadheer; xiddigta afraad oo daalallida.

waa la naqliyay ✓

1

(Mareegadheer-ta)

2

Xiddigaha daalallida cuntub kamid ah oo u dhexeeya libcas iyo xoor.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xoor-ka) a) Bahal dabacaddaha la bah ah; wuxuu lee yahay dhogor adag oo duf ah oo bey ah; aad wuxuu u laayaa halaqa, jiirka, kd., fudaydna looma dili karo. b) Xoorta. c) (xiddigo) Xiddigta lixaad oo daalallida.

2

2. (Xoor-ta) Xunbada caanaha xoog loo lisaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xiddigga afaraad ee daalallida una dhexeysa gudha iyo mareegadheer. 2. Nooc qodaxda ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

naaf¹: m.l (-fo, m.l) 1. Xiddig ka mid ah ururka naafo. 2. (m.w) Toddobada xiddigood oo “naafcadduhu” ugu horreeyo, “dirirkuna” ugu dambeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada “raqaha” iyo toddobada “daalallida”; waa xiddigo xagaa.

2

naaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin. la-mid: naafee.

waa la naqliyay ✓

labo xiddigood oo la moodo in ay saro u yara weyn yihiin oo daalallida cutub ka mid ah oo u dhexeeya Libcas iyo Xoor.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel tog ah oo daadmareen ah, gebiga dusheeda ka samaysma ee derbiga la moodo. Garbadaan ka daadegey intaan gurada loo boodin. Dh: laalley, galxiddigaale.

2

garbo -ha: (magac, lab, keli) xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, naafo ka dhig oo curyaami. Dh: naafee.

2

naaf -ka: (magac, lab, keli) xiddig ka mid ah falagga oo dayaxu habeenba mid la fadhiisto oo ururka naafo ka tirsan.

3

naaf -ka: (magacwadareed) toddobada xiddigood oo 'naafcadduhu' ugu horreeyo, 'dirirkuna' ugu dambeeyo. Waa urur xiddigo oo u dhexeeya toddobada 'raqaha' iyo toddobada 'daalallida' oo la arko xagaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Oori; haweeney.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) bilo ka mid ah bilaha jiilaalka, labada bilood ee ka horreeya bisha u dambaysa jiilaalka ee cirirka. Dhaxantii daalalada ayaan ku harqay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhalaali.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareen sillan oo lagu sigto ama leh matag oo ay keento cunto xumaatay ama dhadhan la kahdo oo la cunay. Dh: yaqyaqsi, yaqyaqsood, daalalyood, yalaalugo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhalaalaya ka dhigid. 2. Adke ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhalaalaya ka dhigid. 2. Adke ka dhigid. m.f.dh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalaalaya ka dhigid. la-mid: dhalali.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalaalaya ka dhigid. m.f.dh, dhalaalin. la-mid: dhalali.

waa la naqliyay ✓

v. polish, brighten, make shine, light up; melt, liquify

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) 1. polish (poolish); shine (shaayn); brighten (baraay-ten). 2. melt (melti); melt down; liquate (lik-weeyt); liquefy; defrost (dii-faroost)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) walax mid kale ku dheji adoo dab adeegsanaya. Kabta ii dhalaali.

2

dhalaali: (fal) shiil oo adke dareere u beddel. Laxaamadda dhalaali.

3

dhalaali: (fal) nadiifi oo uskagga saaran ka sifee oo wax dhalaalaya ka dhig. Intaan soo noqonayo babuurka ii sii dhalaali.

waa la naqliyay ✓

1

de: polish, brighten, make shine, light up; melt, liquify

2

lx: dhalaali

3

pd: (dhalaaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dhalaali

waa la naqliyay ✓

(fal) ugu horree kolka wax la qabanaay. Dabbaasha noo baalalee. Dh: horree, daar.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalalley-da)

2

Bahalhoosaadka duula jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Xasharaad yaryar oo baalal leh sida badan waqtiga roobka la arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Xasharaad yaryar oo baalal leh sida badan waqtiga roobka la arko.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] butterfly

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) cayayaanka duula jaad ka mid ah oo ka dhasha roobka.

2

baalalley: (ereycodeed) carruurtu tidhaahdo marka ay biyaha ku ciyaarayaan, iyaga oo uga jeeda saydhista biyaha. Biyo batalaq baalalley.

waa la naqliyay ✓

1

de: butterfly

2

lx: baalalley

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f-col

5

syn: balambaallis

6

key: baalalley

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) habdhaqanka iyo dabciga qofka Ilaahay ku abuuray; dabeecad aan xin iyo xajiin toona lahayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) dareen yaqyaaqsi oo lala mantagi gaadho, ha ku qabto.

waa la naqliyay ✓

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dallaallimo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daxalaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midhidh ku dhaca biraha marka dheelka loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaalid-da)

2

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

3

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

2

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaalin-ta)

2

Wax dhalaala haya ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dhalaalin¹: m.f.dh eeg dhalaali. la-mid: dhalaalis, dhalalin.

2

dhalaalin²: m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Dariiqada ama habka adke loogu beddelo hoor iyadoo la adeegsanayo kul iyo cadaadis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of melting; fusion (fiyuushin)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) adke, shiilid oo dareere u rogid. Dhalaalinta jaandigu hawl mal eh.

2

dhalaalin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) walax mid kale ku duldheji iyadoo dab la adeegsanayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhalaalin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka faalka yagaan ama adeegsada. Dh: faaliye.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalallow-ga)

2

Faashow; faaliye.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) 1. Nin faalka yaqaan. 2. Sixirrow. la-mid: faalshow, faashow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) 1. Nin faalka yaqaan. 2. Sixirrow. la-mid: faalshow, faashow.

waa la naqliyay ✓

m. n. fortune-teller

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg faalallaw.

waa la naqliyay ✓

1

cf: faashow

2

de: fortune-teller

3

lx: faalallow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: faalallow

waa la naqliyay ✓

m.l Welwel; walaac.

waa la naqliyay ✓

m.l Welwel; walaac.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) walaac iyo uurku taallo. Waalallawga beenta ah waxa eeday dumarkii. Dh: calooyoow, walbahaar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka dambayn oo xagga dambe jirid. Daba'aallid anaa diiday. Dh: daba'oollid, dambayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daba-aal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel kor ka dadan oo dhinacyaha ka furan oo wax lagu gato ama la harsado. la-mid: dallaalin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel kor ka dadan oo dhinacyaha ka furan oo wax lagu gato ama la harsado.

waa la naqliyay ✓

f. n. shade-piece, cover

waa la naqliyay ✓

1

de: shade-piece, cover

2

lx: dallaallimo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dallaallimo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabqalalla-da)

2

Qof maankiisa wax u dhimman yihiin; dhaandhaan; sacsac; sawir.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Dh. ah: qof maankiisa wax u dhimmanyihiin; dhaandhaan; sacsac; sawir.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh Dh. ah: qof maankiisa wax u dhimmanyihiin; dhaandhaan; sacsac; sawir.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): disturbance, interruption; mentally-disturbed person; silly, 'touched'

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof miyirkiisa wax iska dhaafsan yihiin oo orod iyo jiidhjiidh badan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qas, lab; dhaandhaan, sacsac, sawir

2

de: disturbance, interruption; [ext.] mentally-disturbed person; [atr.] silly, 'touched'

3

lx: dhabqalallo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhabqalallo

waa la naqliyay ✓

(fal) geel kallihi, si uu ugu arooro ceel fog. Aroorta geela alaliya.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

waa la naqliyay ✓

v. tire, make tired

waa la naqliyay ✓

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

waa la naqliyay ✓

1

de: tire, make tired

2

lx: daali

3

pd: (daaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daali

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. countries, nations

waa la naqliyay ✓

name-m moans, groan. Syn: Talal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural of dal] countries (kaanatris) ~ see [eeg] dal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin badan oo reema.

waa la naqliyay ✓

1

de: countries, nations

2

lx: dalal

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m-pl

5

key: dalal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) fiidmeer; kobolli; kibilli.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meeshii qummanayd ka leexsan. Arrintani waa aballi. Dh: weecsan, leexsan. Li: toosan, qumman.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dad daawanaya cayaarta xayaadka. 2. (w) eeg baal¹.

waa la naqliyay ✓

(fal) war dhegta u dhig. Inaan dheqaha loo balalinayn, ba'a e ayow sheega. Dh: dhegeyso.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunto, meyrax iyo wixi lamida gowsaha ku jilcin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunto, meyrax iyo wixi lamida gowsaha ku jilcin. m.f.dh, calalin.

waa la naqliyay ✓

v. chew

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) chew (juu); masticate (mas-tikayt); munch (manj) ~ calaanji

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan dareere ahayn afka geli oo ilkaha ku googoo illaa ad jilciso.

waa la naqliyay ✓

1

a: calili

2

de: chew

3

lx: calali

4

pd: (calaliyey)

5

ps: v2a=

6

key: calali

waa la naqliyay ✓

1

(Daalac-a)

2

Kor u soo bax; soo fuul; soo har.

waa la naqliyay ✓

1

daalac¹: m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

2

daalac²: f.mg1 (-cay, -cday; -lici) Dayax ama qorrax soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

waa la naqliyay ✓

1

v. lift something up; get on, mount

2

daalac m. n. leftover, remainder, extra

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kor u soo bax oo soo muuqo. Dayaxii wuu soo daalacay. Dh: bax, muuqo, if.

2

daalac -a: (magac, lab, keli) xisaab lacageed oo marka wax laga baxsho ama laga iibsho inta ka soo noqota ama ka soo hadha. Qiimaha shaadhka ka goosoo daalaca ii soo celi. Dh: baaqi, hadhaa.

3

daalac-a: (magac, lab, keli) soo muuqashada waaga barigiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalan-ka)

2

Daallan.

waa la naqliyay ✓

1

daalan: m.l la-mid: daallan.

2

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

waa la naqliyay ✓