daahnaan

-ka: (magac, lab, keli) daaqadaha iyo albaabada maryo qurux ahaan ku sii deyn. Daahitaanka ka hor guriga kashkaash.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) dabaylaraacitaanka geela. Daahitaan buu libaaxu geela ku laayey.

daahitaan -ka: (magac, lab, keli) ka dabamarid goortii la rabay inuu yimaaddo ama uu wax dhaco. Dh: habsaamitaan, raagitaan.

daahitaan-ka: (magac, lab, keli) albaabada iyo daaqadaha maryo quruxi ahaan ku sii deyn.

m.f.dh eeg dacayan. la-mid: dacayeysnaan, dacayeysnaansho, dacaynaansho.

m.f.dh eeg dayacsan. la-mid: dayacnaansho, dayacsanaan, dayacsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la baylihiyay oo dayacan ahaan. Dh: baylahsanaan.

(Dhaabnaan-ta)

Wax la dhaabay ahaan; dhidbanaan.

m.f.dh eeg dhaaban². la-mid: dhaabnaansho.

f. n., [abstract] state of being fixed firmly ~ stuck

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhaaban oo dhulka ku qotoma ahaan.

de: state of being fixed firmly ~ stuck

lx: dhaabnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dhaabnaan

m.f.dh eeg dhaadan. la-mid: dhaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaadka ka xidhnaan. Dh: dabranaan.

m.f.dh eeg dhaaman. la-mid: dhaamnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdii hore ka fiicnaan, ka roonaan.

m.f.dh eeg fatahan². la-mid: fatahnaansho.

m.f.dh eeg nasahan. la-mid: nasahnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid hufanoo aan ceeb lahayn ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

Ilixir loo yeelay; daah leh.

dąahan: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax ilixir loo yeelay ahaansho; daah lahaansho.

der. [adjective] screened, curtained, draped

(tilmaame) wax la qariyey oo daah lagu xidhay. Tani waa xaajo daahan weli xal looma hayo. Dh: qarsoon, dahsoon.

de: screened, curtained, draped

lx: daahan

pd: (daahnaa)

ps: adj-der

key: daahan

(Aasnaan-ta)

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

m.f.dh eeg aasan². la-mid: aasnaansho.

vl. n., [abstract] state of being buried

-ta: (n) a condition or state of being buried

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalnida uu qof ama shey ku qarsoomo god loo diyaariyay ama meel qodan.

a: aasnaansho

de: state of being buried

lx: aasnaan

pd: (-ta)

ps: vn0-f-abs

key: aasnaan

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax daahay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax daahay ahaansho. m.f.dh, daahsanaan.

der. [adjective] late, not on time, tardy

name-flate, not on time, tardy. Lit: she who was born over-due

-aa / ayd: (adj) late (Zeeyt); delayed (di-leeyidh) unpunctual; overdue (over-dhuu); behind schedule; not on time

magac loo baxsho gabadh uurka ku raagtay oo aan shinkeedii dhalan.

(tilmaame) wax xilligii la sugayay aan joogin oo dib uga dhacsan.

daahsan: (tilmaame) hallawsan oo wax daahay ah. Geel daahsan ayaa na waydaartay: Dh: hallawsan.

de: late, not on time, tardy

lx: daahsan

pd: (daahsanaa)

ps: adj-der

key: daahsan

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

(Dabnaan-ta)

Wax daban ahaan.

m.f.dh eeg daban. la-mid: dabnaansho.

f. n., [abstract] state of being hunted ~ trapped

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabin ku jira ahaan. Dabnaan baannu ku qabannay sagaarada.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef aayar loo dabray ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) neef neef ku xidhiidhsan ahaan.

dabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) timo tidcan ahaan.

de: state of being hunted ~ trapped

lx: dabnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: dabnaan

m.dh la-mid: dednaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dusha ay wax ka saaran yihiin ahaan. Alaabta dadnaanta u daa yaanay qoyine. Dh: dednaan.

(Dagnaan-ta)

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

f. n., [abstract] defenselessness

-ta: (n) being a defenseless

Disattesa; trascuratezza

Carelessness

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

de: defenselessness

lx: dagnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dagnaan

(Darnaan-ta)

Darnaansho.

m.f.dh eeg daran³. la-mid: darnaansho, darni, darno, darsanaan, darsanaansho.

f. n. being worse

-ta: (n) harshness (harshnas); extremity (ekis-tirimati) ~ aad u daran

-ta: (magac, dhedig, keli) naxariisdarro iyo adayg.

darnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sidii hore ka daran ahaan.

de: being worse

lx: darnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: darnaan

1. Dhadhanka cusbada leh.

2. (Dhanaan-ka) Dhadhanka cusbada.

dhanaan¹: m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

dhanaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax dhadhan cusbo leh noqosho.

dhanaan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhadhan cusbo yeelasho.

m.l Dhadhan aan macaanayn, kharaarayn, carrabku uusan jeclaysan oo laga helo cusbada, liinta iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] (adj.): tartness, acrid ~ salty flavor; tart, sour, salty

-ka: (n) 1. sour (saawar) taste; salty taste ~ mayac. Ex: caano dhanaan ah: sour milk. 2. (adj) salty (soolti); something containing, or seasoned with salt. 3. tasting like lemons

-ka: (magac, lab, keli) dhadhanka cusbadu ama ciirtu leedahay oo kale. Dhanaan baan la cabbi kari waayey caanihii.

de: tartness, acrid ~ salty flavor; [atr.] tart, sour, salty

lx: dhanaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: dhanaan

مَرَارَةَ، عُفُوصِةَ، حَرْوَةَ

(Dihnaan-ta)

Ahaanta la yahay wax dihin oo aan weli la maalin.

m.f.dh eeg dihin. la-mid: dahnaan, dahnaansho, dihnaansho.

f. n., [abstract] state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

de: state of (animal) not having been milked; (soil) never being cultivated; being incomplete, untouched ~ unstarted

lx: dihnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dihnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saaran ahaan. Raanaan baan ku ogaa kubbaddee yaa soo dejiyey. Dh: laallaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid falan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

-ka: (magac, lab, keli) ahaanshaha wax aan muuqan oo aan ishu arag.

daahniin -ka: (magac, lab, keli) ilaxidh u samayn.

daahniin -ka: (magac, lab, keli) dibudhacniin ku yimaada hawl ama wax kale. Daahniinka ka ilaaliya hadhimada.

daahniin-ka: (magac, lab, keli) dabaylo raacniinka geela. Daahniin lagama karo geel hadduu mirasho dareeraaye.

-ka: (magac, lab, keli) ka dhigitaanka wax aan la arki karin. Saxaafadda xorta ahi daah'saar ma oggola. Dh: qarin. Li: caddayn.

(Daandaan-ka)

Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.

daandaan¹: m.l 1. D. ah: nafley tabar daran oo dhaadhacaysa. 2. la-mid: daandaamid.

daandaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Tabardarro awgeed dhicdhicid.