daal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daal_1
de: fatigue, tiredness
hm: 1
lx: daal
pd: (-ka Pl: daalal (ka))
ps: n4-m-col
key: daal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacal_1
de: edge, corner, side; hem, bottom part of garments
hm: 1
lx: dacal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dacal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aal_1
de: slowly, gently, carefully Used with possessive pronouns
hm: 1
lx: aal
pd: (aasha)
ps: n0-f / adv
xe: he (does it) carefully
xv: aashiis
key: aal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daa_1
de: let be, leave alone See also: isdaa
hm: 1
lx: daa
pd: (daayey / deysey)
ps: v2a=
key: daa_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dal_1
de: country, land, territory, state
hm: 1
lx: dal
pd: (-ka Pl: dalal (ka))
ps: n4-m
xe: What country are you from?
xv: Dalkee baad ka timid?
key: dal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baal_1
de: wing, feather; [ext.] leaf; page
hm: 1
lx: baal
pd: (-ka Pl: baalal)
ps: n4-m
key: baal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
caal_1
cf: cashi
de: disease of cattle
hm: 1
lx: caal
pd: (-ka)
ps: n0-m-col
key: caal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daab_1
de: handle
hm: 1
lx: daab
pd: (-ka Pl: daabab)
ps: n4-m
key: daab_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaf_1
de: purulent conjunctivitis (eye disease)
hm: 1
lx: daaf
pd: (-ka Pl: daafaf (ka))
ps: n4-m-col
syn: bakooro
key: daaf_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daah_1
de: be late
hm: 1
lx: daah
pd: (daahay)
ps: v1=
key: daah_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daal_2
de: be tired, tire, get fatigued
hm: 2
lx: daal
pd: (daalay)
ps: v1=intr
key: daal_2
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daal_3
de: bean sp.
hm: 3
lx: daal
pd: (-ka)
ps: n4-m-col
key: daal_3
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daal_4
de: eyeglasses; magnifying glass
hm: 4
lx: daal
pd: (-ka)
ps: n-m
syn: mandarado, muraayado
key: daal_4
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daan_1
de: lower jaw; [fig.] cheek
hm: 1
lx: daan
pd: (-ka Pl: daaman (ka))
ps: n4-m
key: daan_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaq_1
de: pasture, grazing land, vegetation
hm: 1
lx: daaq
pd: (-a)
ps: n-m
key: daaq_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daar_1
bw: Arabic
de: stone house ~ building (i.e., of masonry as opposed to wattle or mats)
hm: 1
lx: daar
pd: (-ta)
ps: n1-f
key: daar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhal_1
de: beget, bear, father (a child), give birth to, lay eggs; create, cause
hm: 1
lx: dhal
pd: (dhalay / dhashay)
ps: v1=
xe: Who is your father ~ mother?
xv: Yaa adiga ku dhalay?
key: dhal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gaal_1
bw: kaafir, mulxid
de: non-Muslim, infidel; white man, European; [ext.] cruel person
hm: 1
lx: gaal
pd: (-ka)
ps: n2-m
syn: faranji ~ ferenji
key: gaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaal_1
cf: waran
de: large spear, javelin
hm: 1
lx: kaal
pd: (-ka Pl: kaalal (ka))
ps: n4-m
key: kaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laal_1
bw: yool
de: team ball game (like rugby ~ football); goal
hm: 1
lx: laal
pd: (-ka)
ps: n-m
syn: lool
key: laal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maal_1
bw: lis
de: milk
hm: 1
lx: maal
nt: maal (ka) [vn-m]
pd: (maalay)
ps: v1=
key: maal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
naal_1
de: we are (in a place) {N}
hm: 1
lx: naal
ps: v4c-1pl-prhb
key: naal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
qaal_1
de: dangling item, s.t. upright and slender that is bent over (said of a branch or the ear of an animal)
hm: 1
lx: qaal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: qaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
taal_1
de: it [fem] is (situated / located) there
hm: 1
initial: t
lx: taal
pd: (taallaa)
ps: v4c-3f-prhb
xe: Is there any dinner? ... Yes, there is some.
xv: Casho ma taallaa? ... Haa, wey taal.
key: taal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waal_1
cf: fac; laag; jaal
de: age-mate, contemporary, person of the same age; [ext.] equal (of the same rank ~ social standing)
hm: 1
initial: w
lx: waal
pd: (-ka Pl: waalal (ka))
ps: n4-m
key: waal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaal_1
a: xaalad
de: fine, compensatory payment for an offense ~ wrong-doing (may be cash, livestock or goods)
hm: 1
initial: x
lx: xaal
pd: (-ka Pl: xaalal (ka))
ps: n4-m
key: xaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yaal_1
de: it [masc] is (located / situated) there
hm: 1
initial: y
lx: yaal
pd: (yaallaa)
ps: v4c-3m-prhb
xe: Is there any tea? ... Yes, there is.
xv: Shaah ma yaallaa? ... Haa, wuu yaal.
key: yaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bidaal_1
de: guess
hm: 1
lx: bidaal
pd: (bidaalay)
ps: v1=
key: bidaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daalac_1
de: lift s.t. up; get on, mount
hm: 1
lx: daalac
pd: (daalacay)
ps: v1=
key: daalac_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daalib_1
bw: Arabic
de: petitioner, suitor; [ext.] student
hm: 1
lx: daalib
pd: (-ka)
ps: n2a-m
key: daalib_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabayl_1
de: wind; weather
hm: 1
lx: dabayl
pd: (/sha)
ps: n1-f
xe: It will be a bit windy tomorrow.
xv: dabeyl
key: dabayl_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dadaal_1
de: strive, try hard
hm: 1
lx: dadaal
pd: (dadaalay)
ps: v1=
xe: Ill do my best.
xv: Waan dadaalayaa.
key: dadaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dagaal_1
de: attack, fight, do battle, wage war
hm: 1
lx: dagaal
pd: (dagaalay)
ps: v1=
key: dagaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daldal_1
bw: gurgur
de: move things (one by one); fill completely
hm: 1
lx: daldal
pd: (daldalay)
ps: v1=
syn: diqdiqo
key: daldal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaxal_1
de: inheritance, legacy
hm: 1
lx: dhaxal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dhaxal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhayal_1
a: dheel
de: amusement, light fun; joke
hm: 1
lx: dhayal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dhayal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dumaal_1
de: custom of a man marrying his brother's widow
hm: 1
lx: dumaal
pd: (/sha)
ps: n0-f
key: dumaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gadaal_1
de: back; background; behind; backward; [ext.] ending, suffix, termination {grammar}
hm: 1
lx: gadaal
pd: (/sha)
ps: n1-f-loc
xe: behind the building
xv: daarta gadaasheeda
key: gadaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gudaal_1
de: travel by night; a night spent traveling
hm: 1
lx: gudaal
pd: (-ka ~ /sha)
ps: vn-m/f
key: gudaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kudaal_1
de: stolen horse
hm: 1
lx: kudaal
pd: (/sha)
ps: n1-f
key: kudaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-daas_1
a: =-taas
de: that, those
hm: 1
lx: -daas
ps: deic-f-suf
key: -daas_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
awaal_1
de: guess, think, expect, assume
hm: 1
lx: awaal
pd: (awaalay)
ps: v1=
key: awaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bahal_1
de: wild animal, beast; evil person
hm: 1
lx: bahal
pd: (-ka)
ps: n2-m, n1-m
xe: The man is inhumane.
xv: dugaag
key: bahal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daabo_1
de: make a handle for s.t.
hm: 1
lx: daabo
pd: (daabtay)
ps: v3b=
key: daabo_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaco_1
de: belch, burp
hm: 1
lx: daaco
pd: (/da)
ps: n6-f
key: daaco_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daafi_1
de: cereal, grains, granules
hm: 1
lx: daafi
pd: (-da)
ps: n2-f
key: daafi_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daawo_1
de: view, watch, observe carefully ~ with admiration
hm: 1
lx: daawo
pd: (daawaday)
ps: v3a=tr
key: daawo_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabaq_1
de: floor, story ~ storey of a building
hm: 1
lx: dabaq
pd: (-a)
ps: n2a-m
key: dabaq_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dabar_1
de: hobble rope for camels; fetters, manacles, chains Contrast: qoofal (for horse)
hm: 1
lx: dabar
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dabar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacal_2
de: earlobe
hm: 2
lx: dacal
pd: (/sha)
ps: n1-f
key: dacal_2
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacal_3
de: mark on the ear (of livestock)
hm: 3
lx: dacal
pd: (/sha)
ps: n3-f
key: dacal_3
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacay_1
de: camel lead rope
hm: 1
lx: dacay
pd: (-ga)
ps: n2-m
key: dacay_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dadab_1
de: horizontal thing; [fig.] newborn baby
hm: 1
lx: dadab
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: dadab_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dahar_1
de: house, building
hm: 1
lx: dahar
pd: (-ta)
ps: n2-f
syn: daar, sar
key: dahar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dalab_1
de: request, apply, order (e.g., at a restaurant)
hm: 1
lx: dalab
pd: (dalbay)
ps: v1=
key: dalab_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
damac_1
bw: Arabic
de: desire, longing, ambition; intention
hm: 1
lx: damac
pd: (-a)
ps: n2a-m
key: damac_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
danan_1
de: neigh
hm: 1
lx: danan
pd: (dananay)
ps: v1=
key: danan_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daqar_1
de: wound on the scalp; concussion
hm: 1
lx: daqar
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: daqar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darab_1
de: ablution, washing one's anus ~ private parts after defecating ~ urinating; water used for this function
hm: 1
lx: darab
pd: (-ka)
ps: vn-m
key: darab_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daran_1
de: bad, serious, tough, formidable; worse, worst
hm: 1
lx: daran
pd: (darnaa)
ps: adj-der
key: daran_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darar_1
de: renewed milk-production after drought
hm: 1
lx: darar
pd: (-ta)
ps: n0-f
key: darar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daras_1
a: darsi
bw: Arabic
de: lesson
hm: 1
lx: daras
pd: (-ka Pl: duruus (ta))
ps: n2-m, n8-m
key: daras_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawli_1
a: dowli
de: well-rope, water-cord strong cord for bringing water out of a well
hm: 1
lx: dawli
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: dawli_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dayac_1
a: layac
bw: Arabic
de: negligence, neglect
hm: 1
lx: dayac
pd: (-a)
ps: n2a-m
key: dayac_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaad_1
de: part of the leg just above the ankle
hm: 1
lx: dhaad
pd: (-ka Pl: dhaadad (ka))
ps: n4-m
key: dhaad_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaan_1
de: get better, improve; be better (than)
hm: 1
lx: dhaan
pd: (dhaamay / dhaantay)
ps: v1=
xe: Improve yourself!
xv: Sidan isu dhaan!
key: dhaan_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaay_1
de: fresh milk
hm: 1
lx: dhaay
pd: (-da)
ps: n0-f-mass
key: dhaay_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhali_1
de: cause, bring about; create, originate; deliver (a baby), beget (a child); score (a goal)
hm: 1
lx: dhali
pd: (dhaliyey)
ps: v2a=
key: dhali_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhalo_1
de: be born
hm: 1
lx: dhalo
pd: (dhashay / dhalatay)
ps: v3b=
key: dhalo_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hadal_1
de: talk, speak, converse; express
hm: 1
lx: hadal
pd: (hadlay / hadashay)
ps: v1=
key: hadal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
itaal_1
de: strength, might, force, vigor
hm: 1
lx: itaal
pd: (-ka)
ps: n2-m-abs
syn: tabar, xoog
key: itaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maali_1
de: lend, loan
hm: 1
lx: maali
pd: (maaliyey)
ps: v2a=
syn: amaahi, daymi ~ deeymi
key: maali_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
madal_1
cf: madar
de: appointment; meeting-place, assembly; reunion, convention
hm: 1
lx: madal
pd: (/sha)
ps: n2-f
key: madal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maqal_1
cf: dhegeyso
de: hear, listen to
hm: 1
lx: maqal
pd: (maqlay / maqashay)
ps: v1=tr
key: maqal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
masal_1
de: example, comparison; metaphor; [atr.] like, similar Used with possessive pronoun
hm: 1
lx: masal
pd: (-ka)
ps: n2-m
xe: Arabic
xv: misaal
key: masal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
sahal_1
bw: Arabic
cf: sahlan
de: ease, easiness, simplicity; [atr.] easy, simple, uncomplicated
hm: 1
initial: s
lx: sahal
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: sahal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
salal_1
de: sudden awakening
hm: 1
initial: s
lx: salal
pd: (-ka)
ps: n-m
key: salal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
shaal_1
de: kashmir shawl
hm: 1
initial: s
lx: shaal
pd: (-ka Pl: shaalal (ka))
ps: n4-m
key: shaal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
talal_1
de: moan, groan
hm: 1
initial: t
lx: talal
pd: (-ka)
ps: n2-m
syn: jibaad, taah
key: talal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tawal_1
de: worry, anxiety
hm: 1
initial: t
lx: tawal
pd: (-ka)
ps: n0-m-abs
key: tawal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waalo_1
de: hand-clapping game played by two teams of men
hm: 1
initial: w
lx: waalo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: waalo_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
wacal_1
bw: wacel ~ wecel
de: bastard, illegitimate male child
hm: 1
initial: w
lx: wacal
pd: (-ka)
ps: n2-m
syn: garac, kisi
key: wacal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xaali_1
de: sweet Only in compound nouns
hm: 1
initial: x
lx: xaali
ps: adj-expr
xe: orange
xv: macaan
key: xaali_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aa_1
de: AA, long A [digraph letter of the Somali alphabet]
hm: 1
lx: aa
pd: (-da)
ps: n-f
key: aa_1
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daal
(Daal-ka)
1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.
2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daal
daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daal
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daal
m. n., [collective] fatigue, tiredness
daal v. be tired, tire, get fatigued
daal m. n., [collective] bean species
daal m. n. eyeglasses; magnifying glass
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daal
-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog
daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daal
(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.
daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.
daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.
daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
daal
تَعَبِ لُغُوب
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aad_1
de: go to (a place), head for; reach, get to (a destination)
hm: 1
lx: aad
pd: (aaday / aadday)
ps: v1=
xe: Im going to the market.
xv: Suuqa ayaan aadayaa.
key: aad_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aal_2
de: I am (in a place) {N & O}
hm: 2
lx: aal
ps: v4c-1sg-prhb
key: aal_2
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aal_3
de: I am not (in a place) {N & O}
hm: 3
lx: aal
ps: v4c-1sg-neg-prhb
key: aal_3
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aan_1
de: not Alt of ma in relative clauses
hm: 1
lx: aan
ps: neg-rel
xe: the work which wont be done
xv: shaqada aan la qabaneynin
key: aan_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aar_1
de: revenge, vengeance
hm: 1
lx: aar
pd: (-ka)
ps: vn0-m-col
key: aar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bal_1
de: allright, ok, well, just, now, uh [FILLER WORD]
hm: 1
lx: bal
ps: intj
xe: Just look at ...
xv: Bal eeg!
key: bal_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
da'_1
de: rain, pour down
hm: 1
lx: da'
pd: (da'ay / da'day)
ps: v1=
xe: aya. It's raining.
xv: Roob baa da
key: da'_1
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.