daafadla'

-da: (magac, dhedig, keli) marka waddan dawladdiisii baaba'do oo ay kala go'aan dadkiisii oo nidaamkii u yaallay maamulkiis burburo, waddan qarankiisii burburay.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

Momentum

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda nooluhu ku dhaqdhaqaaqo. Daafad uma hayo aan ku qabto shaqadaas. Dh: tamar, tabar, xoog.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhan isaga tuurid oo garbaha ku riixid. Daafad buu igu tuuray. Dh: tukhaantukhin, garbin.

daafad -da: (magac, dhedig, keli) astaanta walxaha ku qeexan natijada isku dhufashada kaynaankooda iyo cufkooda waxaana lagu cabbiraa Kgm/s.

(tilmaame) hal daba go'an. Dabalaay gooji ama hagoojin geela gu'ga dhali baad iigu jirtaa.

(tilmaame) wax gacmo ammaana ku jira. Dal daafacan iyo dad aqoon leh waa hormarka dunida. Dh: difaacan, ilaashan, dhawran.

(fal) dhinac u riix, garabaha ku tuur, geeddada ku riix. War naagta ku fuushay daafadee oo dib isaga tuur. Dh: daafaday.

name-f corrected, errorless; straight; righteous. Syn: Qaladla', Saxan

magac loo bixsho gabadh la rajaynayo inay yeelato habdhaqan toosan oo aan wax la quudhsado lahayn. Qaladlaay walaal, calaf waa mar qudha, tiro waa cuddoon.

(tilmaame) ruux aan maankiisu joogin. Baraadla' bun ma kariso. Dh: miyirla'.

-ga: (magac, lab, keli) qof laab xaadhni ku caanbaxay.

m.dh Ka hortagidda laga hortago halis cid ku soo fool leh.

m.dh Ka hortagidda laga hortago halis cid ku soo fool leh.

-da: (magac, dhedig, keli) iska caabbin xoog kale oo kaa soo horjeeda. Daafacaad adag ayaa cadawgii lagu sameeyey. Dh: difaac. Li: weerar.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

(Dabafada-sha)

Cayaar sacabka u eg oo ragga iyo dumarku wada tuntaan.

m.dh Ciyaar jiib iyo jaan leh, ragga iyo haweenka wada ciyaaraan oo laga dheelo degmada Eyl.

f. n. dance in which men and women clap together

-ka: (magac, lab, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah xeebaha Eyl iyo agagaarkeega oo ay ragga iyo dumarku wada ciyaaraan oo jiib iyo jaanba leh.

de: dance in which men and women clap together

lx: dabafadal

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: dabafadal

adj., [expression] foolish, without wisdom

-aa: (adj) stupid (istupidh); dumb (dhaam); unintelligent (an in-tala jent) ~ garaadlaawe, garaadyar, garaadxun, doqon

de: foolish, without wisdom

lx: garaadla'

ps: adj-expr

key: garaadla'

name-f errorless; straight; righteous. Syn: Qaladla'

(fal) culays ku saaran la ciirciir; la dheeldheelli hawl kaa taagroon.

daalaadhac -a: (magac, lab, keli) howl aad ku daashay oo aad la legdantay. Daaladhac buu kula jiraa howsha guriga. Dh: dalanbaabi, kacaakuf.

-ha: (magac, lab, keli) qof ka shaqeeya alaabta qasacadaysan ama urursada daasadaha oo ka ganacsada.

-ha: (magac, lab, keli) midho qaranradu yeelato oo qoolaaban. Iniin xajiin leh buu hoosta ku yeeshaa. Garafadhlaha daayeerkaa jecel oo cuna.

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Sugid la'aan, ku degdegid (wax).

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Sugid la'aan, ku degdegid (wax). m.f.dh, kaadsanla'aan.

der. [adjective] impatient

-da: (magac, dhedig, keli) aan dulqaad lahayn.

de: impatient

lx: kaadsanla'

pd: (kaadsanla'aa)

ps: adj-der

key: kaadsanla'

-da: (magac, dhedig, keli) aan inaba shanqar ahayn; juuqla la' ah.

sanqadhla' -da: (magac, dhedig, keli) meel cidla ah oo aanay dad iyo duunya ba joogin. Dh: waaqla, juuqla'.

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

m.dh.w eeg ra'yi.

f. n., pl. ideas, opinions; preface, introduction (of a book)

-da: (magacwadareed) talooyin kala duwan oo la isu keenay.

de: ideas, opinions; [ext.] preface, introduction (of a book)

lx: aaraa'

pd: (-da Sg: ra'yi)

ps: n8-f-pl

key: aaraa'

adj., [expression] blunt

de: blunt Opp: afleh

lx: af la'

pd: (afla')

ps: adj-expr

key: af_la'

m.l Ninka tababbarka bilowga ah qaatay xagga ugaadhsiga, welise aan heer fiican gaarin.

-ka: (magac, lab, keli) maqal caano ku shubmid. Nirigtu danbarkii bay daabad ka qaadday.

(Daacad-da)

Kal iyo laab; lillaahi; run; hagarbax.

m.dh Qof niyad samida ama mukhlisnimada uu muujinayo ay ka dhabtahay.

m.dh Qof niyad samida ama mukhlisnimada uu muujinayo ay ka dhabtahay.

f. n., [abstract] (adj.): frankness, honesty; sincerity, good nature; faithful

name-m frankness, honesty; sincerity, good nature; faithful

-ah: (adj) faithful (feeyth-ful); sincere (sin-siyar); honest (oonest); loyal (looyal) wholehearted (hool-haar-tidh) ~ mukhlis

magac loo baxsho wiil loo rajaynayo in uu noqdo mid daacad iyo iimaan leh oo qalbi fiican.

(tilmaame) ruux kal iyo laab xaadhan oo calool fayoobaan dadka kula dhaqma. Allahayaw nin daacada, Allahayaw nin daalina, deeqdaada haw simin. Li: khiyaamo.

daacad -da: (magac, dhedig, keli) wixii aan ku jirin khiyaamo, is dabamar la'aan. Daacadi ma hun- goowdo. Li: khiyaano.

bw: Arabic

de: frankness, honesty; sincerity, good nature; [atr.] faithful

lx: daacad

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: daacad

صراحة

m.l la-mid: daadasho.

-ka: (magac, lab, keli) walax ama alaab meeshii ay ku jirtay ka qubatay. Dh: qubad.

daadad -ka: (magac, lab, keli) xoolo ka dhaca xeradii ay ku jireen.

(Daafac-a)

Gaashaandhig; wax iska celis.

daafac¹: m.l la-mid: daaficid.

daafac²: f.g1 (-cay, -cday; -fici) Wax iska celin ama cid kale ka celin. la-mid: difaac².

f.g1 (-cay, -cday; -fici) Wax iska celin ama cid kale ka celin. m.f.dh, daaficid. la-mid: difaac.

v. fight off, protect; defend (in a court of law)

daafac vl. n. defense, protection

-ay I day: (v) defend (difeendh) protect (poro-tekt) ~ difaac

daafac -a: (n) defense (difensi); protection (poro-tek-shin)

(fal) si uu wax u sii jiro dhibaato ka hor istaag oo ka ilaali. Diintayda, dadkayga iyo dalkaygaba waa inaan daafacaa. Dh: difaac, ilaali, dhawr, jir.

daafac -a: (magac, lab, keli) cadaw ka celin oo sii jirtaankiisa ilaalin. Daafaca qaranku waa waajib qof kasta saaran. Dh: difaac.

(Daafid-da)

Daaf ku dhicid.

m.f.dh eeg dąaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

-ka: (magac, lab, keli) daah ku xirasho, ilaxidh u samaysasho. Daahad maro lagama dhigto.

(Daalac-a)

Kor u soo bax; soo fuul; soo har.

daalac¹: m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

daalac²: f.mg1 (-cay, -cday; -lici) Dayax ama qorrax soo muuqasho.

m.l Wax dheeraad ah oo cid loo raacdo.

v. lift something up; get on, mount

daalac m. n. leftover, remainder, extra

(fal) kor u soo bax oo soo muuqo. Dayaxii wuu soo daalacay. Dh: bax, muuqo, if.

daalac -a: (magac, lab, keli) xisaab lacageed oo marka wax laga baxsho ama laga iibsho inta ka soo noqota ama ka soo hadha. Qiimaha shaadhka ka goosoo daalaca ii soo celi. Dh: baaqi, hadhaa.

daalac-a: (magac, lab, keli) soo muuqashada waaga barigiisa.

(Daalan-ka)

Daallan.

daalan: m.l la-mid: daallan.

dąalan: m.l la-mid: dąallan.

der. [adjective] tired

-aa / ayd: (adj) tired (taayadh); fatigued (fatiigidh) ~ dhacsaal ah. Ex: wuu daalan yahay; he is tired

-ka: (magac, lab, keli) macmacaan noocyo kala duwan ah oo cuntada weyn dabadeed la cuno, oo lagu dheregdhacsado. Daalan baan cunay hadhimada dabadeed.

de: tired

lx: daalan

pd: (daalanaa)

ps: adj-der

xe: Im tired.

xv: Waan daalanahay.

key: daalan

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

m.dh Cayaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar shaxda u eg oo lagu dulcayaaro loox afar gees ah oo leh cadad midabaysan.

(Daaqad-da)

1. Khalfad: dariishad.

2. Xoog, tabar. maaro (ama daaqo).

3. Duub maro ah oo dhawr go' ah.

m.dh (-do, m.l) 1. Dariishad; khalfad. 2. la-mid: daaqo. Duub maro ah, cusub oo dhowr go' loo qaybin karo.

m.dh (-do, m.l) 1. Dariishad; khalfad. 2. la-mid: daaqo. Duub maro ah, cusub oo dhowr go' loo qaybin karo.

f. n. window, shutter

daaqad [feminine] n. strength, power

daaqad [feminine] n. bolt ~ roll of cloth; curtain

-da: (n) window (win-dhow) ~ dariishad

-da: (magac, dhedig, keli) meel la furi karo lana xidhi karo oo guri, gaadhi ama meel kale leedahay oo looga laydhsado ama dano kale looga faa'ideysto. Daaqadda guriga soo xidh dabayl baa socotee. Dh: dariishad.

daaqad -da: (magac, dhedig, keli) duub maro ah oo cusub oo dharka laga tolo. Daaqad dhar ah i ijar qiimaahana ii sheeg.

daaqad -da: (magac, dhedig, keli) awood iyo karti wax lagu qabto. Waryaa iga teg anu hadalkaaga daaqad uma hayee. Dh: itaal.

(Daarad-da)

Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

f. n. fence, compound, veranda

-da: (n) courtyard (koort-yaadh)-, yard (yaadh); balcony (baal-kani), porch (poorj) ~ deyr

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka bannaan ee qololka hortooda ah ee aan waxba ka dhisnayn ee badanaa lagu leydhsadaa marka qololka laga soo baxo. Boqor daaraddii laguma xanto. Dh: ardaa, barxad.

daarad-ka: (magac, lab, keli) weel qiyaas leh oo ka samaysan caw oo lagu miiso midhaha beeraha. Daarad baa loogu miisay hadhuudhkii.

cf: daash

de: fence, compound, veranda

lx: daarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daarad

(Daasad-da)

Weel yar oo cunnada la keydina hayo la gesho oo lagu xiro; birow; qasac.

m.dh (-do, m.l) Weel bir ka samaysan oo cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ee la keydinayo lagu alxamo; qasac.

m.dh (-do, m.l) Weel bir ka samaysan oo cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ee la keydinayo lagu alxamo; qasac.

f. n. can, tin

-da: (n) can (kaan); canister (kaanis-ter); tin-coated can ~ koombo. koonbo, qasac

Scatola

Tin

-da: (magac, dhedig, keli) weel yar oo bir ah oo cunnada la kaydinaayo lagu qasaacadeeyo. Daasad saliid ah ayaan soo libiyey. Dh: qasacad.