daahfuud

name: David

de: David

lx: Daauud

ps: name-m

key: Daauud

name-m beloved; David; Prophet in the holy Qur'an

-ka: (magac, lab, keli) arrin qarsoonayd oo la soo bandhigayo. Daahfur buu ku sameeyay buugii uu qorayay. Dh: bandhig.

daahfur-ka: (magac, lab, keli) wax qarsoonaa, oo cilmibaadhis lagu ogaaday.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

Momentum

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda nooluhu ku dhaqdhaqaaqo. Daafad uma hayo aan ku qabto shaqadaas. Dh: tamar, tabar, xoog.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhan isaga tuurid oo garbaha ku riixid. Daafad buu igu tuuray. Dh: tukhaantukhin, garbin.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) astaanta walxaha ku qeexan natijada isku dhufashada kaynaankooda iyo cufkooda waxaana lagu cabbiraa Kgm/s.

(Daafid-da)

Daaf ku dhicid.

m.f.dh eeg dąaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

-ka: (magac, lab, keli) daah ku xirasho, ilaxidh u samaysasho. Daahad maro lagama dhigto.

(Daahid-da)

1. (-') Daah u yeelid; ilixirid.

2. Raagid; dib u dhicid.

3. (ka soo daahid) madaxqaad; cudur ka kicid; diif cudur ka muuqato.

daahid: m.f.dh eeg daah³. la-mid: daah¹ (2).

dąahid: m.f.dh eeg dąah².

vl. n. lateness, delay

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo roonaansho cudur. Daahid baannu ugu ducaynnay bukaanka.

daahid -da: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xidhid. Qolku daahid buu u baahan yahay.

daahid -da: (magac, dhedig, keli) dib u dhac ku yimaadda waqti ama cid meel tegi lahayd. Daahid baa ku dhacaday ambabaxeennii. Li: degdeg.

de: lateness, delay

lx: daahid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: daahid

m. n. peacock

bw: Arabic

de: peacock

lx: daauus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daauus

(fal) neef baqtiyey, qudhun dartii la dibbir. Sicii bakhtiyey wuu dafuufay.

dafuuf -ka: ((magac, lab, keli) xoolaha baqtiyey ee dibbara inta ayna qudhun dartii la qarxin. Dafuufka xerada ka jiida.

Yaahuu!

Erey laga horgeeyo wixii wax habaara; 'cuqdaa iyo cawradaa cun'!; 'Islahel!'

e.d Erey laga horgeeyo qof habaartamay. Tusaale: “Cuqdaa iyo cawradaa cun!”, “Islahel!”.

e.d Erey laga horgeeyo qof habaartamay. Tusaale: Cuqdaa iyo cawradaa cun! Islahel!

inter. Same to you!; May it happen to you!

(ereydhawaaq) laga horgeeyo qof habaartamay, cuqdaa iyo cawradaa; isla hel! Yaahuu ku dheh hadduu kula hadlo. Dh: qul! buus!

de: Same to you!; May it happen to you! Formula for throwing back a curse or an insult

initial: y

lx: yaahuu

ps: intj

syn: islahel

key: yaahuu

و عليك

(Baaruud-da)

Habaas qarxada oo xabbadda gudaheeda ku jira oo kolkii leebka (qarxiyaha) buntukhu ku dhaco, qaraxda oo gumuca rida.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

m.dh (-do, m.l) Budo maaddo qaraxda ah, fuuqa xabbadda ku jira oo gumuca ridda.

f. n., (mass n.): gunpowder, pulver

nickname-m gunpowder; pulver. Lit: warmonger

-da: (n) gunpowder (gan powdhar)

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo dagaalyahan ama mid diirdiirran oo firfircoon.

-da: (magac, dhedig, keli) walax qaraxda oo olol bixisa. Waxa loo adeegsadaa oo lagu dhex guraa rasaasta, bambooyinka iyo miinooyinka qarxa. Baarka baarkiisow, baaruudda ololka dheer low, hoy beeryarow 'e' dheh. Haaruudda qaraxdiyo bambaa laygu bilbilaaye.

bw: Arabic

de: gunpowder, pulver

lx: baaruud

pd: (-da)

ps: n0-f-mass

key: baaruud

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

-ka: (magac, lab, keli) barxadda ay leeyihiin goobaha dad badani wax ku bartaan, sida dugsiyada iyo wixii la mid ah oo dadka goobta oo dhan la isugu keeno intii safsaf loo joojiyo. Ardadu waxay taagan yihiin daabuurka.

(Daacuun-ka)

Cudur la is qaadsiiyo oo isku kol dad badan ku dhaca ama dhul ballaaran ku baaha; (daacuun-caloolo, dabaxaw; koleera, tiifo, ...).

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daawo) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada “vibrio cholerae”. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

daacuun¹: m.l Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. la-mid: daacuuncalooleed, daacuuncaloolo.

daacuun²: m.l (daaw.) Cudur muddo gaaban oo la is qaadsiiyo oo ku dhaca xiidmaha waxaana keena baktiiriyada 'vibrio cholerae'. Astaamaha: matag badan, shuban biyha bariiska u eg, jirka oo biyuhu ka dhammaadaan; cudurka waxaa laga qaadaa cunto ama biyo aan nadiif ahayn oo u gaadhay saxaro qof qaba cudurkaas.

m. n. cholera

-ka: (n) cholera (kalora) ~ daacuun-caloolo

-ka: (magac, lab, keli) cudur keena shuban. xoog leh oo degdeg qofku u nafbaxo, ka dib fuuqbax ku dhaca ruux. Daacuun baa ka dillaacay tuullada. Dh: daacuuncalooleed, koleera, dabbaxaw.

a: daacuuncaloolo (/ha ~ /da) [n-m/f]

bw: Arabic

de: cholera

lx: daacuun

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daacuun

-ka: (magac, lab, keli) qax meel dheer loo daaduumo oo loo hayaamo. Dh: dalandool.

m.l la-mid: daahsasho.

(Daaxuur-ka)

Daayeer weyn oo lab.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m.l (-rro, m.dh) Daayeer lab oo aad u weyn.

m. n. adult male monkey

-ka: (magac, lab, keli) daayeerka lab ee wayn. Daaxuur ayaan dilay. Dh: coomir, coofaadh.

cf: daayeer

de: adult male monkey

lx: daaxuur

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daaxuur

(Kaafuur-ka)

1. Geed Shiinada Koofure iyo meelahaas ka baxa; wuxuu lee yahay caleemo weligood cagaaran iyo ubax midabkiisu yahay caddaan waxyar oo cillaan ahi dheeho oo kaafuur udgoon laga soo saaro.

2. Dhacaan geedka kaafuurka laga soo saaro oo waxyaalo badan oo kala geddisan laga sameeyo siiba dawooyinka (waa dhacaan-xabageed aad iyo aad u udgoon, oo ololi og, oo cad).

m.l 1. Geed shiinaha koonfureed ka baxa oo caleemihiisu weligood cagaaran yihiin, lehna ubax midab cad oo udgoon. 2. Dheecaan geedka kaafuurka laga soo saaro.

m. n., [collective] camphor

-ka: (magac, lab, keli) geed carfi udgoon oo asalkiisu ka bixi jiray dalka Fiyadnaam imikase ku baahay waddamada aasiyada fog, dhererkiisu waxa uu gaadhaa illaa 50m waxa loo adeegsadaa daawaynta cudurro badan.

de: camphor

lx: kaafuur

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: kaafuur

m.l (-dyo, m.dh) Bir weyn oo libaax-badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

(fal) aad ugu farax oo raalli ka noqo. Dahabkan ayuu wiilkaagii kuu keenee maasuud. Dh: mabsuud.

maasuud -ka: (magac, lab, keli) bir weyn oo libaax badeedka lagu dilo marka badda laga soo saaro.

pr. n., loc. Hafun [coastal town in northeastern Somalia.]

de: Hafun [coastal town in northeastern Somalia]

initial: x

lx: Xaafuun

ps: n0-loc

key: Xaafuun

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

m.l.u Nooc ka mid ah dhagxaanta qaaliga ah oo dhawr midab oo kala duwan u sii kala baxa.

-ka: (magac, lab, keli) dhagax qaali ah oo jaadad badan leh.

daadduun¹: m.l Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. la-mid: daanduun¹.

daadduun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. la-mid: daanduun².

f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo darteed la bayhoofid. m.f.dh, daadduumid. la-mid: daanduun.

-ka: (magac, lab, keli) dad rafaad iyo baahin, dad caydhooba oo mood iyo nool midna u hadhin. Daadduunka Aw Maxamed qabo waan ka dhiidhiyaye. Dh: dullinimo.

(Daahirid-da)

Soo bixid; muuqasho.

m.f.dh eeg daahir².

-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) soo muuqasho oo soo bixid. Soo daahiridda waxyaa- baha cusubi waxay innooga baahan yihiin talo iyo tusaale.

m.dh 1. Dhibaato waxyeello weyn leh; masiibo; belo. 2. Qof aad u caqli badan oo iloodi ah.

f. n. calamity, disaster; misfortune

-da: (magac, dhedig, keli) shaqsiyad qiimo iyo qaayo badni la quudhi waayo oo gacalo iyo naafac isku dara. Daahiyad walaaliyo ka roon doorka naagaha ah. Dh: dahab. Li: jebeljaan.

bw: Arabic

de: calamity, disaster; misfortune

lx: daahiyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daahiyad

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

(fal) si foolxun dareere u fuuqso. Shaaha adaa jecele weligaaba haanfuuq ku dheh. Dh: haanfuur, fuuqso.

haanfuuq -a: (magac, lab, keli) wax dareere ah sida shaaha, si foolxun u fuuqsasho. Haanfuuqu waa ceeb. Dh: haanfuur, fuuqsad.

haanfuuq-a: (magac, lab, keli) dheecanka iyo fuuqa meel bugta ama nabar ka dareera. Dh: fuuq, dheecaan.

(fal) si foolxun wax dareere ah u haanfuuq.

haanfuur-ka: (magac, lab, keli) eeg haanfuuq.

m. n. homosexual male, sodomite

-ka: (n) 1. homosexual (hooma sek shuwal); gay (geey). 2. [offensive] fag (faage); or faggot (faager) male khaniis-ka

-ka: (magac, lab, keli) qof falal dhaqan xumo ah sameeya. Makhnuud waa masiibo qane.

bw: Arabic

de: homosexual male, sodomite

lx: makhnuud

pd: (-ka)

ps: n2(a)-m

syn: baane, khaniis

key: makhnuud

-ka: (magac, lab, keli) finan xanuun badan oo jirka ka soo baxa dadka xagaagii dhulka xeebaha kulul ah. Saanfuur baa wejiga Faadumo ka soo baxay Dh: dhullux, kasoobbax.

-da: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ay lafdhabartu ku dhammaato oo labada badhyood dhexdooda ku jirta. Dh: dabaqanaan.

m.f.dh eeg daadduun². la-mid: daanduumid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato abaareed ama coleedeed awgeed meel dheer u hayaamid oo dhulka ka qayaadid. Dh: daaduumis, hayaamid, qaxid.

m.dh la-mid: daadduumid.

(Dabakafuul-ka)

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

v. climb on the back (of camel, truck, etc.)

dabakafuul m. n., [compound] boy helper on a truck ~ bus

-ka: (n) a boy who assists or helps the driver of a truck or a bus

-ka: (magac, lab, keli) wiil baabuurta ka xoogsada oo meel walba u raaca aanse wadin. Dh: kirishbey.

-da: (magac, dhedig, keli) si foolxun, dareere u fuuqsasho. Dh: haanfuurid, fuuqsi.

-da: (magac, dhedig, keli) dareere, si foolxun u haanfuugid.