daalaadhacid

-da: (magac, dhedig, keli) calaacalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shey dusha wax kaga tolid ama kaga qarin. Dhiishan shaqal quruxbadan ayaa dahaadhid looga dhigay. Dh: shaqalid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka lulasho. Dh: lulasho.

-da: (magac, dhedig, keli) qallixid oo hal diidaysa labo loox ama qori sanka kaga xidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) marka uu qof ka daba qaato hadalkii ugu dambeeyey ee qof kale waday. Daabraacidda hadalkayga iska dayoo wax kale u leexo.

m.f.dh eeg dabadhac.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore, ka daba imasho. Iska dabadhicidda ha la joojiyo. Dh: daba imasho.

m.f.dh eeg dalandal². la-mid: dalandal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) si dabacsan oo xannaanayn leh u wad. Dh: dalaandalid.

m.f.dh eeg dalankac². la-mid: dalankac¹ (2).

m.f.l eeg dallaasho.

m.f.dh eeg dhaadhac². la-mid: dhaadhac¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka soo daadegid oo hoos u degid. Dh: daadegid.

m.f.dh eeg dalaandal².

-da: (magac, dhedig, keli) socod dheer oo dhib badan socosho.

m.f.dh eeg halaanhal².

-ka: (magac, lab, keli) qof shanta salaadood xilligooda tukada. Dh: caabud. Li: taarig.

(Qaadaadhigid-da)

(arrin) Dhinac walba ka eegid, aad u baarid.

m.f.dh eeg qaadaadhig². la-mid: qaadaadhig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) gorfayn iyo ka faallood arrin dhinac walba laga eego. Dh: falanqayn, gorfayn.

m.dh la-mid: xagaldaacid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano la wadaagayo, isudhiibdhiib ku dhamid, Dh: hoobsad.

m.f.dh eeg dhabaandhaw². la-mid: dhabaandhaw¹.

-da: (magac, dhedig, keli) masaf dabaq iyo wixii la mid ah, wax gunta kaga hadha ka rujin oo adoo labada dhinac ka garaaca ka fujin.

(Dhalandhoolid-da)

Qorrax kulul ku socosho; boqoolid; wirwirid.

m.f.dh eeg dhalandhool². la-mid: dhalandhool¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dhulkoo kulul meel dheer u hayaamid; meel fog u socdaalid. Adigaa dhibtiyo, dhalandhoolidda i baday.

m.l la-mid: dhowaandhalad.

-ka: (magac, lab, keli) maqal gu'ga dabayaaqadiisa dhalatay ahaan; 'qof' mar dambe dhalad.

m.f.dh eeg afdhabaandhab². la-mid: afdhabaandhab¹, afdhabaandhaw.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ugaadha duurjoogta ah ka mid ah oo u eg riyaha oo leh midab cawlan inta dambana cad.

-ka: (magac, lab, keli) ajaanib nacayb; soo galayti nacayb. Yurub waxa ku soo badanaya dadgalaadnacaybka.

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.

m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Kaaha saxar tamaraysan oo soo gaadha dhulka kana yimaada cirka. Waxa ay badanaaba ka koobanyihiin borotoono leh xaddiyo yaryar oo bu'o culus ah. Waxa kale oo ku jira footoono iyo nooc ka mid ah niyuutaroonada dhexdhexaadka ah.

-da: (magac, dhedig, keli) dheeldheelliyidda kolka la socdo..

m.f.dh eeg baalash². la-mid: baalasheyn.

(tilmaame) wax kala fidsan oo aan soo xoodnayn. Dh: fidsan, ballaadhan, fidsan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala fidin oo wax ballaadhan ka dhigid. Dh: ballaadhin, fidin. Li: laalaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid kala baxsan oo cidhifyadiisu kala fogyihiin ahaan. Dh: fidsani, ballaadhni.

v. widen, broaden

yey / say: (v) expand (ikispaandh); widen (waaydhen); make wide ballaari

(fal) ka yeel wax fidsan. Innoo ballaadhi gogosha. Dh: fidi, ballaari.

a: ballaari

de: widen, broaden

lx: ballaadhi

pd: (ballaadhiyey)

ps: v2a=

key: ballaadhi

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

(fal) biyo socda wax ku tuur si ay kaaga sii qaadaan. Qashinkan daadraaci.

daadraaci: (fal) (is ~) isgamaasuuri oo waxaanad ahayn iska dhig. Isdaadraaci oo nin wax diidi ha iska dhigin.

m.dh 1. la-mid: dabaakh¹. 2. Calaamad lagu dhigo neef iib u jooga. la-mid: dabaaqad.

-da: (magac, dhedig, keli) summad ama astaan lagu dhigo neef iib u jooga. Dh: dabaaqad.

m.f.dh eeg dabaakh². la-mid: dabaaqid, dibaakhid.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka gaar ahaan dhallinyarta xoogga leh, hub qaadid.

dabqaadid -da: (magac, dhedig, keli) (u ~) kala labo qolo oo is haysa oo heshiisiin. Dabqaadidda labada beelood ayaa wada?

m.f.dh eeg dabraac³. la-mid: dabraac¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) «soo~ ehel iyo qaraabo raadsasho.

dabraacid-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) meel cunto leh raadsasho.

Insulation

fk. Si aayar ah.

(fal) socod baro gaar ahaan dhallaanka. Dalandali dalandalka. Dh: socodbar, daaddihi.

dalandali: (fal) aayar aayar gacmaha ugu riix sida giraanta oo kale ama daadehee illmaha yar ha socodbartee.

-da: (magac, dhedig, keli) dal shisheeye oo la tago. Dh: dhuyaalid, dalaw.

-da: (magac, dhedig, keli) ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Dallaayad-da)

Dallad.

m.dh (-do, ml.) 1. la-mid: dallad. Qalab ka samaysan saab bira ah iyo maro ku tolan oo qorraxda iyo roobka laga galo. 2. Baarashuud.

m.dh (-do, ml.) 1. la-mid: dallad. Qalab ka samaysan saab bira ah iyo maro ku tolan oo qorraxda iyo roobka laga galo. 2. Baarashuud.

pr. n., [feminine] Dallaayad

f. n. umbrella

name-f shade; umbrella. Syn. Dallaayo

-da: (n) umbrella (am-bareela) ~ dallad

magaca gabadh la rajaynayo in ay noqoto mid reerkeega iyo tafiirteeda la hadhsado sida dallaayadda.

-da: (magac, dhedig, keli) walax cadceedda la isaga hadheeyo oo maro ama wax kale ka samaysan. Dh: dallad.

dallaayad-da: (magac, dhedig, keli) dallad maro ka samaysan oo ay ciidamada cirku diyaaradaha kaga soo boodaan. Dh: baarashuud.

-da: (magac, dhedig, keli) dal dalkisii laga riixo oo dad kali ka qaataan. Dh: dalqaadis.

(Dammaadid-da)

Wax dammaadsan noqosho.

m.f.dh eeg dammaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wareerid iyo dayoobid; wax dammaadsan noqod. dammaadsan: (tilmaame) mid wareersan.

(fal) cid kale, danqaraad ku samee oo dhib. Marka lay dankaadhiyo se waan toban tubleeyaaye.

dankaadhi-ga: (magac, lab, keli) cid kale, dangarid oo dhibaatayn.

-ka: (magac, lab, keli) sii deyn wax la dawlaaciyo.

-da: (magac, dhedig, keli) maritaanka waddada toosan.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Cid hoos u dejin. 2. (f.mg) Ka dh.: arrin si fiican u fahamsiin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Cid hoos u dejin. 2. (f.mg) Ka dh.: arrin si fiican u fahamsiin. m.f.dh, dhaadhicin.

v. let down, lower, bring down

-ay say: (v) 1. lower / (loower); to cause to come down gradually. Ex: hoos u dhaadhici; lower it down. 2. ka dhaadhici -yey / -sey: (v) convince (kon-viinsi); persuade (peer-suweeydh); make believe

(fal) meel sare wax yaalla hoos uga daadeji. Bunka gaadhiga ka dhaadhici. Dh: deji.

dhaadhici: (fal) (ka ~) xog ay tahay in loo sheego, cid kale, ka raarid oo garansii.

de: let down, lower, bring down

lx: dhaadhici

pd: (dhaadhiciyey)

ps: v2a=

key: dhaadhici

(Dhadhabid-da)

Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood.

m.f.dh eeg dhadhab². la-mid: dhadhab¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) adiga oo hurda, dhacdooyin sawiran ku riyood. Dhadhabidda hurdadu ma runbaa ma riyaa?

(Dhadhamid-da)

Dhadhan yeelasho; dhadhan leh.

m.f.dh eeg dhadhan². la-mid: dhadhemid, dhandhamid, dhandhemid, dhedhemid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhandhan yeelasho oo macaan ama qadhaadh mid ahaan. Dh: dhandhan.

(Dhalaalid-da)

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

m.f.dh eeg dhalaal². la-mid: dhalalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shiilmid oo dareere u beddelmid.

dhalaalid -da: (magac, dhedig, keli) iftiimid oo wax meel dheer laga arkayo ahaan. Dhalaalidda xiddigaha samada dharaar lama arko.

(Dillaacid-da)

Wixii (maro, kd.) xoog loo kala dhufto ama loo kala jiido cadad u kala jeexmiddooda; kalajeexmid; dhanbalmid; qarrarid; qawrarid.

m.f.dh eeg dillaac².

-da: (magac, dhedig, keli) jeexmid iyo kala qarradhid. Dh: jeexmid.

m.f.dh eeg halraac².

(Jallaadid-da)

Jallaad ku rogid; dahaarid.

m.f.dh eeg jallaad². la-mid: jillaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) buug, waraaq adag, harag ama maro dusha kaga samayn.